وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
پارکهای علم و فناوری،نهادی اجتماعی و جایگاهی برای توسعه نوآوریهای دانش محور از طریق مساعدت در تشكیل و تقویت بنگاههای اقتصادی كوچك ومتوسط (SMEs) و بخشی ازراهبرد اندیشمندانه و هماهنگ برای توسعه ملی محسوب می شوند.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

پارک علم و فناوری کجاست؟

عدم تکمیل زنجیره ساختاری صنعت و دانشگاه ،یکی از موانع توسعه علمی واقتصادی کشورهاست . این امر موجب پیدایش شهركها و پاركهای علم و فناوری از دهه 1961 ابتدا در آمریكا و پس از آن در دیگر كشورهای جهان گردید که در ابعاد مختلف و با طیف گسترده ای از شرح وظایف به عنوان حلقه ای از زنجیره اقتصاد مبتنی بر فناوری توسعه یافتند.

پارکهای علم و فناوری،نهادی اجتماعی و جایگاهی برای توسعه نوآوریهای دانش محور از طریق مساعدت در تشكیل و تقویت بنگاههای اقتصادی كوچك ومتوسط (SMEs) و بخشی ازراهبرد اندیشمندانه و هماهنگ برای توسعه ملی محسوب می شوند.

پارک علم و فناوری

امروزه پاركهای علمی،تحقیقاتی و فناوری نقش بسیار عمده ای در پیشبرد اقتصاد جهان ایفا می كنند . پارکهای علم و فناوری علاوه بر امكان فعالیت شركتهای كوچك و متوسط دانش محور و كارآفرین در یك محیط اقتصادی، بستر لازم را جهت انتقال و توسعه فناوری،تولید با ارزش افزوده بالا، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ورود كارآفرینان و واحدهای صنعتی به بازارهای جهانی را فراهم می نماید.

جایگاه پاركهای علم وفناوری را درتوسعه كشور هامیتوان به شرح زیر بیان نمود:

نهاد اجتماعی و حلقه ای از زنجیره توسعه اقتصادی مبتنی بر فناوری

راهبردی هماهنگ برای توسعه ملی یا منطقه ای

جایگاه شكل گیری و توسعه بسیاری از پدیده های نوظهور فناورانه

ایفا كننده نقش محوری در توسعه اقتصادی كشورها

جایگاه توسعه نوآوریهای دانش محور از طریق موسسات كوچك و متوسط

پارکهای علم و فناوری جریان دانش و فناوری را در میان دانشگاهها ، موسسات تحقیق و توسعه ، شرکتهای خصوصی و بازار به حرکت انداخته و مدیریت نموده و به عنوان ابزار جلب شرکتهای مبتنی بر فناوری در سطوح بین المللی شناخته می شوند . شکل گیری و توسعه بسیاری از پدیده های نوظهور تکنولوژیکی از درون این پارکها می باشد .

انواع مختلف پارك ها

در یك تقسیم‌بندی كلی پاركهای علمی و فن آوری را می‌توان به سه دسته تقسیم كرد:

1مراكز رشد شركتها و موسسات (انكوباتورها) كه جهت شركتهای نوپا و

Start up می‌باشد.

2پاركهای علمی و فن آوری كه بیشتر شركتها و موسسات تحقیقاتی و فن آوری و انكوباتورها در آن حضور دارند.

3 شهركهای علمی و تحقیقاتی كه متشكل از چندین پارك، دانشگاه و مراكز مسكونی می‌باشد.

هم‌اكنون تعریف واحدی از پاركها یا شهركها در جهان وجود ندارد و كشورها بر اساس مقتضیات و نیازهای خود به ایجاد پاركها اقدام می نمایند. اسامی مختلفی نیز برای پاركها در كشورهای مختلف از قبیل انکوباتور تجاری، مرکز نوآوری، مرکز کارآفرینی، پارک فن آوری، پارک علمی، پارک تحقیقاتی، قطب فن آوری، شهر علمی - تحقیقاتی، تکنوپولیس، تکنوپل و ... گذاشته شده است.

پارک علم و فناوری

ویژگی های اصلی پاركهای علمی و فن آوری

سازماندهی مجتمعهایی از این دست، نمی‌تواند بدون توجه دقیق به ویژگی های بارز نمونه‌ های موجود در سطح دنیا انجام گردد. ذیلاً كوشش شده است كه ویژگی های بارز و در عین حال مشترك این گونه مجتمعها (پارك ها) دسته‌بندی گردد:

 ویژگی اول: مضمون اصلی فعالیت این پارك ها، پژوهش و توسعه در زمینه

فن آوری های سطح بالاست، تكیه اصلی روی پژوهشهایی است كه در جهت "توسعه" یك سازمان داده شده اند. در این پاركها تولید انبوه جایی ندارد و صنایع بزرگ در آنجا تأسیس نمی‌شوند.

ویژگی دوم: پژوهش در این پاركها در راستای رفع نیازهای صنایع مشخص انجام می‌شود. یعنی در این پاركها پژوهش نمی‌كنند كه مثلاً به فرمولهای خاص فیزیك، شیمی، یا ریاضیات دست یابند. بلكه پژوهش می‌شود تا مشكل خاص و یا تنگناهای علمی یك صنعت به خصوص را حل كنند. به بیان دیگر، فعالیتهای درونی این مجتمعها به طور مشخص رنگ تكنولوژیك دارد تا رنگ آكادمیك.

ویژگی سوم: صنایعی كه در این پاركها تأسیس می‌شوند، صنایع سبك و تكنولوژیك هستند. این صنایع، ارزش افزوده بالایی را تولید كرده و درعین حال فاقد سر و صدا و آلودگی بوده و به محیط‌زیست، آسیب نمی‌رسانند.

 ویژگی چهارم: این مجتمعها محل تمركز مجموعه ای از فعالیتهای به هم پیوسته اند. یعنی فعالیتهای درون این پاركها (مجتمع ها) با هم رابطه تنگاتنگ دارند و درصورت لزوم می‌توانند به یكدیگر خوراك علمی و پژوهشی بدهند.

ویژگی پنجم: زایش صنعت از صنعت (Spin Off).

 ویژگی ششم: فضای این مجتمع ها، پارك ‌مانند است و محوطه آنها بسیار زیبا، ساختمانها معمولاً با ارتفاع كم و مجهز به انواع امكانات تفریحی و خدماتی می‌باشد. تراكم ساختمانها نیز كم است.

ویژگی هفتم: این مجتمعها غالباً در ارتباط و با همكاری مستقیم یك یا چند دانشگاه یا موسسه فن آوری و سرمایه‌گذاری مشترك آنها تأسیس می‌شوند. البته به جای دانشگاه، یك مؤسسه تحقیقاتی بسیار مهم هم می‌تواند این نقش را ایفا كند. به علاوه دولتهای محلی و بخش خصوصی نیز جزو صاحبان اصلی هستند. بنابراین ملاحظه می‌شود كه مدیریت این پارك ها، به اقتضای تركیب، بین بخش دولتی، خصوصی و دانشگاهی مشترك است و نقش مهم این مدیریت آن است كه:

 الف- منابع لازم را برای تحقیق در داخل مجموعه فراهم كند (خوراك، امكانات).

  ب- تمهیدات لازم برای انتقال فن آوری به دست ‌آمده را به صنعت، فراهم نماید.

ویژگی هشتم: بخش عمده ای از واحدهای فعال در پاركها معمولاً كوچك و نوبنیادند و صاحبان آنها را پژوهشگران تشكیل می‌دهند. البته بسیار اتفاق می‌افتد كه شركتهایی همانند آی. بی‌.ام و سونی هم شعبه تحقیق و توسعه خود را به این پاركها منتقل كنند.

ویژگی نهم: از جنبه جمعیتی (دموگرافیكی) افرادی كه در این پاركها كار می‌كنند افراد متخصص و ماهری هستند (نظیر مهندسان، دانشمندان، پزشكان و كارشناسان تحقیق و توسعه) كه عمدتاً در مشاغل تكنیكی، پژوهشی و مدیریتی ممتاز به كار مشغولند.

پارک علم و فناوری

سرویسهای ممتازی كه در پاركهای علمی و فن آوری ارائه می‌شوند:

پاركها و شهركهای علمی و فن آوری به اقتضای ماهیت خود، سرویسهای ممتازی را ارائه می‌دهند كه اهم آنها عبارتند از:

1-  آموزش: وجود دانشگاه ها (یا داشتن پایگاه هایی در آنها) و مراكز تحقیقاتی و محققین ورزیده، زمینه را برای برگزاری دوره‌ های آموزش كلاسیك در حد ممتاز (فوق‌ لیسانس و دكترا) و نیز دوره‌ های آموزشی تخصصی در رشته‌ های مختلف را با كمترین هزینه ممكن فراهم می‌كند.

 

2-  اطلاعات: وجود مركز یا مراكز اطلاع ‌رسانی مدرن، این امكان را به وجود می‌آورد كه اطلاعات در زمینه‌ های مختلف از طریق نشریات و كتب موجود در كتابخانه‌ ها و یا بانكهای اطلاعاتی به هنگام در اختیار پژوهشگران قرار گیرد. در غالب پاركها و شهركهای علمی و فن آوری پست الكترونیكی برای انتقال اطلاعات از طریق شبكه‌ های جهانی، كاملاً فعال است. به علاوه مدیریت این پاركها به طور پیوسته برگزاری سمینارها و كنفرانسهای مورد نیاز را در دستور كار خود دارد.

3-  ثبت و اختراعات: در پاركها و شهركهای علمی و فن آوری این امكان به سادگی فراهم است كه حاصل ابداعات و نوآوری های پژوهشگران به نام خود آنان ثبت و حقوق آنان محفوظ بماند.

 

معیارهای مكان یابی پاركهای علمی و فن آوری

محلی كه برای احداث این پاركها انتخاب می‌شود، بایستی دارای شرایط معینی باشد كه اهم آنها از این قرارند:

1-  وجود ساختار علمی و فنی مناسب: ساختار علمی و فنی مناسب عمدتاً به وجود دانشگاه ها و مراكز تحقیقاتی در منطقه بستگی دارد.

5-  وجود زیرساخت صنعتی و اقتصادی مناسب: تحقق این شرط تابع وجود شركتها و مؤسسات صاحب فن آوری بالا و یا شركتهای معمولی طالب فن آوری بالا است.

2-  وجود سطح زندگی مناسب: تحقق این شرط منوط به وجود شبكه‌ های حمل و نقل (نزدیكی به فرودگاه، مترو یا اتوبان)، شبكه‌ های مخابراتی، فعالیتهای فرهنگی و هنری و سرویسهای بهداشتی و آموزشی است.

3-  وجود منابع لازم برای تأمین نیروی كار متخصص و پشتیبانی‌كننده، نزدیك بودن به بازارهای منطقه ای، ملی و حتی بین ‌المللی.

خدمات قابل ارائه به مراكز مستقر در مركز رشد

 شاخص ترین مزیت استقرار موسسات فن آور و هسته های پژوهشی در مركز رشد، بهره برداری از شرایط تجمیع و هم افزایی پژوهشی در مجاورت سایر پژوهشگران و امكان حضور در فضایی میان رشته ای و میان بخشی است. به علاوه با توجه به تدارك زیر ساختارهای ضروری و با ارزش افزوده در محیط پارك و مراكز رشد امكان ارائه خدمات پشتیبانی تخصصی و عمومی به شرح ذیل به منظور كاهش هزینه ها و میزان ریسك فعالیت بر اساس تعرفه ای مصوب نیز پیش بینی شده است.

پارک علم و فناوری

خدمات عمومی

1  خدمات اسكان

2  دسترسی به تلفن و دورنگار

3  مبلمان اولیه فضاها

4 كارپردازی و خدمات دبیرخانه ای

5 امكان استفاده از اتاقهای كنفرانس

6  تجهیزات سمعی و بصری

7  سرویس ایاب و ذهاب

 

 خدمات اطلاع رسانی

1    كتابخانه

2     اینترنت

3    مراكز اطلاع رسانی

4    نرم افزارهای مهندسی

5    شبكه محلی LAN

 

 خدمات مشاوره ای و آموزشی

1   مشاوره های مدیریتی

2    مالی و بازرگانی

3    خدمات حسابداری و حقوقی

4   برگزاری سمینار و یا دوره های آموزش مورد نیاز برای شركتهای نوپا

 

خدمات فنی و تخصصی

1    ارائه خدمات فنی مهندسی

2   استفاده از امكانات آزمایشگاهی و كارگاهی نظیر آزمایشگاه صنایع غذایی، بیوتكنولوژی، شیمی، مواد و سرامیك، برق و الكترونیك، مكانیك، كارگاه ماشین ابزار و پایلوتهای تولید محدود

 

 خدمات مالی و اعتباری

1     تسهیل امكان استفاده از اعتبارات خدماتی و تحقیقاتی

2      شناسایی منابع مالی و جذب سرمایه گذاران

3      تسهیل در جذب اعتبارات مصوب طرحها و پروژه های تحقیقاتی

 

منابع:iestp.ir

www.ictespadan.mihanblog.com

بخش دانش و فناوری تبیان

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین