سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
برلین به شرطی با انتشار زندگی‌نامه‌اش توسط او موافقت كرد كه این کتاب، پس از مرگش منتشر شود
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

زندگی‌نامه‌ی آیزایا برلین

آیزایا برلین

كتاب «زندگی‌نامه‌ی آیزایا برلین» روایتی از عقاید پیچیده از زندگی «آیزایا برلین»، فیلسوف روسی‌الاصل است که با زبانی روشن و پرداختی جذاب، حوادث دوران این فیلسوف و عمل‌کرد او را شرح می‌دهد.

کتاب «زندگی‌نامه‌ی آیزایا برلین»، توسط «مایکل ایگناتیف» به رشته‌ی تحریر درآمده است. ایگناتیف خود نیز فیلسوفی  است که لحن سخنش به‌خوبی نشان‌گر این موضوع است كه او، از ستایش‌گران برلین به شمار می‌آید.

با این وجود او دچار ستایش‌گری بی‌رویه از برلین نشده و برای گریز از آن، قالبی داستان‌گونه را برای كتابش برگزیده است. او در این کتاب دلبستگی خود را با نگاهی پرسش‌گر تعدیل كرد.

گردآورنده این اثر وجه اشتراك دیگری نیز با برلین دارد و آن ریشه روس اوست. او نیز نظیر برلین، نژاد روس دارد، اما در كشوری غیر از روسیه به دنیا آمده است. ایگناتیف سال 1947 در تورنتوی كانادا از پدری روس و مادری كانادایی متولد شد. او در رشته تاریخ تحصیل كرد و دكترایش را از دانشگاه هاروارد گرفت.

برلین به شرطی با انتشار زندگی‌نامه‌اش توسط او موافقت كرد كه این کتاب، پس از مرگش و در حالی كه كلمه‌ای از آن را نخوانده است، منتشر شود

آیزایا برلین هیچ‌گاه تمایلی به نوشتن خاطره‌هایش نداشت و به گفته خودش حتی فكر نوشتن خاطره او را به دلهره می‌انداخت اما به اصرار دوستانش نوشتن این كتاب در سپتامبر 1987 آغاز شد.

ایگناتیف از شاگردان برلین نبود و برلین به شرطی با انتشار زندگی‌نامه‌اش توسط او موافقت كرد كه این کتاب، پس از مرگش و در حالی كه كلمه‌ای از آن را نخوانده است، منتشر شود.

زندگی برلین در این اثر از زبان ایگناتیف روایت می‌شود، در حالی كه او تنها شنوده این روایت‌ها بوده است، با این وجود ایگناتیف لحنی را در این كتاب در پیش می‌گیرد كه گویی در تمام لحظات زندگی برلین حضوری مستمر داشته است.

برلین فیلسوفی سیاسی و منتقد همیشگی عقل‌گرایی، علم‌گرایی، ترقی‌‌خواهی و سازمان‌دهی عقلانی جهانی بود و در مقابل از تفكراتی نظیر تكثر عمل آزاد‌ ‌و اختیار حمایت می‌كرد

ایگناتیف در نگارش این كتاب تنها به گفته‌های برلین اكتفا نكرده، بلكه با همسر و دوستان این فیلسوف نیز گفت‌وگوهایی داشته است تا نوشته‌هایش سر و سامان بیشتری بیابند. ایگناتیف از سال 1987، درست ده سال پیش از مرگ برلین، در کنار او بوده، تا از زبان برلین زندگی­اش را به روی کاغذ بیاورد. پس ماجرا از روز ششم ژوئن 1909 آغاز می­شود.

در همان کودکی آیزایا خواندن آثار بزرگ ادبیات روس را آغاز کرد. در اولین دهه قرن بیستم، اما برای برلین با حوادث تلخی همراه بود. انحلال تدریجی رژیم و فروپاشی مداوم ارتش امپراتوری شوروی از این دست بود. خود آیزایا نخستین رویداد سیاسی را در هفت سالگی به یاد می­آورد. قتل راسپوتین و در ادامه انقلاب فوریه.

جالب آن که برای برلین این خاطره­ها چندان شیرین نبود. در دهه 1930 وقتی همه از مارکسیسم انقلابی سرخوش بودند، آیزایا ذهنش به گذشته برمی­گردد و حوادث سال 1917 را مرور می­کند.

ایگناتیف از سال 1987، درست ده سال پیش از مرگ برلین، در کنار او بوده، تا از زبان برلین زندگی­اش را به روی کاغذ بیاورد. پس ماجرا از روز ششم ژوئن 1909 آغاز می­شود

ایگناتیف چنین می­آورد که «خاطره­ی سال 1917 در ذهن برلین زنده بود و بر هراس او از خشونت جسمانی و نیز بدگمانی او نسبت به تجربه­ی سیاسی می­افزود و او را وامی­داشت تا بر اولویت سازش و فرصت­اندوزی که نظم سیاسی را از خشونت و وحشت دور می­دارد، تاکید ورزد.»

فضای خفقان و رعب­آور آن روزهای شوروی، به رهبری لنین، چاره­ای برای خانواده­ی برلین نگذاشت. مندل پدر و ماری مادر به همراه پسرشان عزم سفر می­کنند، به لندن. از نظر ایگناتیف این سفر و داغ غربت تاثیر عمیقی بر آیزایا گذاشت:

«داغ غربت اگرچه رنگ باخت، تا آخر عمر به چشم می­آمد؛ گاه به گونه­ای انتزاعی در احترامی که او برای احساس نیاز به تعلق قائل بود، گاه در بعد سیاسی در اعتقادش به استقلال قوم یهود و نیز در بعد اخلاقی در شیفتگی او به شخصیت‌های حاشیه­نشین، مطرود و مغضوب در تاریخ قرن نوزدهم.»

فضای خفقان و رعب­آور آن روزهای شوروی، به رهبری لنین، چاره­ای برای خانواده­ی برلین نگذاشت. مندل پدر و ماری مادر به همراه پسرشان عزم سفر می­کنند

پس از گذر از دبیرستان، آیزایا در پاییز 1928 به آکسفورد رفت. در ابتدای دوران دانشجویی، برای برلین مسایل سیاسی روز چندان اهمیت نداشت. اما دوری از سیاست تنها در شخصیت برلین نبود. آکسفورد و جو زمانه، این­گونه بوده است. اما با آغاز دهه 1930 زندگی دانشجویی به­گونه­ای تغییر کرد که آیزایا را پیش از پیش وارد دنیای سیاست کرد.

اما چه شد که آیزایا این­چنین دل­بسته سیاست شد و چه شد آکسفورد به­تدریج از زیباپرستی به سیاست گرویید. آیزایا چنین می­گوید: «پیروزی هیتلر در انتخابات آلمان، کنارگذاشتن لیره­ی استرلینگ و پشتوانه­ی طلا در انگلستان، تشکیل حکومت ملی و شورش­های بیکاران... هر گفت­وگو را به­سوی فضای تیره­وتارسیاسی می­کشاند.»

با توصیف چنین فضایی، ایگناتیف به­عنوان نویسنده مخاطب را آماده فصل­های بعدی می­کند. که چگونه این فضا سبب شد آیزایا از سوی وزارت اطلاعات و وزارت امور خارجه انگلستان به واشنگتن برود و در مقام یک گزارش­نویس اوضاع و احوال امریکایی­ها و نیز یهودیان آن سرزمین را به گوش انگلیسی­ها برساند.

می­توان دهه 1930 را یکی از مهم­ترین دوره­های زندگی آیزایا دانست. چه آنجایی که در سن بیست­وسه سالگی به کالج ال سولز، به­عنوان اولین یهودی برگزیده به عضویت این کالج درآمد و چه ملاقات­هایی که با بزرگ­ترین و شهیرترین افراد آن دوران انجام داد

از نکته­های جالب کتاب، گفته­های برلین درباره فلسطین و یهودیان است. متفکری که گرچه یهودی بود اما به قول ایگناتیف «قوم خود را از دریچه­ی چشم عیب­جویان نگاه می­کرد.» در سال 1934 آیزایا برای نخستین بار به فلسطین سفر می­کند. شرح این سفر در فصلی با عنوان «اِخوان» آمده است.

در این فصل است که نظرات برلین درباره یهود و اعراب و مهاجرت به فلسطین آمده است. و این اندیشه­اش که «در آن سرزمین مردمی بودند و گوش سپردن به دعاوی این مردم گریزناپذیر بود» نشان از تفکری دارد که فقدان آن تا امروز چه خطرات و خسارت­هایی به بار آورده است.

می­توان دهه 1930 را یکی از مهم­ترین دوره­های زندگی آیزایا دانست. چه آنجایی که در سن بیست­وسه سالگی به کالج ال سولز، به­عنوان اولین یهودی برگزیده به عضویت این کالج درآمد و چه ملاقات­هایی که با بزرگ­ترین و شهیرترین افراد آن دوران انجام داد.

از نکته­های جالب کتاب، گفته­های برلین درباره فلسطین و یهودیان است. متفکری که گرچه یهودی بود اما به قول ایگناتیف: قوم خود را از دریچه­ی چشم عیب­جویان نگاه می­کرد

شرح دیدارش با آنا آخماتووا، ویرجینیا وولف، لودویگ ویتگنشتاین، چرچیل و... از جذاب­ترین بخش­های کتاب هستند. کتاب در هجده فصل سامان یافته و هر فصل به یک دوره چند ساله از زندگی برلین اختصاص دارد. فصل­های «جنگ سرد»، «شهرت» و «لیبرالی افتاده در تنگنا» از خواننده­ترین فصل­ها است.

چاپ نخست كتاب «زندگی‌نامه‌ی آیزایا برلین» در شمارگان 2000 نسخه، 566 صفحه و بهای 115000 ریال منتشر شده است.


بخش کتاب‌خوانی تبیان

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین