سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
خدا می فرماید: با هیچ كس رابطه خویشاوندی و قومیتی نداریم ، با كسی هم دشمنی نداریم ، قانون این است كه هر امتی که پس از پیروزی منحرف شود ، آن امت را سرزنش وسرکوب خواهیم کرد . (نساء/160) هم رنگ جماعت شدن ، اشتباه است ! به عده ای که می گوییم : چرا چنین خطا
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

امتی که گوساله پرست شد!

قوم بنی اسرائیل


یکی از علت هایی که قرآن به بیان داستان ها ی مختلف از سرگذشت اقوام مختلف می پردازد ، عبرت گیری آیندگان از گذشتگان می باشد .

یکی از موضوعاتی که جای سخن وعبرت پذیری می باشد ، داستان سرگذشت قوم بنی اسرائیل و روی گردانی آنان از خداوند به سمت گوساله سامری است .


آیا امکان دارد امتی که خدا پرست است ، روزی گوساله پرست شود ؟

با توجه به ماجرای بنی اسرائیل ، می بینیم که این امکان وجود دارد . برای دچار نشدن به چنین سرنوشتی ، کافی است که علل انحراف آنان را بشناسیم .

دلایل انحراف قوم بنی اسرائیل

قرآن از دلایل مهم این انحراف را ، تأثیر محیط و نداشتن ایمان واقعی معرفی می کند.

 

انواع ایمان

ما دو نوع ایمان داریم ؛ ایمان عمیق  وایمان سطحی .

روایات ایمان حقیقی و سطحی را این گونه معنا می کنند ؛  «ایمان حقیقی آن است كه هم به دل و هم به زبان و هم در عمل نشانه ای داشته باشد اما ایمان سطحی ،ایمانی است که تنها نشانه آن ، زبان است .»(بحارالانوار ،ج 22 ، ص352)

گاهی ایمان سطحی ، به ایمان واقعی تبدیل می شود !

فرعون تمام ساحران ماهر شهر را جمع کرد و به آنان وعده داد که اگر بتوانند بر موسی چیره شوند و به وسیله سحر آبروی موسی را بریزند ، پاداش خوبی به آنان خواهد داد .

روز موعود فرا رسید و ساحران به مبارزه با موسی و رسیدن به پاداش های مادی فراوان از فرعون ، به میدان آمدند ، اما آنان هنگامی که قدرت غیبی موسی را مشاهده کردند ، فهمیدند که كار حضرت موسی ، سحر نیست بلکه کاری مافوق مادی و خدایی می باشد ، درآن لحظه بود که به خدای موسی ایمان آوردند .

وقتی فرعون دید که ساحران نقشه ی او را برهم زدند ، آنان را به عذاب عظیمی وعده داد .

اما ساحرانی که اکنون گام در ایمان حقیقی نهاده بودند ، رو به فرعون کرده و گفتند : «فاقض ؛ ‌ای فرعون ! قضاوت كن! هر كاری می‌خواهی بكن ، قدرت تو محدود به همین دنیا است ، به درستی كه تو فقط در همین دنیا می‌توانی حكم كنی .»

كسانی كه منتظر بودند به عنوان جایزه ، سكه‌ای از فرعون بگیرند، بعد از مدت بسیار كوتاهی كارشان به جایی رسید كه به ایمان حقیقی دست پیدا کرده و نه تنها پاداشی از او نمی خواستند ، بلکه با بیانی اظهار کردند که ؛ تمام هستی دیگر برای آنها ارزشی ندارد.

نداشتن ایمان واقعی وحقیقی ، بنی اسرائیل رابیچاره کرد !

قوم بنی اسرائیل ، به دلیل اینکه ایمان واقعی نداشته و تنها به سطح ظاهری ایمان اکتفا کرده بودند ، اندک زمانی بیش نتوانستند به وسیله ایمانشان برقرار باشند وسرانجام به توسط ظواهر دنیا که سامری یکی از مصادیق بزرگ آن بود ،  نابود شدند .

خدا می فرماید: با هیچ كس رابطه خویشاوندی و قومیتی نداریم ، با كسی هم دشمنی نداریم ، قانون این است كه هر امتی که پس از پیروزی منحرف شود ، آن امت را سرزنش وسرکوب خواهیم کرد

نقش محیط در پرورش افکار و عقاید

گوساله سامری

قوم بنی اسرائیل که به موسی ایمان آورده وقدرت خداوند را در نجات قوم موسی را دیده وفرجام کار فرعونیان را در برابر رود نیل مشاهده کرده بودند ، نه تنها درس وعبرت نگرفته بلکه روشن ترین بیّنات و نشانه ها را نیز فراموش کردند و سرانجام از خدای موسی روی گردان شدند .

( اصولاً ما انسان ها هرگاه در مشكلات گیر می‌كنیم ، خدا را صدا می ‌زنیم ، قرآن نیز از این مسئله از انسان ها انتقاد می کند و می‌گوید: « فَإِذا رَكِبُوا فِی الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصینَ لَهُ الدِّینَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ یُشْرِكُونَ»(عنكبوت/65)

مردم وقتی کارشان گیر می کند ، یا الله می گویند و خدا را صدا می زنند ، اما وقتی که از مشکلات نجات پیدا می کنند ، همه چیز را فراموش کرده و مشرک می شوند .)

هنگامی که به قدرت خداوند ، رود نیل برای آنان خشک شد و آنها به سلامت از آن عبور کردند ودرمحیط بت پرستان قرار گرفتند ، محیط درآنان در آنان اثر کرد وفوراً به مخالفت باموسی پرداخته و به او گفتند : «اجْعَلْ لَنا إِلهاً كَما لَهُمْ آلِهَةٌ»(اعراف/138)  تو هم برای ما بتی همانند بت آنان بساز !

 

ظلم های بنی اسرائیل

آیه‌های زیادی در قرآن پیرامون ظلم های بنی اسرائیل بیان شده است ؛

 1- «فَبِما نَقْضِهِمْ میثاقَهُمْ»(نساء/155)

2 - «وَ كُفْرِهِمْ بِآیاتِ اللَّه»(همان) به آیات خدا كفر ورزیدند.

3 - «وَ قَتْلِهِمُ الْأَنْبِیاءَ بِغَیْرِ حَقّ‏ٍ»(همان) پیامبران را كشتند.

4 - «وَ قَوْلِهِمْ قُلُوبُنا غُلْفٌ»(همان) گفتند:برقلب ها و دل های ما پرده ای افتاده است .

5- «وَ قَوْلِهِمْ عَلى‏ مَرْیَمَ بُهْتاناً عَظیماً»(نساء/156) به حضرت مریم بهتان زدند.

6- «وَ قَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسیحَ عیسَى ابْنَ مَرْیَمَ رَسُولَ اللَّهِ‏ً»(نساء/157)

 

نتیجه ی کفران نعمت بنی اسرائیل !

«فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذینَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَیْهِمْ طَیِّباتٍ»(نساء/160) خداوند می فرماید : به خاطر ظلم هایی که بنی اسرائیل مرتکب شد ، «حَرَّمْنا عَلَیْهِمْ طَیِّباتٍ» بسیاری از نعمات پاك و طیب را برایشان حرام كردیم .

اصولاً ما انسان ها هرگاه در مشكلات گیر می‌كنیم ، خدا را صدا می ‌زنیم ، قرآن نیز از این مسئله از انسان ها انتقاد می کند و می‌گوید: « فَإِذا رَكِبُوا فِی الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصینَ لَهُ الدِّینَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذا هُمْ یُشْرِكُونَ» مردم وقتی کارشان گیر می کند، یا الله می گویند و خدا را صدا می زنند ، اما وقتی که از مشکلات نجات پیدا می کنند ، همه چیز را فراموش کرده و مشرک می شوند

کارهای خدا سنت است

خدا می فرماید: با هیچ كس رابطه خویشاوندی و قومیتی نداریم ، با كسی هم دشمنی نداریم ، قانون این است كه هر امتی که پس از پیروزی منحرف شود ، آن امت را سرزنش وسرکوب خواهیم کرد . (نساء/160)

 

هم رنگ جماعت شدن ، اشتباه است!

حضرت موسی

به عده ای که می گوییم : چرا چنین خطا و اشتباهی را مرتکب شدی ؟ در توجیه کار خود می گویند: اکثریت این کار را می کنند ! من یک نفر هستم .

در پاسخ می گوییم :حضرت ابراهیم  هم یك نفر بود، اصولاً خداوند در قرآن در بسیاری از موقعیت ها از جماعت و اکثریت انتقاد كرده است ؛ این نشان می دهد که جمعیت واکثریت اصل نیستند ، بلکه حق و حقیقت ودرستی اصل است ، اگرچه به وسیله اندک افراد و یا حتی یک نفر مطرح شود .

اگر اکثریت به دنبال حق و درستی رفتند اینجا جمعیت واکثریت ارزش گرویدن را پیدا می کنند ، اما اگر اكثریت بیان کردند که : ما خدا را نمی‌خواهیم ، ما پیغمبر را نمی‌خواهیم ، ما قرآن را قبول نداریم ، به حجاب و آموزه های دین پشت كردند ، این جا دیگر اكثریت ارزش ندارند .

در یک کلام اینکه ؛ اكثریت به خودی خود ، ملاک ارزش گذاری نمی باشند !

 

نتیجه گیری :

 

در یک جمع بندی ، قرآن کریم به ریشه یابی این رویداد پرداخته و عواملی چون ؛ نداشتن ایمان واقعی وبازتاب محیط را در رفتارهای آدمی مؤثّر می داند .

به عبارتی می توان گفت که هر اندازه ایمان آدمی از عمق بیشتر و ریشه های محکم تری برخوردار باشد ، انسان را از انحرافات اخلاقی و رفتاری و دینی ، بیشتر دور نگه خواهد داشت .

 

 

فرآوری : زهرا اجلال

بخش قرآن تبیان


منبع : مقالات حجت الاسلام قرائتی                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

 

 

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین