وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
آیاتی كه دلالت می‏كند كه انسان در فاصله مرگ و قیامت از نوعی حیات‏ برخوردار است و در آن حال شدیدا احساس می‏كند، گفت و شنود دارد، لذت‏ و رنج و سرور و اندوه دارد و بالاخره از نوعی زندگانی سعادت آمیز [یا شقاوت آلود] برخوردار است، زیاد است
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

عالم برزخ

برزخ

اگر چیزی میان دو چیز دیگر حائل و فاصله باشد ، آن چیز را "برزخ" می‏نامند. قرآن كریم از زندگی پس از مرگ تا قیامت كبری با كلمه" برزخ" تعبیر كرده است. در سوره مؤمنون آیه 100 می‏فرماید: «حتی اذا جاء احدهم الموت قال رب ارجعون. لعلی اعمل صالحا فیما تركت، كلا انها كلمه هو قائلها و من ورائهم برزخ الی یوم یبعثون». تا آنگاه كه یكی از آنها را مرگ فرا می‏رسد می‏گوید: پروردگارا! مرا باز گردان، باشد كار شایسته‏ای در زمینه‏هایی كه نكرده‏ام انجام دهم. ابدا ، این صرفا سخنی است كه او گوینده آن است و از جلوی آنها (از حین مرگ‏) تا روزی كه مبعوث شوند برزخ و فاصله‏ای است. این آیه تنها آیه‏ای است كه فاصله میان مرگ و قیامت را "برزخ" خوانده است. علمای اسلام از همین جا اقتباس كرده و نام عالم بعد از دنیا و قبل از قیامت كبری را "عالم برزخ" نهاده‏اند. در این آیه از ادامه حیات بعد از مرگ، همین قدر سخن آمده است كه‏ انسانهایی پس از مرگ اظهار پشیمانی می‏كنند و درخواست بازگرداندن به‏ دنیا می‏نمایند و به آنها پاسخ منفی داده می‏شود . این آیه كاملا صراحت‏ دارد كه انسان پس از مرگ دارای نوعی حیات است كه تقاضای بازگشت (رجوع) می‏كند ولی تقاضایش پذیرفته نمی‏شود.

- آیاتی كه دلالت می‏كند كه انسان در فاصله مرگ و قیامت از نوعی حیات‏ برخوردار است و در آن حال شدیدا احساس می‏كند، گفت و شنود دارد، لذت‏ و رنج و سرور و اندوه دارد و بالاخره از نوعی زندگانی سعادت آمیز [یا شقاوت آلود] برخوردار است، زیاد است. مجموعا در حدود 15 آیه است‏ كه در قرآن كریم به نحوی از انحاء یك جریان حیاتی را یاد كرده است كه‏ می‏رساند در فاصله بین مرگ و قیامت از یك حیات كامل برخوردار است. این آیات بر چند گونه است:

- آیاتی كه جریان یك سلسله گفت و شنودها میان انسانهای صالح و نیكوكار و یا انسانهای فاسد و بدكار را با فرشتگان الهی یاد می‏كند كه‏ بلافاصله بعد از مرگ صورت می‏گیرد . این گونه آیات زیاد است. آیه 97 از سوره نساء و آیه 100 از سوره مؤمنون -كه قبلا هر دو آیه را نقل و ترجمه كردیم- از این گونه آیات است.

-  آیاتی كه علاوه بر مضمون آیات بالا رسما می‏گویند كه فرشتگان پس از آن گفت و شنودها به صالحان و نیكوكاران می‏گویند از این پس از نعمتهای‏ الهی بهره گیرید، یعنی آنها را در انتظار رسیدن قیامت كبری نمی‏گذارند. دو آیه ذیل مشتمل بر این مطلب است: «الذین تتوفاهم الملائكه طیبین‏ یقولون سلام علیكم ادخلوا الجنه بما كنتم تعملون». آنان كه در حالی كه پاكیزه‏اند فرشتگان آنان را تحویل می‏گیرند و فرشتگان‏ به آنها می‏گویند: درود بر شما! همانا به موجب كردارهای شایسته‏تان وارد بهشت گردید. «قیل ادخل الجنه قال یا لیت قومی یعلمون بما غفر لی ربی و جعلنی من‏ المكرمین» (پس از مرگ) به او گفته شد: داخل بهشت شو! او گفت: ای كاش‏ مردم من كه سخن مرا نشنیدند اكنون می‏دانستند كه چگونه پروردگارم مرا آمرزید و مرا جزء بندگان مكرم خویش قرار داد. در آیات قبل از این آیه جریان محاوره این مرد مؤمن (مؤمن آل یس) با قومش نقل شده كه مردم را به پیروی رسولانی كه در شهر انطاكیه مردم را به‏ ترك پرستش غیر خدا و پرستش مخلصانه خدا می‏خواندند دعوت می‏كند و سپس‏ ایمان و اعتقاد خویش را اظهار می‏دارد و از آنها می‏خواهد كه سخن او را بشنوند و به راه او بروند. در این آیات می‏گوید : ولی آن مردم سخن او را نشنیدند تا آنگاه كه او به جهان دیگر رفت. در آن جهان در حالی كه مغفرت و كرامت الهی را درباره خویشتن مشاهده كرد، آرزو كرد كه ای كاش قوم من كه هنوز در دنیایند از وضع سعادتمندانه من در این جهان آگاه می‏شدند.

بدیهی است كه‏ همه این جریانها قبل از قیامت كبری است، زیرا در قیامت كبری همه‏ اولین و آخرین جمع‏اند و كسی در روی زمین باقی نیست. ضمنا این نكته را باید بدانیم كه آنچه پس از مرگ برای اهل سعادت‏ آماده شده، بهشتهاست نه بهشت، یعنی انواع بهشتهاست. بهشتها در آخرت به حسب مقامات قرب الهی متفاوت‏اند.

 بعلاوه همان طور كه در اخبار و روایات اهل بیت (علیهم السلام) رسیده است‏ بعضی از این بهشتها مربوط به عالم برزخ است نه عالم قیامت. علیهذا اینكه در دو آیه فوق كلمه بهشت آمده است نباید سبب اشتباه شود كه‏ مربوط به قیامت است.

 

برگرفته از کتاب زندگی جاوید یا حیات اخروی اثر شهید استاد مرتضی مطهری 

تنظیم: آقایی


برای خرید کتب اسلامی کلیک کنید.

برای خرید کتب حکمت و عرفان کلیک کنید.

برای خرید از فروشگاه اینترنتی کلیک کنید.

 

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین