وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
هر چند بیشتر آداب حسنه نوروز ریشه در توصیه های بزرگان دین دارد. با این وجود دو قسم آداب برای عید می توان در نظر گرفت: یکی آدابی که در متون اسلامی برای این روز سفارش شده است؛ دیگر آدابی که هر چند در خصوص روز اول فروردین در احادیث نداریم
عکس نویسنده
عکس نویسنده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

آداب حسنه نوروز


هر چند بیشتر آداب حسنه نوروز ریشه در توصیه های بزرگان دین دارد. با این وجود دو قسم آداب برای عید می توان در نظر گرفت: یکی آدابی که در متون اسلامی برای این روز سفارش شده است؛ دیگر آدابی که هر چند در خصوص روز اول فروردین در احادیث نداریم


عید نوروز

بصورت کلی از آنها سخن به میان آمده است: 

الف. آدابی که در روایات در خصوص نوروز آمده:

1. غسل

2. پوشیدن لباسهای پاکیزه و زدن عطر

3. روزه

4. چهار رکعت نماز

شیخ عباس قمی در کتاب مفاتیح می نویسد: حضرت صادق علیه السلام به معلی بن خنیس تعلیم فرموده که چون روز نوروز شود غسل کن و پاکیزه ترین جامه های خود را بپوش و به بهترین بوهای خوش خود را خوشبو گردان و در آن روز روزه بدار. پس چون از نماز پیشین و پسین و نافله های آن فارغ شدی چهار رکعت نماز بگذار یعنی هر دو رکعت به یک سلام و در رکعت اول بعد از حمد ده مرتبه سوره إنا انزلناه بخوان و در رکعت دوم بعد از حمد ده مرتبه سوره کافرون و در رکعت سوم بعد از حمد ده مرتبه سوره قل هو الله احد و در رکعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه فلق و ناس بخوان و بعد از نماز به سجده برو و این دعا را بخوان اللهم صل علی محمد و آل محمد الاوصیاء المرضیین ... (1)

اگرچه علما سند روایت را ضعیف می دانند اما عمل به این روایت از باب تسامح در ادله سنن امید ثواب در آن را می دهد. از سوی دیگر نه از باب ورود در این روز خاص بلکه به صورت مطلق بعضی از اعمال انجامش ترجیح دارد مانند: پوشیدن لباسهای پاکیزه و زدن عطر.

ب. آدابی که در روایات در خصوص نوروز نیامده:

1. صله رحم:

صله رحم یکی از سنتهای بسیار خوب ایرانیان در نوروز است. در روایات بسیاری در باره اهمیت و اثرات خاص آن به آن پرداخته شده است. به عنوان نمونه: شیخ صدوق در امالى، مجلس شصت و ششم می نویسد: امیرالمؤمنین علیه السلام از رسول خدا صلی الله علیه وآله نقل می کند که فرمود: هر كه نزد خویشاوندى رود و به خود و مالش با او صله‏ رحم‏ كند خداى عز و جل به او اجر صد شهید دهد و به هر گامى چهل هزار حسنه دارد و چهل هزار گناهش محو شود و چهل هزار درجه از او بالا رود و گویا صد سال خدا را عبادت كرده باشد.(2)

امام باقر علیه السلام می فرماید: صله‏ رحم‏ اعمال را بپرورد، و اموال را بیفزاید، و بلا را بگرداند، و حساب را آسان كند، و عمر را دراز سازد.(3)

2. کمک به نیازمندان

دستگیری از مستمندان از خصوصیات روحی ایرانیان است که این مهم در آستانه سال نو پررنگتر می شود. درباره انفاق به محرومان در راه خدا آیات و روایات بسیاری وجود دارد:

وَ فی‏ أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ‏ (4)؛ در اموال آنها حقّى براى سائل و محروم بود!

مَثَلُ الَّذینَ یُنْفِقُونَ‏ أَمْوالَهُمْ فی‏ سَبیلِ اللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنابِلَ فی‏ كُلِّ سُنْبُلَةٍ مِائَةُ حَبَّةٍ وَ اللَّهُ یُضاعِفُ لِمَنْ یَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلیمٌ (5)؛ كسانى كه اموال خود را در راه خدا انفاق مى‏كنند، همانند بذرى هستند كه هفت خوشه برویاند؛ كه در هر خوشه، یك صد دانه باشد؛ و خداوند آن را براى هر كس بخواهد(و شایستگى داشته باشد)، دو یا چند برابر مى‏كند؛ و خدا(از نظر قدرت و رحمت،) وسیع، و (به همه چیز) داناست.

امام باقر علیه السّلام فرمود: كاملترین مردم از لحاظ ایمان خوش‏خلق ترین آنهاست. رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمود: آنكه خلق نیكو دارد، پاداش روزه گیر شب زنده دار، دارد

اما به یک روایت بسنده می شود: امام محمد باقر علیه السلام فرمود: هر كس به دنبال برآورده نمودن حاجت مسلمان حركت كند، خداى متعال دستور فرماید كه هفتاد و پنج هزار فرشته بر او سایه افكند، و هر قدمى بردارد خداوند برایش حسنه مى‏نویسد و گناهانش را محو مى‏نماید و مقامش را بالا مى‏برد، و چون حاجت او را برآورده كند، ثواب یك حجّ و عمره برایش ثبت مى‏گردد.(6)

3. خوش رویی و لبخندزدن

امام باقر علیه السّلام فرمود: كاملترین مردم از لحاظ ایمان خوش‏خلق ترین آنهاست.

رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمود: آنكه خلق نیكو دارد، پاداش روزه گیر شب زنده دار، دارد.(7)

امام باقر علیه السلام فرمود: لبخند شخص بر روى برادر مؤمنش حسنه باشد، و برداشتن خاشاكى از روى وى نیز حسنه باشد، و خدا به چیزى كه محبوبتر باشد نزد او از مسرور ساختن مؤمن پرستش نشده است. (8)

4. شاد کردن دیگران

امام باقر علیه السلام فرمود رسول خدا فرمود: هر كس مؤمنى را شاد و خوشحال سازد پس براستى كه مرا خوشحال ساخته، و هر كس مرا خوشحال سازد براستى كه خدا را خوشحال نموده است.(9)

به یک دوست واقعی فوراً نیازمندیم

5.گذشتن از یکدیگر

مناسب است که با آغاز سال نو، کدورتها کنار گذاشته شده و از اشتباهات یگدیگر گذشت شود؛ همانطور که بزرگان سفارش کرده اند.

6.رفتن به زیارت امامان و امامزادگان

«(مردم) نوروز را بهانه‏ای برای زیارت اعتاب مقدسه قرار می‏دهند، به مشهد مسافرت می‏كنند كه همیشه یكی از پرجمعیت‏ترین اوقات سال در مشهد مقدس، اوقات عید نوروز بوده است. که این عمل، بسیار خوب است.» (10)

7. مسافرت و تفریحات سالم

عن الرّضا علیه السّلام‏: اجعلوا لانفسكم حظّا من الدّنیا باعطائها ما تشتهى من الحلال و ما لا تثلم المروّة و لا سرف فیه و استعینوا بذلك على امور الدّنیا.

حضرت رضا علیه السّلام فرموده است: از لذایذ دنیوى نصیبى براى كامیابى خویش قرار دهید و تمنیات دل را از راههاى مشروع برآورید، مراقبت كنید در این كار به مردانگى و شرافتتان آسیب نرسد و دچار اسراف و تندروى نشوید. تفریح و سرگرمیهاى لذت‏بخش شما را در اداره زندگى یارى می كند و با كمك آن بهتر به امور دنیاى خویش موفق خواهید شد.(11)

 

پی نوشت ها:

1. مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، اعمال عید نوروز، ص 494، انتشارات لقمان

2. امالى شیخ صدوق، ترجمه كمره‏اى، ص 431

3. تحف العقول، ترجمه كمره‏اى، ص 309

4. سوره ذاریات/19، ترجمه آیت الله مکارم

5. سوره بقره/ 261، ترجمه آیت الله مکارم

6. ارشاد القلوب، ترجمه سلگى، ج‏1 ،ص  393

7. اصول كافى، ترجمه مصطفوى، ج‏3، ص 156 و 157

8. همان، ص 271

9. همان

10. سخنرانی مقام معظم رهبری در تاریخ 1/1/1377.

11. الحدیت، روایات تربیتى‏، محمدتقى فلسفى‏، ج‏2، ص133، ناشر: دفتر نشر فرهنگ اسلامى‏

سیدروح الله علوی

گروه دین تبیان

 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین