وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
در این مطلب به بررسی انواع معاملات نفتی و وضعیت آنها در ایران میپردازیم.....
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

انواع معاملات نفتی

معاملات نفتی

در این مطلب به بررسی انواع معاملات نفتی و وضعیت آنها در ایران می پردازیم.

معاملات خیاری ( option) :

از آنجا كه آینده نگری و پیش بینی مسایل در تعاملات گوناگون از جمله خرید و فروش انرژی و نفت از عوامل بسیار مهم و سرنوشت ساز می باشد، اصطلاحی در ادبیات نفتی تحت عنوان "بازار آینده" رایج شده و معاملات خیاری به بازار آینده (آتی) اختصاص یافته است. معاملات خیاری به خریدار اجازه و امكان می دهد كه در انجام معامله یا عدم انجام معامله بر حسب درك شرایط و امكانات خود تصمیم گیری نماید. فی الواقع معاملات خیاری، روشی است جهت جلوگیری از ریسك های غبن آمیز و زدون خطر و زیان و ضرر از پهنه معاملات اقتصادی در عرصه نفت و گاز.

BACK (بیع متقابل)

این نوع معامله كه تقریباً شبیه معاملات كالا به كالا یا "پایا پای" می باشد كه از آن به عنوان "معاملات تهاتری" یاد می شود اما در ابعاد بسیار گسترده تر و كیفیت بسیار پیچیده تر، در این معامله پرداخت به صورتی غیر از روش نقدی صورت می گیرد كه در سالهای اخیر بیع متقابل در بخش نفت و گاز و پتروشیمی جهت توسعه میادین و افزایش تولیدات آن مورد استفاده قرار گرفته است.

بیع متقابل به عنوان یكی از شیوه های تجارت متقابل از سوی كمیسیون اقتصادی سازمان ملل متحد برای اروپا (Economic commission for europe) بشرح زیر تعریف شده است:

در این شیوه موضوع معامله اولیه عبارتست از ماشین آلات، تجهیزات، حق اختراع و اكتشاف و دانش فنی یا كمك های فنی ـ كه به عنوان تكنولوژی و انتقال آن نامیده می شود- و به منظور نصب و استقرار تسهیلات تولیدی برای خریدار مورد استفاده قرار خواهند گرفت ـ هم چنین طرفین موافقت می نمایند كه فروشنده متعاقباً تولیدات به دست آمده از تسهیلات تولیدی مذكور را از خریدار اولیه ابتیاع نمایند (خریداری كنند).

قراردادهای بیع متقابل با انعطاف پذیری بیشتری نسبت به سایر قراردادها، می توانند زمینه های رضایت بیشتر طرفین قرارداد را فراهم آورند، با این حال به سبب برخی پیچیدگی ها، الزام هایی بر طرفین اعمال می کند. گفتنی است که تمایل به انعقاد چنین قراردادهایی به طور معمول در کشورهای میزبان دارای ذخایر نفت و گاز، بیش از شرکت های نفتی است. از سوی دیگر، قوانین داخلی کشور میزبان، امکانات مالی و شرایط سیاسی ملی منطقه ای و بین المللی، عوامل تعیین کننده ای برای انتخاب چارچوب قراردادها هستند. حال باید دید هر یک از عوامل یاد شده چگونه بر شیوه جذب سرمایه ها و انتخاب مهم ترین روش آن در بخش نفت و گاز جمهوری اسلامی ایران تأثیر گذار بوده است.

نفت

طرح معاوضه (سو آپ) : SWAP

طرح سو آپ از اواخر دهه 1980 میلادی در بازار بورس رواج یافت. در واقع طرح معاوضه "تبادل ریسك قیمت"  می باشد. یك طرف معامله خواهان آنست كه قیمت خرید یا فروش در تاریخ مشخص در آینده در سطح معینی باشد. این قیمت ثابت با طرف دیگر معامله كه ریسك تغییرات آینده را به عهده می گیرد توافق می گردد.

رایج ترین نوع معامله "سوآپ" كه خیلی معمول و درك آن بسیار ساده است طرح معاوضه نفتی می باشد در این گونه خرید و فروش كه بنا به شرایط جغرافیایی و رئوپلتیكی و مسایل پیچیده سیاسی ـ جغرافیایی ـ فرهنگی اقتصادی صورت می گیرد به این صورت است كه كشوری تولید كننده تمایل دارد نفت خود را در نقطه ای به خریدار تحویل داده و معادل كیفی و كمی آن را در نقطه ای دیگر تحویل بگیرد (خودش مستقیماً تحویل می گیرد یا وكیل او یا طرف معامله او) و بابت این تغییر موقعیت جغرافیایی تحویل،‌كشور رابط حق ترانزیت یا دلالی دریافت میكند.

تحویل در مبداء(  FOB: Free oN Board )

در این نوع معامله نفتكش در مبداء بارگیری محموله‌‌ (cargo) را از فروشنده (كشور صادر كننده نفت) تحویل گرفته و بهای آن قبلاً طی موافقت نامه های اقتصادی شركت خریدار و فروشنده پرداخت گردیده، به محض خاتمه بارگیری و ترك مبداء فروشنده هیچگونه مسئولیتی در قبال بیمه و حمل و نقل و مسایل حاشیه ای به عهده ندارد و همچنانكه از نام آن پیداست به محض آزاد شدن (Free) از مرز بارگیری (Board) تمام مسایل مربوطه به عهده خریدار می باشد.

 تحویل در مقصد با بیمه  ( C.I.F : Cost , Insurance and freight )

در این معامله كه مطابق توافقهای به عمل آمده بین خریدار و فروشنده نفت ، مسئولیت وهزینه بیمه نفتكش(insurance ) و محموله آن (cargo) و هزینه حمل و نقل (Freight) به عهده فروشنده می باشد در واقع مسئولیت فروشنده پس از پایان تخلیه نفت و قطع لوله های بارگیری درمقصد و ارایه اسناد خاتمه می یابد.

البته طبق موافقت نامه های فیمابین قیمت (cargo) و هزینه حمل و نقل و هزینه بیمه و عوارض گمركی به فروشنده پرداخت شده است0لازم به توضیح است درقراردادهای سیف تحویل كالا موقعی رسمیت می یابدكه اسناد بارگیری و اسناد مربوطه به خریدار تحویل شود و فقط تحویل اصل كالا اكتفا نمی كند.

سی اند اف (C.I.F : Cost , Insurance and freight )

در این معامله قیمت محموله نفت (cargo) و هزینه حمل و نقل (Freight) از قبل به فروشنده تحویل شده و فروشنده نفت مسئولیت تحویل نفت با اسناد و مسایل مربوط به حمل و نقل را تا مقصد به عهده می گیرد.

اما مسایل مربوط به بیمه (Insurance) به عهده خریدار است.

لازم به توضیح است هم در معامله سیف (CIF) و هم در معامله (C&F) اتاق بازرگانی بین المللی (Icc) میزان تعهدات فروشنده و خریدار را در قراردادهای مزبور تعیین و تبیین می نماید.

گمانه زنی هایی وجود داشت مبنی بر اینکه معاملات به جای دلار و یورو از درهم امارات استفاده شود

دكتر بیژن بید آباد، كارشناس ارشد پولی ـ مالی در این باره به خبرنگار ما می‌ گوید: صرف‌نظر از تمام مسائل سیاسی كه آمریكا و اروپا برای ایران ایجاد كرده‌‌اند و بحث‌ تحریم ‌ها،‌ باید پذیرفت دلار و یورو یك ویژگی برتر نسبت به سایر ارزها دارند و آن فراگیری است. شما در دنیا كمتر ارزی را پیدا می ‌كنید كه به اندازه دلار یا یورو قابلیت پذیرش در كشورهای مختلف داشته ‌باشد. وی افزود: لذا اگر به هر دلیل اصرار دارید ارز دیگری جایگزین دلار و یورو شود باید فراگیر باشد یعنی در كشورها و اقتصادهای مختلف پذیرفته شود. هم چنین این ارز باید به وفور در دسترس باشد و من فكر نمی ‌كنم دست‌ كم در حال حاضر چنین ارزی را پیدا كنید.

به نظرم می رسد که دولت به جای اینکه به دنبال تغییر ارز خارجی معاملات باشد باید با افزایش قدرت چانه زنی سیاسی در منطقه و تغییر طرف های معامله مانع از اثر گذاری سیاستهای دولت های غربی بر اقتصاد کشور شود.

 

 

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین