سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
آسم شغلی و بیماری های ریوی مانند آزبستوزیس و سیلیکوزیس نمونه های شایعی از بیماری های ریوی ناشی...
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

بیماری های ریوی ناشی از کار


آسم شغلی و بیماری های ریوی مانند آزبستوزیس و سیلیکوزیس نمونه های شایعی از بیماری های ریوی ناشی از کار هستند که باید با آموزش بهداشت حرفه ‌ای، کارگران را از آن ها مصون نگاه داشت.

ایمنی در هنگام کار

دبیر انجمن علمی طب کار گفت: اختلالات اسکلتی عضلانی، ضایعات پوستی و بیماری های ریوی شایع ترین بیماری های شغلی در کشور به شمار می روند.

دکتر محمد بابایی متخصص طب کار گفت: کمر درد، درماتیت های پوستی، آسم شغلی و بیماری های ریوی مانند آزبستوزیس و سیلیکوزیس نمونه های شایعی از هر یک از این بیماری ها محسوب می شوند.

وی افزود: تقریبا همه این بیماری ها که می توانند ناشی از نوع شغل، نامناسب بودن محیط کار یا به علت تهویه نشدن آلاینده هایی در فضای صنعت باشند، قابل پیشگیری هستند و در صورت تشخیص زودهنگام می توان از پیشرفت آن ها و رسیدن به مرحله درمان ناپذیر بودن، جلوگیری کرد.

دکتر بابایی همچنین به کارگران و کسانی که در مراکز صنعتی و کارگاهی مشغول به کار هستند توصیه کرد؛‌ با پزشکان مستقر در درمانگاه ها یا مدیریت پیشگیری و درمان محل کار خود در گزارش دهی علائم و پی گیری بیماری های خود همکاری کنند و در صورت بروز هرگونه نشانه ای جدید مانند دردهای اندام، علائم پوستی، خستگی مفرط، بی حوصلگی و اختلالات خواب به این نکته فکر کنند که ممکن است با اشتغال شان در ارتباط باشد و برای درمان به موقع آن اقدام کنند.

آسم شغلی

دستگاه تنفسی یکی از نقاطی است که در معرض آسیب ‌های شدید ناشی از محیط کار ناسالم قرار دارد. در دنیا حدود 20 تا 30 درصد مردان (15-64 ساله) در طول زندگی کاری خود در معرض آسم و سرطان ‌های ریوی هستند که شایع‌ ترین سرطان شغلی محسوب می ‌شود.

تنفس دایمی ذرات معلق موجود در محیط‌ های بسته که اکثرا در فضای کارخانه‌ ها رخ می ‌دهد، دومین علت بروز بیماری ‌های تنفسی است.

براساس تعریفی که Bernstein و همکارانش در سال 1993 ارائه کردند، آسم شغلی به نوعی از بیماری اطلاق می ‌شود که در اثر مواجهه با وضعیت های خاص یا عوامل معین مرتبط با محیط های کاری، محدودیت تغییرپذیر جریان هوا یا افزایش حساسیت مجاری هوایی، وجود داشته باشد ولی این موضوع در خارج از محیط کار، صدق نکند.

آسم شغلی شامل ایجاد علائم ریوی به دنبال استنشاق گازها، آلاینده ها و نیز کلیه مواد صنعتی که در محیط کار وجود دارد، می باشد. بدین صورت که فرد از قبل هیچ مشکلی نداشته ولی ناگهان در محیط کار دچار حمله آسم می گردد.

در همین زمینه رییس انجمن آسم و آلرژی ایران گفت: "آسم شغلی" در كشورهای صنعتی و در كشورهای در حال توسعه شایع ترین بیماری شغلی تنفسی به حساب می ‌آید.

دكتر مصطفی معین افزود: آسم شغلی در ایران كمتر مورد توجه قرار گرفته است.

به طور كلی بیش از 300 عامل شغلی مختلف طبیعی و شیمیایی وجود دارد كه باعث به وجود آمدن آسم شغلی می‌ شوند.

دكتر معین گفت: آسم نانوایان، آسم كشاورزان، آسم صنایع، آسم مواد شیمیایی پاک كننده ،آسم صنایع نساجی و آسم صنایع غذایی از شایع ترین انواع آسم شغلی در ایران هستند.

وی با بیان این كه ضروری است به شیوع، بیماری زایی و میزان مرگ و میر ناشی از آسم شغلی در ایران توجه بیشتری شود افزود: عدم توجه به این نوع آسم خسارت‌ های اقتصادی زیادی را به دنبال داشته است.

شیوع:

شیوع آسم در صنایع مختلف متفاوت است. هر چند آمار دقیقی نمی توان ذکر کرد ولی تا 15 در صد موارد آسم به عوامل شغلی مربوط می گردد.

علل: در صنایع شوینده، استنشاق یکی از آنزیم های خاص برای تهیه پودرهای شوینده، منجر به ایجاد علائم تنفسی در 25 درصد از کارگران مشاغل در آن قسمت می شود. همچنین حدود 5 درصد از کارگرانی که در آزمایشگاه های حیوانات و یا کارخانجات تهیه دستکش لاتکس کار می کنند به آسم شغلی مبتلا می شوند. ایزوسیانات ها مواد شیمیایی هستند که در بسیاری از کارخانجات مصرف دارند. از جمله کارخانجات تهیه رنگ های اسپری، مواد پلاستیکی، کائوچو و فوم ممکن است حاوی این مواد شیمیایی باشند.

علائم:

علائم بیماری همان علائم آسم می باشد مثل خس خس سینه، کوتاهی تنفس، احساس تنگی در قفسه سینه، عدم تحمل ورزش، فعالیت ها و سرفه می باشد. آبریزش بینی، احتقان بینی و تحریکات چشمی نیز می توانند ظاهر شوند. حتی تا مدت ها پس از قطع تماس با ماده محرک علائم ادامه می یابد.

به طور شایع علائم در طی ایام کاری پیشرفت می کند و در زمان تعطیلات کاری فروکش می کند ولی مجدداً این سیکل با شروع کار ادامه می یابد. در بسیاری موارد یک تاریخچه مثبت مشخص یا خانوادگی از آلرژی، فرد را بیشتر مستعد به آسم شغلی می نماید ولی در عین حال،‌ در بعضی از افراد هیچ گونه تاریخچه مثبت قبلی آسم وجود ندارد.

پیشگیری:

تماس با ماده آلرژن باید قطع گردد. مثلاً یک کارگر در قسمت های دیگری به کار مشغول گردد و یا محیط کار را از آلاینده ها پاک کرد.

آزبستوزیس

یکی دیگر از بیماری ‌های ریوی ناشی از کار آزبستوز است. این بیماری به علت استنشاق گرد و غبار پنبه نسوز به ‌وجود می‌ آید. آزبست یا پنبه کوهی درون سنگ‌ های سخت در اعماق زمین وجود دارد و دارای رشته و فیبر‌های بلندی است.

این رشته‌ ها در برابر حرارت، مقاومت زیاد و قابلیت هدایت الکتریکی بسیار کمی‌ دارند، از این رو در صنایع بسیاری به کار می ‌روند. مشکلات ریوی، سرطان‌ ریه، سرطان‌ حنجره و احتمالاً برخی سرطان‌ های مربوط به دستگاه گوارش از عوارض مواجهه افراد با این ماده است.

این بیماری درمان خاصی ندارد و تنها درمان آن از نوع حمایتی مانند اکسیژن درمانی و درمان برخی عوارض آن است. درمان اصلی پیشگیری از بیماری است.

استفاده از ماسک تنفسی نیز می ‌تواند به جلوگیری از نفوذ الیاف آزبست به ریه افراد جلوگیری کند.

همچنین برای جلوگیری از انتقال گردوغبار آزبست به بیرون از محل کار، نباید به افراد اجازه داده شود بدون لباس کار، کار کنند و همچنین لباس کار خود را نباید به منزل ببرند و لازم است در محیط کار شسته شوند.

تراشیدن سنگ

سیلیکوزیس 

بیماری سیلیکوزیس یکی از قدیمی ترین بیماری های ریوی شغلی است که هنوز با وجود افزایش فن آوری های جدید در عرصه تولید و صنعت سالیانه هزاران نفر را در سراسر جهان به کام مرگ می کشد.

سیلیکوزیس یکی از شایع ترین پنوموکونیوز های شغلی و غیر قابل درمان است که در اثر استنشاق ذرات گرد و غبار حاوی کریستال های آزاد سیلیس، ایجاد می شود. سیلیس فراوان ترین ماده موجود در پوسته زمین است که به طور وسیع در شن و گرانیت و سنگ های معدنی یافت می شود.

در طول عملیاتی که سنگ و شن و بتون و بعضی از سنگهای معدنی شکسته و خرد می شوند  گرد و غبار سیلیس آزاد می شود. کار در معادن رو باز و زیر زمینی، سنگ بری و سنگ تراشی  و عملیات ساختمانی و راه سازی، تولید سیمان و کاشی و سرامیک ، تونل سازی، ریخته گری، تولید شیشه، رنگ و سفالگری، تولید ظروف سفالی و عملیات شن زنی sand blasting 0 از مشاغل مهمی هستند که در آن ها شاغلین در  مواجهه با سیلیس کریستالی قرار دارند. سایر بیماری های ناشی از مواجهه با سیلیس عبارتند از برونشیت مزمن ،آمفیزم ،TB ، نفروپاتی و سرطان ریه.

نکته اساسی درپیشگیری ازسیلیکوزیس، ممانعت از آلودگی محیط کار به گردوغبار سیلیس آزاد می باشد.

به طور کلی می توان اصول پیشگیری از بیماری ها را چنین خلاصه کرد:

1- جانشینی مواد مضر به وسیله موادی که خطر کمتری دارند.

2- کاهش یا کنترل گردوغبار

3- حفاظت فردی در کارگران

4- آزمایشات واقدامات پزشکی

فرآوری: معصومه آیت اللهی

بخش تغذیه و سلامت تبیان


منابع:

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند و کرمانشاه

پزشکان ایران

ایرنا

جام جم

پایگاه اطلاع رسانی پزشکی شفا

خبرآنلاین

 

اگر می خواهید با پزشکان سایت مشورت کنید، اینجا را کلیک کنید.

برای شرکت در بحث های انجمن سایت مرتبط با بهداشت و سلامت، اینجا را کلیک کنید. 

 

مطالب مرتبط:

نقش تغذیه در بهره‌وری نیروی کار

 رژیم غذایی ویژه افراد شاغل

 برنامه غذایی کارگران چگونه باید باشد؟

نقش پُرز در بروز آسم

چرا آسم زیاد شده است؟

آمار آسم در تهران نگران کننده است

آسم و انواع آن

دارو درمانی در آسم

علایم آسم اوایل صبح و عصرها تشدید می شود

 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین