سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
مرحوم شهید علامه مرتضى مطهرى مى نویسد: یكى از علل سرعت پیشرفت مسلمین در علوم این بوده است كه در اخذ علوم و فنون و صنایع و هنرها تعصب نمى ورزیدند و علم را در هر نقطه و در دست هر كس ‍ مى یافتند از آن بهره گیرى مى كردند.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

علت پیشرفت علمی مسلمین

شهید مطهری
مرحوم شهید علامه مرتضى مطهرى مى نویسد: یكى از علل سرعت پیشرفت مسلمین در علوم این بوده است كه در اخذ علوم و فنون و صنایع و هنرها تعصب نمى ورزیدند و علم را در هر نقطه و در دست هر كس ‍ مى یافتند از آن بهره گیرى مى كردند.

 چنانكه در احادیث نبوى به این نكته توجه داده شده است كه : علم و حكمت را از هر كجا و در دست هر كس پیدا كردید آن را فرا گیرید. رسول اكرم فرمود:

((كلمه الحكمه ضاله المومن فحیث وجدها فهو احق بها)) (1)

همانا دانش راستین گمشده مؤمن است هرجا آن را بیابد خودش به آن سزاوارتر است .

على علیه السلام فرموده است : ((الحكمه ضاله المومن فخذ الحكمه و لو من اهل النفاق )) (2)

دانش راستین گمشده مؤمن است پس آن را فراگیر و بیاموز ولو از مردم منافق

و هم از كلمات آن حضرت است : ((خذوا الحكمه ولو من المشركین )) (3)

حكمت را بیاموزید و لو از مشركین .

در روایات اسلامى ائمه اطهار از حضرت مسیح نقل كرده اند كه :

((خذوا الحق من اهل الباطل و لا تاخذوا الباطل من اهل الحق و كونوا نقاد الكلام )) (4)

یعنى حق را (هر چند) از اهل باطل فرا گیرید و اما باطل را (هر چند) از اهل حق فرا نگیرید سخن سنج و حقیقت شناس باشید.

 از این روى مسلمین بر اساس آنچه از پیشواى عظیم الشان خود آموخته بودند خود را به دلیل اینكه اهل ایمانند صاحب و وارث اصلى حكمتهاى جهان مى دانستند، حكمت را نزد دیگران امرى عاریت تصور مى كردند معتقد بودند كه علم و ایمان نباید از یكدیگر جدا زیست كنند و معتقد بودند كه حكمت در محیط بى ایمان غریب و بیگانه است و وطن حكمت قلب اهل ایمان است .

جرجى زیدان داستان معروف مرثیه گوئى سید شریف رضى را براى ابو اسحاق صابى ذكر مى كند كه یك مرد روحانى در مرثیه یك دانشمند كافر شعر مى گوید سپس مى گوید آزادى فكر و عقیده و مماشات با دانشمندان چنان بود كه آن عالم بزرگ با كمال آزادى آن دانشمند صابى را مرثیه گفت .

 و نیز وى مى گوید: همین كه مملكت اسلام توسعه یافت و مسلمانان از انشاى علوم اسلامى فارغ شدند كم كم به فكر علوم و صنایع افتادند و براى خود همه نوع وسایل تمدن فراهم ساختند و چون از كشیشان مسیحى مطالبى از فلسفه شنیده بودند بیش از سایر علوم به فلسفه علاقه مند گشتند بخصوص كه احادیث وارده از (حضرت ) رسول اكرم صلى الله علیه و آله آنان را به تحصیل علوم بخصوص فلسفه تشویق مى نمود (آن وقت احادیث گذشته را نقل مى كند) (5)

آقاى دكتر زرین كوب مى نویسد: توصیه و تشویق موكدى اسلام در توجه به علم و علما مى كرد از اسباب عمده اى بود در آشنائى مسلمین با فرهنگ و دانش انسانى ...

از اینها گذشته پیغمبر خود نیز در عمل مسلمین را به آموختن تشویق بسیار مى كرد چنانچه بعد از جنگ بدر هر كس از اسیران كه فدیه نمى توانست بپردازد در صورتى كه به ده نفر از اطفال مدینه خط و سواد مى آموخت آزادى مى یافت و همچنین به تشویق وى بود كه زید بن ثابت زبان عبرى یا سریانى یا هر دو زبان را فرا گرفت .

 در اثر همین تشویقها بود كه صحابه به جستجوى علم رو آوردند و عبدالله بن عباس و عبدالله بن عمرو عاص به كتب تورات و انجیل و به زبانهاى عبرى و سریانى آشنائى یافتند. (6)


پی نوشتها :

1-بحار جلد 2 ص 99

2-نهج البلاغه حكمت 80

3-بحار الانوار ج 2 ص 97

4-بحار ج 4 ص 96

5-ترجمه تاریخ تمدن ، صفحه 207

6-اقتباس از خدمات متقابل اسلام و ایران شهید مطهرى صفحات 448 – 444

منبع : کتاب مردان علم در میدان عمل ، جلد 5  ، نوشته سید نعمت الله حسینی

تهیه و تنظیم : گروه حوزه علمیه تبیان

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین