وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
گویا علّت عقب ماندگی ما، ترک مستحبّات است! علمای سابق، بدان ملتزم بودند؛ از قبیل زیارت و دعا و تلاوت قرآن و یا نماز اول وقت و ترک مکروهات، مانند خواب بین الطلوعین
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

سر عظیم اول وقت

سر عظیم اول وقت

آیت الله بهجت ره :«بعضی از علما با سفارش به نماز اول وقت و یا نماز شب، زندگی آینده فرزندانشان را تأمین کردند.»

اگر این دو کار را انجام دهید، خیلی پیشروی کرده اید:

 یکی این که نماز را اول وقت بخوانید، دیگر آن که دروغ نگویید.

چه بسا موارد زیادی در زندگی ما پیش بیاید که کار دیگری را نسبت به نماز پیش بیاندازیم در حالی که بارها و بارها، تأکید نسبت به اهمیت نماز اول وقت را شنیده و خوانده ایم؛ اما اگر مهمترین کار برای ما نمازمان بود، هرگز چیز دیگری را بدان ترجیح نمی دادیم، مگر مواردی را که شرع به ما دستور داده است، مانند اموری مهمی چون نجات جان مؤمن، پرداخت دین به طلبکاری که وقت ادای بدهی به او رسیده و او اکنون طلبش را می خواهد، صبر کردن برای جماعت و...

 

در چند حدیث از امیر المؤمنین علیه السلام ، بر این مطلب  تأکید شده است که تمام اعمال ما پیرو نماز ماست، از جمله:

امیر المؤمنین علیه السلام در نامه ای خطاب به محمد بن ابی بکر (ره) می فرماید:

 

صَلِّ الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا الْمُؤَقَّتِ لَهَا وَ لَا تُعَجِّلْ وَقْتَهَا لِفَرَاغٍ وَ لَا تُؤَخِّرْهَا عَنْ وَقْتِهَا لِاشْتِغَالٍ وَ اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَیْ‏ءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلَاتِك‏ (1)؛ نماز را در وقت خودش به جاى آر، نه اینكه در بیكارى زودتر از وقتش بخوانى، و به هنگام درگیرى و كار آن را تأخیر بیندازى، و بدان كه تمام كردار خوبت در گرو نماز است. (2)

 

همچنین در روایتی از ایشان است که:

وَ اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَیْ‏ءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلَاتِكَ- فَمَنْ ضَیَّعَ الصَّلَاةَ فَإِنَّهُ لِغَیْرِهَا أَضْیَع‏ (3)؛ بدان كه هر چیز از كردار تو پیرو نماز تو است، پس هر كس نماز را ضایع كند عمل غیر نماز را ضایعتر كند. (4)

 

چه بسا ممکن است شیطان از این راه وارد شود که اول وقت خواندن مستحب است نه واجب؛ هر چند مستحب مؤکد باشد، ولی برای ماهایی که چه بسا هنوز در مراحل اول تقوا و ترک معاصی مانده ایم، رفتن به سراغ مستحبات چه فایده ای دارد؟

 

هرچند روشن است که بهره افراد مختلف از نماز یکسان نیست؛ ممکن است که دو نفر نمازی بخوانند که از نظر وقتی که صرف می شود، تفاوت چندانی نداشته باشد، اما با توجه به درجات تقوا، معرفت، حضور قلب و... زمین تا آسمان با هم فاصله داشته باشند؛

اما در ادامه این نوشتار، با استفاده از کلمات بزرگانی چون آیت الله العظمی بهجت، خواهیم دید که استفاده از برکات عظیم مستحباتی چون نماز اول وقت، اختصاص به افراد با تقوا ندارد.

 

در روایت زیبایی از امام محمد باقر علیه السلام آمده است:

 

أَیُّمَا مُؤْمِنٍ حَافَظَ عَلَى الصَّلَوَاتِ الْمَفْرُوضَةِ فَصَلَّاهَا لِوَقْتِهَا فَلَیْسَ هَذَا مِنَ الْغَافِلِینَ (5)

 

هر مومنی  که بر نمازهای پنج گانه مواظبت کند و آنها را در وقتش به جای آورد از غافلین نیست.

 

کلام بزرگان

 

1.      یکی از شاگردان آیت الله بهجت می گوید:

 

آیت الله بهجت از «مرحوم آقای قاضی» (ره) نقل می کردند که ایشان می فرمود: «اگر کسی نماز واجبش را اول وقت بخواند و به مقامات عالیه نرسد مرا لعن کند! و یا فرمودند: به صورت من تف بیندازد.»

 

اول وقت سرّعظیمی است: حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ (6): در انجام نمازها کوشا باشید. خود یک نکته ای است غیر از أَقیمُوا الصَّلاةَ (7): و نماز را بپا دارید.

و همچنین که نمازگزار اهتمام داشته باشد و مقید باشد که نماز را اول وقت بخواند فی حدّ نفسه آثار زیادی دارد، هر چند حضور قلب هم نباشد.» (8)

 

2.      مرحوم «آیت الله العظمی بهجت» می فرماید:

«بعضی از علما با سفارش به نماز اول وقت و یا نماز شب، زندگی آینده فرزندانشان را تأمین کردند.» (9)

 

3.      همچنین می فرماید:

«گویا علّت عقب ماندگی ما، ترک مستحبّات است! علمای سابق، بدان ملتزم بودند؛ از قبیل زیارت و دعا و تلاوت قرآن و یا نماز اول وقت و ترک مکروهات، مانند خواب بین الطلوعین.» (10)

 

4.      و در دستور العملی فرموده است:

 

بسمه تعالی

من کلام علیّ علیه السلام: «إعلم أن کل شیء من عملک تبع لصلاتک» علیکم بالمحافظة علی الصلوات الخمس فی اوائل أوقاتها و بالإقبال بالکل إلیه تعالی فیها، لا تفوتکم السعادة إن شاء الله تعالی

بر شما باد به محافظت بر نمازهای پنج گانه در اولین وقتهای آنها؛ و بر شما باد به روی نمودن و توجّه با تمام وجود بسوی خدای تعالی؛ [در این صورت] سعادت را از دست نخواهید داد إن شاء الله تعالی.

وفقنا الله و ایاکم لمراضیه و جنبنا سخطه بمحمد و آله الطاهرین صلوات علیهم أجمعین. (11)

 

5.      حجت الاسلام سید عباس حسینی واعظ می گوید:

مشهد رفتم و خدمت «حاج شیخ حسنعلی نخوکی اصفهانی» رسیدم به ایشان عرض کردم: برای عاقبت به خیری و روزی چه کاری باید کرد؟

 

فرمود: «نماز اول وقت، نماز اول وقت، نماز اول وقت.» (12)

 

6.      سید اهل دل، مرحوم سید عباس فرهمند پور (حسینی) در جایی می فرمود:

«من بارها تجربه کرده ام اگر نماز اول وقت را برای انجام کاری عقب بیندازم، آن کار به انجام نمی رسد.» (13)

 

7.      از عارف واصل، مرحوم آیت الله بهاء الدینی سؤال شد که: «توصیه ای بفرمایید تا عمل کنیم؟»

 

ایشان در پاسخ فرمود:

اگر این دو کار را انجام دهید، خیلی پیشروی کرده اید:

 

یکی این که نماز را اول وقت بخوانید،

 دیگر آن که دروغ نگویید.

 

خیال نکنید ضرر می کنید. ان شاء الله مورد توفیقات خدا هم واقع می شوید و آن وقت اگر این کارها را کردید، فهم شما هم عوض می شود، یعنی درک دیگری پیدا می کنید.

 

الان شاید شما نتوانید این مطالب را از ما قبول کنید، ولی وقتی خودتان به آن رسیدید، قبول می کنید. وقتی وجدان شما مسأله را حل کرد، می بینید راست است و می بینید که اسلام چه نعمت بزرگی برای بشر بوده است. و این بشر، روی همان هوی و هوس و شیطنت خودش، از آن بی بهره بوده است. پیامبر اسلام می خواهد همه به ستاره ثریا برسید؛ ولی این ها می گویند بگذارید ما برویم در یک منجلاب غرق شویم.» (14)

 

8.      مرحوم آیت الله بهجت می فرماید:

 

بعد از فوت مرحوم آخوند ملاّ فتحعلى سلطان آبادى، شخصى او را در خواب مى بیند و از حال او مى پرسد.

آخوند ـ رحمه اللّه ـ مى فرماید: «كار من خوب نبود، ولى به واسطه ى همان نماز وحشتها، خدا ما را آمرزید.»

سپس از او مى پرسد: ما چه كار كنیم؟

مى فرماید:

«حقوق مالى خود را نگذارید تا سر سال بماند، بلكه در همان ماه كارش را تمام كنید و بپردازید.

نماز را در اوّل وقت آن بخوانید.

به گمانم فرمود: با مردم به انصاف رفتار نمایید.» (15)

 

بخشی از وصیت مرحوم نخودکی اصفهانی :

فرزند مرحوم شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی، بخشی از وصایای ایشان را چنین نقل می کند:

 

اکنون پسرم، ترا به این چیزها وصیت و سفارش می کنم:

اول: آنکه نمازهای یومیه خویش را در اول وقت آنها به جای آوری.

 

دوم: آنکه در انجام حوائج مردم، هر قدر که می توانی بکوشی و هرگز میندیش که فلان کار بزرگ از من ساخته نیست، زیرا اگر بنده خدا در راه حق، گامی بردارد، خداوند نیز او را یاری خواهد فرمود.»

 

در این جا عرضه داشتم: پدرجان، گاه هست که سعی در رفع حاجت دیگران، موجب رسوایی آدمی می گردد.

فرمودند:

« چه بهتر که آبروی انسان در راه خدا بر زمین ریخته شود.

سوم: آنکه سادات را بسیار گرامی و محترم شماری و هر چه داری، در راه ایشان صرف و خرج کنی و از فقر و درویشی در اینکار پروا منمایی. اگر تهیدست گشتی، دیگر تو را وظیفه ای نیست.

 

چهارم: از تهجد و نماز شب غفلت مکن و تقوی و پرهیز پیشه خود ساز....» (16)


پی نوشت ها:

(1)   نهج البلاغة، نامه 27، و من عهد له علیه السلام إلى محمد بن أبی بكر رضی الله عنه حین قلده مصر

(2)   نهج البلاغة - ترجمه دشتى، ص511، اخلاق مدیران اجرایى

(3)   وسائل‏الشیعة، ج4، ص161، باب10؛ بحار الأنوار، ج‏74، باب 15مواعظ أمیر المؤمنین و خطبه أیضا و حكمه، ص392

(4)   كتاب الروضة در مبانى اخلاق، ص397، باب15

(5)   الكافی، ج3، باب من حافظ على صلاته أو ضیعها، ص270؛ وسائل‏الشیعة، ج4، ص108

(6)   بقره/ 238

(7)   بقره/ 43

(8)   پایگاه اطلاع رسانی مرحوم آیت الله العظمی بهجت

(9)   در محضر بهجت:1/85

(10)در محضر بهجت:2/344

(11) پایگاه اطلاع رسانی مرحوم آیت الله العظمی بهجت

(12)کتاب روزنه هایی از عالم غیب

(13) کتاب دل باخته

(14) سایت صالحین

(15) پایگاه اطلاع رسانی مرحوم آیت الله العظمی بهجت

(16)کتاب نشان از بی نشانها

تهیه و فرآوری: حامد رهنما ، گروه حوزه علمیه تبیان

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین