سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
تو برای دنیا خلق نشده‏ای؛ بلکه برای آخرت خلق شده‏ای! دنیا خانه همیشگی تو نیست. تو در این نشئه مهمان هستی و از این‏جا خواهی رفت. در آخرت فنایی وجود ندارد و ...
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

خانه خودت را آباد کن!

آیه الله مجتبی تهرانی
تو برای دنیا خلق نشده‏ای؛ بلکه برای آخرت خلق شده‏ای! دنیا خانه همیشگی تو نیست. تو در این نشئه مهمان هستی و از این‏جا خواهی رفت. در آخرت فنایی وجود ندارد و ...

برگرفته از سخنان آیه الله مجتبی تهرانی
 

انسان برای آخرت خلق شده است

 انسان برای این‏که بتواند خودش را توجیه کند تا در دعاهایش به طور جدّی از خدا کفاف را بخواهد، باید نگرشش را نسبت به خلقت خود، دنیا و خلقت خودش در ارتباط با دنیا تصحیح کند. 

 علی(علیه‎السلام) می‏فرماید: «إنَّكَ مَخلُوقٌ لِلآخِرَةِ فَاعمَل لَهَا».[1]إنَّكَ لَن تَخلُقَ لِلدُّنیَا فَازهَد فِیهَا وَ أَعرِض عَنهَا».[2]‎ مسأله خلقت انسان، خلقت دنیا، خلقت آخرت و رابطه خلقت انسان با دنیا و آخرت مطرح می‏شود.

 تو برای دنیا خلق نشده‏ای؛ پس به آن دل مبند! در این روایات، تو برای آخرت خلق شده‏ای؛ پس برای آن‏جا کار کن! از آن‏طرف هم می‏فرماید:

در امور دنیوی گفته شد که دنیا در دست تو عاریه است و می‎گذاری و می‎روی. تو در دنیا مهمان هستی و دنیا گذرگاه تو است، امّا آخرت برعکس است. در آیه شریفه‏ای که پیش از این نیز مطرح شد، این‏گونه آمده است: «یا قَوْمِ إِنَّما هذِهِ الْحَیاةُ الدُّنْیا مَتاعٌ وَ إِنَّ الْآخِرَةَ هِیَ دارُ الْقَرارِ».[3]

 

علی(علیه‏السلام) هم می‏فرماید: « الآخِرَةُ دَارُ مُستَقَرِّكُم فَجَهِّزُوا إلَیهَا».[4]‎ای است که ‎در آن می‎مانید پس خود را برای آن آماده کنید. آخرت خانه دنیا متاع و ابزاری در دست تو است؛ امّا خانه و جایگاه اصلی تو، آخرت است.

 

روایت دیگری از علی(علیه‎السلام) نقل شده است که حضرت فرمود: «فَاجْعَلُوا عِبَادَ اللَّهِ اجْتِهَادَكُمْ فِی هَذِهِ الدُّنْیَا التَّزَوُّدَ مِنْ یَوْمِهَا الْقَصِیرِ لِیَوْمِ الْآخِرَةِ الطَّوِیلِ»؛ کوششتان را برای توشه برداشتن از روزی که کوتاه است ـ‏یعنی دنیا‏ـ برای روزی که بلند است ـ‏یعنی آخرت‏ـ قرار دهید. «فَإِنَّهَا دَارُ عَمَلٍ وَ الْآخِرَةَ دَارُ الْقَرَارِ وَ الْجَزَاءِ».[5] زیرا دنیا محل عمل است و آخرت محل استقرار و جزادهی. روایات بسیاری در این باب آمده است. هدف همه این روایات تصحیح نگرش و بینش ما نسبت به آخرت و خودمان و  ارتباط ما با آخرت است.

خانه خودت را آباد کن!

تو برای دنیا خلق نشده‏ای؛ بلکه برای آخرت خلق شده‏ای! دنیا خانه همیشگی تو نیست. تو در این نشئه مهمان هستی و از این‏جا خواهی رفت. در آخرت فنایی وجود ندارد و دار بقا است. اگر در خانه‎ای مهمان شدی، آیا آنجا را آباد می‎کنی یا خانه خودت را آباد می‎کنی؟! عقل می‏گوید برای آن خانه و نشئه‎ای که همیشه در آن هستی کار کن. انسان عاقل برای خودش کار می‎کند.

در روایات بیان شد که برای امور مادّی‏ات سقف قرار بده، ولی در امور معنوی سقفی را بیان نکردند. آیا انسان سقفی برای منافع خودش می‎گذارد؟ خیر! برای آخرت هر اندازه هم کار کنی، باز هم کم است. پس طمعت را در راه آخرت به کار بینداز! حسّ زیاده‎طلبی حسّ بدی نیست، ولی راه را اشتباه آمده‏ای! باید این حس را در راه توشه‏گیری برای آخرت به کار بیندازی. اگر برای آخرت کار کنی، برای خودت کار کرده‏ای و  بهره‎اش را خودت می‎بری. انسان عاقل این‏گونه کار می‏کند؛ به خلقت خودش و آخرت و رابطه خودش با خلقت آخرت توجّه می‎کند و به سادگی نتیجه‎گیری می‏کند.

قیامت روز حسرت نیکوکار و بدکار

یکی از اسامی قیامت «یوم الحسرة» است؛ یعنی روزی که انسان حسرت می‎خورد.

 پیغمبر اکرم(صلّی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم) در روایت مفصّلی که در بحارالانوار نقل شده، خطاب به عبدالله بن‏مسعود می‏فرمایند: «یَا ابْنَ مَسْعُودٍ أَكْثِرْ مِنَ الصَّالِحَاتِ وَ الْبِرِّ فَإِنَّ الْمُحْسِنَ وَ الْمُسِی‏ءَ یَنْدَمَانِ»؛ ای ابن مسعود! به اعمال صالحت بیافزا؛ زیرا نیکوکار و زشت‏کار، هر دو در قیامت نادم و پشیمان هستند.

 چرا روز قیامت محسن و نیکوکار هم پشیمان می‏شود؟ زیرا امور معنوی سقف ندارد. «یَقُولُ الْمُحْسِنُ یَا لَیْتَنِی ازْدَدْتُ مِنَ الْحَسَنَاتِ»؛ نیکوکار در روز قیامت، حسرت می‏خورد و می‎گوید ای کاش به حسناتم در دنیا افزوده بودم! پشیمان است که چرا به آخرتش نیافزوده است. «وَ یَقُولُ الْمُسِی‏ءُ قَصَّرْتُ»؛ از آن‏طرف، فرد بدکار هم می‏گوید پشیمان است که چرا کوتاهی کرده است. «وَ تَصْدِیقُ ذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى وَ لا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ».[6]‎ای از روح انسان که او را نکوهش می‎کند. تصدیق این امر، قول و قسم خداوند است که قسم یاد می‏کند به آن مرتبه

بنابر این، نه تنها برای امور معنوی سقف نگذاشته‏اند، بلکه به کثرت در آن نیز ترغیب کرده‏اند. اگر در امور دنیوی می‎خواهی دعا کنی، کفاف را رعایت کن؛ امّا نسبت به امور اخروی و معنوی هر چه زیادتر بخواهی بهتر است. بنابر این، هم دنیا بخواه و هم آخرت؛ امّا مراقب باش که در مضامین ادعیه‎ای که می‎خواهی به کار بگیری، مبادا در امور معنوی به سقفی بسنده کنی!

برای سفر به آخرت آماده باش

زین‎العابدین(صلوات‎الله‎علیه) در شب بیست و هفتم ماه مبارک رمضان این دعا را از اوّل شب تا آخر شب مکرّر می‎خواندند: «اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی التَّجَافِیَ عَنْ دَارِ الْغُرُورِ وَ الْإِنَابَةَ إِلَى دَارِ الْخُلُودِ وَ الِاسْتِعْدَادَ لِلْمَوْتِ قَبْلَ حُلُولِ الْفَوْتِ».[7] بار خدایا، دوری‏گزیدن از خانه فریب دنیا و بازگشت به سوی خانه جاودانه آخرت را روزی من کن! این طرف نشئه دنیا است و آن طرف نشئه آخرت؛ خدایا آمادگی برای کوچ کردن از این نشئه قبل از فرا رسیدن مرگ را روزی من کن! استعداد برای کوچ هم در جایی مطرح می‏شود که توشه راه را به همراه داشته باشی.

مطالب مرتبط را حتما مطالعه فرمایید .

 

فیلمهای مرتبط با  :

استاد گرانقدر حضرت آیت الله آقا مجتبی تهرانی

و

 فایلهای صوتی مرتبط با استاد گرانقدر


پی نوشتها :

[1]. غررالحكم          145

[2]. غررالحكم          138

[3]. سوره مبارکه غافر، آیه 39

[4]. غررالحكم          148

[5]. بحارالأنوار     74     352

[6]. بحارالأنوار     74     105

[7]. بحارالأنوار     95     63

[8]. بحارالأنوار     93     342

[9]. بحارالأنوار     43     179

تهیه و فرآوری: محمد حسین امین – گروه حوزه علمیه تبیان

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین