سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
برنامه «90» این هفته در حالی پخش شد كه موضوع اصلی این برنامه بررسی دلایل وجود ناهنجاری‌ها و هنجارهای اخلاقی در فوتبال بود.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

«فقر فرهنگی»دلیل ناهنجاری فوتبال


برنامه «90» این هفته در حالی پخش شد كه موضوع اصلی این برنامه بررسی دلایل وجود ناهنجاری‌ها و هنجارهای اخلاقی در فوتبال بود.


برنامه نود

برنامه «90» این هفته در حالی پخش كه موضوع اصلی این برنامه بررسی دلایل وجود ناهنجاری‌ها و هنجارهای اخلاقی در فوتبال بود و به همین دلیل امیر حاج رضایی و حمیدرضا صدر میهمانان این برنامه بودند و در میان برنامه نیز مجید جلالی به صورت ویدیو كنفرانس مهمان برنامه شد تا مسایل فرهنگی فوتبال را با یكدیگر بررسی كنند.

نكته‌ای كه تمام میهمانان این برنامه روی آن تاكید داشتند، این بود كه فوتبال ما در حال حاضر با فقر فرهنگی روبرو است و تمام مسایل فوتبال ما از جمله بازیكنان، باشگاه‌ها، فدراسیون، مربیان و رسانه‌ها تحت تاثیر همین فقر فرهنگی قرار دارند.

مهم‌ترین بخش‌های صحبت‌های میهمانان این هفته «90» بدین شرح است.

* در جامعه ما بین كنترل و تربیت تفاوتی وجود ندارد

امیر حاج رضایی: تماشاگران فوتبال از یك جامعه بزرگ‌تر وارد جامعه كوچك‌تری به نام ورزشگاه می‌شوند و عصیان و نظم گریزی‌شان در جامعه را به آنجا منتقل می‌كنند. از طرف دیگر تماشاگران هرگز در ورزشگاه‌ها از رفاه مناسب برخوردار نبوده اند. درباره مسایل فرهنگی سرفصل‌های مختلفی برای بحث وجود دارد. یكی از آن‌ها این است كه در جامعه ما بین كنترل و تربیت هیچ تفاوتی نیست و ما همیشه در پی كنترل بوده‌ایم، نه این كه افراد را به گونه‌ای تربیت كنیم كه خودشان پلیس خود باشند. به عنوان نمونه هفته گذشته بازیكنی را مجبور كردند كه موهای سرش را بتراشد و بعد وارد زمین شود. این یعنی كنترل كه به نظر من راه درستی برای درمان مشكلات نیست. ممكن است تصمیم گیرندگان این فوتبال نیت پاكی برای این كارها داشته باشند، اما نحوه عمل آن‌ها تاثیر منفی در جامعه می گذارد.

* در فوتبال ما مادرانه عمل نمی‌شود

حاج رضایی: سوال اینجا است كه ما چقدر سعی كرده‌ایم مسایل فرهنگی را در جامعه جا بیاندازیم. اكنون كه به بهانه اتفاق رخ داده در بازی پرسپولیس و داماش می‌خواهیم به بررسی مسایل فرهنگی بپردازیم، باید بپرسیم علاوه بر این مسایل تماشاگران فوتبال چرا نظم گریز‌ند و چرا مدیران ورزشی در فوتبال ما حضور كمی دارند؟ ما در فوتبال خود به مادر نیاز داریم و دایه درمان فوتبال ما نیست. در فوتبال ما متاسفانه مادرانه عمل نمی‌شود. باید بگویم كه بیشتر بازیكنانی كه دست به اعمال غیر اخلاقی می‌زنند و از جمله همین دو بازیكن پرسپولیس معلول علت‌هایی هستند. سالیان درازی است كه فوتبال ما درگیر ناهنجاری‌های اخلاقی است. سابق بر این پدران سعی می‌كردند كه فرزندان كوچك‌شان را به ورزشگاه‌ها نبرند، ولی اكنون حتی نمی گذارند از تلویزیون فوتبال نگاه كنند.

* فوتبال ورزش شریفی است كه در جهت كرامت انسانی قدم می‌گذارد

حاج رضایی: زمانی در یك جلسه هنری، یكی از هنرمندان در انتقاد به نحوه صحبت كردن نفر دیگر، گفت: بیایید از ادبیات ورزشگاهی استفاده نكنیم! این حرف در حالی است كه فوتبال ورزش شریفی است و مانند سینما و ادبیات در جست‌وجو حقیقت كرامت انسانی است. باید با چالش‌های پیش‌رو با وجدان بیدار عمل كرد و نباید با این بهانه‌ها به فوتبال انگ زد و آن را تعطیل كرد و به انزاو فرستاد. باید بررسی كنیم كه یك فوتبال چه ارزش‌های انسانی را می‌تواند به جامعه ببخشد.

* نباید از رضایی و نصرتی قدیس ساخت و نباید آن‌ها را ابلیس شمرد

حاج رضایی: تصور من این است كه آن كسی كه روح الله داداشی را به قتل رساند و در لحظه اعدامش چشمانش را بسته بودند، در تمام عمر چشمانش بسته بود. سوال اینجاست كه چرا معلمان او و جامعه كاری نكردند كه پیش از آن اتفاق چشمان او باز شود؟ فرایند اتفاقی كه در رشت افتاد هم یك پیام است و آن این كه این بار آخر نبوده است. به عقیده من شیث رضایی و محمد نصرتی جدای از تخلفی كه مرتكب شده‌اند، یك قربانی هستند. البته ما نباید از آن‌ها قدیس بسازیم یا بر عكس آن‌ها را ابلیس بدانیم، اما واژه «تنبیه» در لغت به معنی بیداری است و با آنچه كه در ذهن ماست متفاوت است، تمام حرف من این است كه در كنار تنبیه این دو نفر باید نگاه مهربانه‌ای نیز به آن‌ها شود.

* در فوتبال ما نوعی آپارتاید به چشم می‌خورد

حاج رضایی: چندگانگی تصمیم‌ها و آرای كمیته انضباطی بارها دیده شده است و بارها شاهد بوده‌ایم كه اتفاقات یكسان مجازات‌های یكسانی نداشته‌اند. استقلال و پرسپولیس نسبت به سایر تیم‌های ایران از مزایای زیادی برخوردار هستند و بیش از سایرین در كانون توجه رسانه‌ها و مردم قرار دارند، اما در اعمال جرایم به دلیل اعمال خیر اخلاقی نباید به سود آن‌ها و ضرر دیگران رای داده شود و برعكس به دلیل معروف بودن آن‌ها نباید رایی سنگین‌تر از دیگران داشته باشند. تفاوتی بین تیم‌های در حال صعود و تیم‌های مطرح فوتبال نیست و قانون برای همه یكسان است، اما متاسفانه امروز در فوتبال ایران شاهد نوعی آپارتاید هستیم. تصمیم‌های تبعیض آمیز خود مصداقی از بی فرهنگی است.

عادل فردوسی پور

* در كنار مسئولیت رسانه‌ای وجدان رسانه‌ای هم لازم است

حاج رضایی: این درست است كه یك شخصیت فوتبالی مانند یك مربی، بازیكن، مجری یا كارشناس در صورتی كه سرشناس باشد، باید مسئولیت رسانه‌ای داشته باشد و در رفتارهایش بازتاب رسانه‌ای را لحاظ كند، اما این دلیل نمی‌شود كه در صورت بروز یك اتفاق مسئولیت رسانه‌ای علیه او حركت كند و رسانه‌ها برابر او وجدان را نادیده بگیرند. من اولین بار با واژه «ژورنالیسم زرد» از طریق همین رسانه‌ها آشنا شدم، ولی اكنون می‌گویم زردی برخی از رسانه‌ها به یرقانی نزدیك شده است.

* مسئولان دیر تصمیم بگیرند، اما از تصمیم خود بازنگردند!

حاج رضایی: من با این دو بازیكن پرسپولیس سلام و علیكی نداشته‌ام، اما معتقدم كه آن‌ها قربانی شرایط اجتماعی فوتبال هستند. وقتی یك بازیكن به خود اجازه می‌دهد كه به پیشكسوت خود بی احترامی كند و مدیر آن باشگاه می‌گوید سوء تفاهم شده است، باعث می‌شود كه كم كم این رفتارها گسترده شود. ما تناقض‌های زیادی را در فوتبالمان دیده‌ایم، مثلا یك باشگاه بازیكنی را به دلیل بی اخلاقی 10 جلسه محروم می‌كند، اما پس از این كه این رای همه را حیرت زده می‌كند می‌گویند محرومیت او فقط از جلسات تمرین بوده است! حرف من این است كه مسئولان انضباطی بهتر است دیر تصمیم بگیرند تا تصمیمی سنجیده‌تر اتخاذ كنند و از تصمیم خود باز نگردند. به دلیل همین بازگشت از تصمیم‌ها كه اكنون نیز مردم وقتی با یك محرومیت مواجه می‌شوند، می‌گویند چیزی نیست و زود بخشیده می‌شوند!

* بیشتر مدیران فوتبال ما ویژگی‌های لازم برای این كار را ندارند

حاج رضایی: مدیر ورزشی یا فوتبال حتما نباید ورزشكار باشند، اما باید ویژگی‌هایی داشته باشد كه او را شایسته این كار كند، اما متاسفانه در بیشتر مدیران فوتبال ما این ویژگی‌ها دیده نمی‌شود. این خود نوعی صدمه و آسیب به بدنه فرهنگی فوتبال وارد می‌كند، چون كسانی كه مهارت مدیریتی دارند و با فوتبال نیز آشنا هستند، خوب می‌توانند كار كنند ولی آن‌ها كه از مدیریت سررشته‌ای ندارند، موفق نخواهند بود. من می گویم حتی وقتی یك نفر با فوتبال آشنایی چندانی نداشته باشد، ولی مدیر خوبی باشد، می‌تواند تاثیرات مثبت زیادی در فوتبال داشته باشد، همان گونه كه ما در گذشته نمونه‌هایی داشته‌ایم كه یك مدیر غیر ورزشی از خود یادگاری‌های خوبی مانند صعود به جام جهانی به جا گذاشته است.

حمید رضا صدر: بار دیگر به دوراهی كه ابتدای صحبت‌هایم اشاره كردم باز می‌گردم. ما اكنون می‌توانیم شیث رضایی و محمد نصرتی را فقط تنبیه كنیم و همه چیز تمام شود. یا می‌توانیم از این اتفاق فرصتی بسازیم برای بررسی مسایل فرهنگی در جامعه ورزش.

در خلال صحبت‌های حاج رضایی، حمید رضا صدر نیز به بیان نظرات خود پرداخت كه مهم‌ترین بخش‌های آن به این شرح است:

* ما برابر یك دوراهی ایستاده‌ایم

حمید رضا صدر: فوتبال ما هم اكنون در برابر یك دو راهی قرار گرفته است، یك راه آن كوتاه و دیگری بلند است. مسیر كوتاه این است كه بازیكنانی كه حركت غیر اخلاقی را انجام داده‌اند مجازات شوند و در این باره تردیدی وجود ندارد، اما مسیر دوم كه طولانی‌تر و صعب العبورتر است، جایگاه این دو بازیكن را به عنوان دو جوان كه قربانی شرایطی شده‌اند، نگاه می‌كند تا دو گناهكار. برای توضیح بیشتر صحبتم مثالی می‌زنم. چند هفته پس از خاك‌سپاری مرحوم «روح الله داداشی» برای همدردی با خانواده‌اش قصد داشتم به منزل آن‌ها بروم. در میان مسیر از محله‌ای رد شدیم كه فقر اقتصادی و فرهنگی در آن موج می‌زد. یكی از همراهان به ما گفت كه قاتل داداشی اهل این محل بوده است. حرف من این است پسر بچه‌ای كه دست به آن اقدام تلخ زد، اكنون اعدام شده است، اما هنوز در آن محله و محله‌های مشابه آن بستری وجود دارد كه در آن بچه‌های زیادی در فقر مالی و فرهنگی دست و پا می‌زنند و دشنه‌هایی در دست دارند. اكنون باید بپرسیم كه ما كجای كار هستیم. خانواده‌ها و مسئولان جامعه به عنوان متولیان تربیت در جامعه كجا هستند؟ ما به ورزشكاران خود چه دادیم كه انتظار داریم انسان‌های شریف و با اخلاق شوند؟ حادثه ای كه برای روح الله داداشی رخ داد، بسیار تلخ است، اما من قاتل او را نیز یك قربانی می‌دانم.

* می‌توان از اتفاق رشت فرصتی برای بررسی مسایل فرهنگی ساخت

حمید رضا صدر: بار دیگر به دوراهی كه ابتدای صحبت‌هایم اشاره كردم باز می‌گردم. ما اكنون می‌توانیم شیث رضایی و محمد نصرتی را فقط تنبیه كنیم و همه چیز تمام شود. یا می‌توانیم از این اتفاق فرصتی بسازیم برای بررسی مسایل فرهنگی در جامعه ورزش. درباره گناهی كه این دو كرده‌اند و مجازات‌شان قاضی‌ها صحبت می‌كنند، اما باید پرسید گناه من و شما و كسانی كه با پیامك‌ها و بلوتوث‌ها این مساله را روز به روز گسترش دادند، چقدر است. این دو بازیكن مانند پسران ما هستند و مساله مهم این است كه بررسی كنیم كه سهم ما در این تخلفی كه شده و حوادثی كه زنجیروار رخ می‌دهد چیست؟ ما باید بپذیریم كه در این چرخه نقش داریم.

* باشگاه‌ها در تله برد و باخت گیر افتاده‌اند

حمیدرضا صدر: متاسفانه اكثر بازیكنان فوتبال وقتی پا به یك باشگاه می‌گذارند، تنها چیزی كه نمی‌بینند «فرهنگ» است. آنچه در باشگاه‌ها می‌بینیم درگیری است؛ درگیری بین مدیر و پیشكسوت، بازیكن و هیات مدیره، تماشاگر و مدیر، مدیر و سرمربی و ... دلایل این مسایل این است كه فضای باشگاه‌های ما به سمت نتیجه‌گرایی پیش رفته است و باشگاه‌ها در تله برد و باخت گیر افتاده‌اند.

صدا و سیما چقدر برای برنامه نود هزینه می کند؟

* چهره‌ها مسئولیت رسانه‌ای دارند

حمیدرضا صدر: كسانی كه دائما در رسانه‌ها هستند و چهره‌شان از طرق مختلف دیده می‌شوند، دارای مسئولیتی رسانه‌ای هستند. این حرف به آن معنی است كه اگر مثلا در یك مصاحبه، فردی ناشناس صحبت‌های بدی كند، تاثیر كمتری دارد نسبت به آن زمان كه مثلا مجری برنامه «90» آن صحبت‌ها را انجام دهد. اكنون حتی از مساله‌ای با نام هوش رسانه‌ای هم صحبت می‌شود به این معنی كه چهره‌ها باید بدانند كه در چه زمانی چه رفتارهایی را انجام دهند و چه حرف‌هایی را بزنند. فوتبالیست‌های ما باید به این مساله دقت كنند كه اگر خودشان رفتارهای غیر اخلاقی را در ورزش از طریق تلویزیون ببینند، آیا اجازه می‌دهند كه خانواده‌هایشان به ورزشگاه‌ها بروند، مطمئنا این گونه نیست. آنچه ما در میادین ورزشی و رسانه‌ها می‌بینیم ما را منع می‌كند كه نزدیكان خود را به ورزشگاه‌ها بفرستیم.

* خارجی‌ها لزوما با تقوا نیستند، ولی اخلاق حرفه‌ای دارند

حمیدرضا صدر: فوتبال ما نام حرفه‌ای را به دوش می كشد، ولی می‌دانیم كه حرفه‌ای نیست. ما در ایران قوانین رانندگی و در صف ایستادن را رعایت نمی كنیم ولی وقتی به خارج از كشور می‌رویم، آن‌ها را كاملا رعایت می‌كنیم. شاید این مساله به این دلیل باشد كه فكر می‌كنیم در ایران می‌شود مسایل را با كدخدامنشی حل كرد. در اینجا باید بگویم كه خارجی‌ها لزوم انسان‌های با تقوایی نیستند، اما در كارشان اخلاق حرفه‌ای را رعایت می‌كنند و این اخلاق حرفه‌ای باعث می‌شود كه هیچ كس از چارچوب‌های فرهنگی خارج نشود.

* واكنش‌های افراطی امكان اصلاح را كم می‌كند

حمیدرضا صدر: انتظار ما از جامعه درباره برخورد با مسایل غیر اخلاقی این است كه با دقت بیشتری برخورد شود. نباید به گونه‌ای واكنش نشان داده شود كه بازگشت به وضعیت تعادل سخت شود. متاسفانه امروز واكنش‌ها نسبت به مسایل بیش از حد افراطی است و در چنین شرایطی امكان اصلاح امور بسیار كم می‌شود. در این میان رسانه‌ها رسالتی دارند در ساختن و نابود نكردن و باید زمینه را برای اصلاح امور ایجاد كنند.

حمیدرضا صدر در پایان صحبت‌هایش خطاب به محمد نصرتی كه در آن لحظه میهمان تلفنی برنامه «90» بود، گفت: ما پله پله آمدن شما را در فوتبال دیده‌ایم و باید بگویم كه شما سرمایه فوتبال ما هستید و التهاب‌های موجود در جامعه نیز به همین دلیل است. امیدوارم وقتی واكنش‌های جامعه و كارشناسان را درباره مساله‌ای كه رخ داد می‌بینید، دلسوزی‌های پشت سر آن‌ها را نیز ببینید. امیدوارم در آینده شاهد درخشش دوباره شما در میادین فوتبال باشیم.

روش‌های تربیتی ما خوب نیست و بر پایه تنبیه استوار شده است، در حالی كه این روش متعلق به قرن نوزدهم است. در روش‌های تربیتی جدید مخلوطی از تنبیه و تشویق با اولویت تشویق قرار داده شده است.

در زمانی كه حاج رضایی و صدر میهمان حضوری برنامه «90» بودند، سرمربی تیم فوتبال فولاد خوزستان از طریق ویدیو كنفرانس وارد بحث شد و دقایقی به بیان نظراتش درباره مسایل فرهنگی باز پرداخت. مهم‌ترین بخش‌های صحبت‌های مجید جلالی به این شرح است:

* همیشه در اتفا‌قات به جای ریشه‌ها به رفتارها توجه می‌شود

در هر اتفاقی كه در فوتبال ما می‌افتد، به جای این كه مردم و رسانه‌ها به ریشه‌ها و دلایل اصلی مسایل توجه كنند به رفتارهای خاص یك مربی، بازیكن یا هوادار توجه می‌كنند. نتیجه‌ این كار این می‌شود كه بعد از وقوع هر ناهنجاری تنبیهی برای متخلفین در نظر گرفته می‌شود، ولی آن ناهنجاری روز به روز شدیدتر می‌شود. پیش از این كه بخواهیم فوتبال را محكوم كنیم، باید این مساله را بررسی كنیم كه حوزه فرهنگ در فوتبال چیست و از چه طریقی به اینجا رسیده‌ایم و چه برنامه‌هایی می‌توانست مسیر ما را بهتر كند.

* فرهنگ ورزش دارای سه مقوله‌ محتوا، ساختار و برنامه است

فرهنگ ورزش به سه دسته «محتوا، ساختار و برنامه» تقسیم می‌شود. محتوای فرهنگی هم شامل محتوای فرهنگی شامل باورهای دینی ، علمی و فردی ، ارزش‌های دینی ، قومی و بومی و رفتارهای سنتی، منش‌ها و عادت‌ها می‌شود. همچنین برنامه‌های فرهنگی شامل توسعه، بهینه‌سازی و گذار است. بهینه سازی به این معنی است كه رسانه‌ها با مسئولیت خود كارگاه‌ها و آكادمی‌های آموزشی با تخصص خود و باشگاه‌ها با برنامه‌های خود مسایل فرهنگی را نهادینه سازی كنند. رسانه‌ها نباید به قیمت تخریب چهره فرهنگ به دنبال سودجویی و بالا بردن تیراژ خود باشند و كارگاه‌ها و آكادمی‌های آموزشی بازیكنان و مربیان نباید صرفا به آموزش‌های فنی بسنده كنند و به مسایل فرهنگی و اخلاقی نیز باید توجه كنند و باشگاه‌ها نیز باید فعالیت‌های فرهنگی را در برنامه خود قرار دهند. در مرحله گذار نیز باید زیر ساخت‌های استراتژیك ، پرورشی و اجرایی ایجاد شوند كه در این مرحله نیز وجود افراد فرصت طلب، بی توجهی به مبانی پرورشی از سوی مدیران سودجو، استادیوم‌های غیر استاندارد و عدم تمركز مراكز تصمیم گیری موانع كار هستند.

* مصادیق فرهنگی در محتوای ورزش ما به مسایل ضد فرهنگی می‌چربد

ورزش ما در بخش محتوا، مصادیق فرهنگی زیادی دارد كه به مسایل ضد فرهنگی‌اش می‌چربد، ولی جایی كه مشكل وجود دارد بخش برنامه‌ریزی است كه وقتی مصادیقش را بررسی می‌كنیم می‌بینیم كه پر از ضد فرهنگ است. من در جایی خواندم كه در آكادمی های فوتبال آرژانتین به بازیكنان مستعد نحوه غذا خوردن، صحبت كردن و حتی مصاحبه كردن در اروپا را آموزش می‌دهند، ولی برنامه‌ریزی ما مشكل دار است. ما هر چه جریمه‌ها را بیشتر كنیم، تا زمانی كه برنامه بهینه سازی نداشته باشیم، اوضاع بدتر می‌شود. بین گفتار و رفتار مدیران ما تناقض زیادی وجود دارد. مدیران ما به مسایل اخلاقی اعتقاد زیادی دارند و درباره آن‌ها زیاد حرف می زنند، اما در عمل بیشتر آن‌ها با خیلی از مسایل آلوده حاشیه ورزش كنار می آیند.

* نیازمند یك نظام ارزشیابی در ورزش هستیم

همه دوست دارند پیشرفت كنند و در این راه باید موانع پیشرفت نشان داده شود. باید معلوم شود كه استادیوم خوب، بازیكن خوب، مدیر خوب، مربی خوب و تماشاگر خوب به چه معنا است. بنابراین ما نیازمند یك نظام ارزشیابی در فوتبال هستیم.

* روش‌های تربیتی ما متعلق به قرن 19 است!

روش‌های تربیتی ما خوب نیست و بر پایه تنبیه استوار شده است، در حالی كه این روش متعلق به قرن نوزدهم است. در روش‌های تربیتی جدید مخلوطی از تنبیه و تشویق با اولویت تشویق قرار داده شده است. ما اكنون ابزارهای تشویقی برای ورزشگاه‌ها نداریم و تماشاگرانی كه اخلاق را در ورزشگاه رعایت می‌كنند، پاداش نمی‌بینند و فكر می‌كنند كه از غافله عقب مانده‌اند. می‌شود آیتم‌هایی را در نظر گرفت كه اگر تماشاگران یك تیم در طول سال جو خوبی را در ورزشگاه ایجاد كردند به آن‌ها پاداش داد و مثلا توری حفاظ دور زمین را برداریم.

من تاكنون با شیث رضایی كار نكرده‌ام، اما نصرتی شاگردم بوده است و او را خوب می‌شناسم. شهادت می‌دهم كه او واقعا ورزشكار خوبی است و تعجب كردم كه چگونه چنین رفتاری از او سر زده است. ما باید لایه‌های مختلف ناهنجاری‌ها را بشكافیم و بدانیم كه در فرهنگ ورزش عقب هستیم و در برنامه‌ها شكست خورده‌ایم و راهی جز استفاده از افراد متخصص نداریم.

بخش ورزشی تبیان 


منبع: ایسنا

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین