وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
وب سایت موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
بسیاری از دوستانم این موضوع را به من گفته‏اند. من به ایران علاقه دارم و بسیار دوستدار خط نستعلیقم. گاهی اوقات حتی در منزل، شبكه‏های ایرانی را تماشا می كنم؛ به خصوص شبكه خبر را. دوستان ایرانی فراوانی دارم. آنها هر وقت به مدینه می‏آیند به من سر می‏زنند، ی
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

گفتگو با عثمان طه خطاط شهیر قرآن

عثمان طه

اشاره:

روزهای نخستی كه خواندن قرآن را یاد گرفتید، یادتان هست؟ یادتان می‏آید كه بیشتراستادها برای آنكه كتاب قرآن‏آموزان یكی باشد، چه نصیحتی می‏كردند؟ بیشتر آنها می‏گفتند از قرآن «عثمان طه » استفاده كنید و البته كلی دلیل هم برای این حرفشان می‏آوردند؛ «قرآن عثمان طه زیباتر نوشته شده و خواندنش برای آنهایی كه تازه می‏خواهند قرائت را آغاز كنند، آسان‏تر است.»

بسیاری از ما با قرآن‏هایی كه عثمان طه نوشته، با كتاب خدا آشنا شد‏ه‏ایم و این ویژگی مشترك بسیاری از مسلمانان جهان است.

استاد عثمان حسین طه –بدون تردید-  شناخته شده‏ترین كاتب وحی است، با آنكه بسیاری از ایرانیان–  به اشتباه-  تصور می كنند كه عثمان طه سال ها پیش از دنیا رفته اما ایشان اكنون در مدینه زندگی می كنند و این روزها هم مشغول كتابت قرآن هستند.  ابتدا قصد داشتیم مطلبی درباره ایشان تهیه كنیم اما یكی از دوستان پیشنهاد داد با استاد گفت وگو كنیم.  خوشبختانه با همراهی صمیمانه مدیر انتشارات نوید شیراز-  علی نویدگویی-  توانستیم زمانی را از استاد بگیریم و چند دقیقه گفت وگوی تلفنی با ایشان انجام دهیم.

نكته ضروری: استاد عثمان طه چند سال پیش گفت‏وگویی با گروه تواشیح ثقلین انجام دادند، ایشان از ما خواستند پاسخ سؤال‏های تكراری را از همان گفت‏وگو استخراج كنیم.

استاد عثمان طه در گفت وگوی اختصاصی با همشهری آیه، اجازه استفاده از خط خود را به ایرانی‏ها داد.

سلام استاد!  حتما دوستان به شما گفته‏اند كه ما از یك مجله قرآنی ایرانی به نام «آیه» با شما تماس گرفته‏ایم.

بله، خوشحالم از اینكه در كشور شما مجله‏های تخصصی قرآنی فعالیت دارند، برایتان آرزوی موفقیت می‏كنم.

برای ما جالب و البته كمی عجیب است كه شما می‏توانید فارسی صحبت كنید!

بسیاری از دوستانم این موضوع را به من گفته‏اند.  من به ایران علاقه دارم و بسیار دوستدار خط نستعلیقم.  گاهی اوقات حتی در منزل، شبكه‏های ایرانی را تماشا می كنم؛ به خصوص شبكه خبر را. دوستان ایرانی فراوانی دارم. آنها هر وقت به مدینه می‏آیند به من سر می‏زنند، یكی از دوستانم آقای نوید است كه شما به واسطه ایشان مرا پیدا كردید.

یعنی فقط علاقه شما به ایرانی‏ها باعث شد كه زبان فارسی را تا حدودی یاد بگیرید؟

من غیر از زبان عربی با دو زبان فارسی و تا حدودی هم تركی آشنا هستم و دلیل آن زیبایی خط این دو است.  به قول معروف فارسی شكر است، تركی هنر است و لفظ، عرب است.  دوست دارم زمانی كه مشغول نوشتن خط نستعلیق می‏شوم، معنای كلمات را بدانم تا از كتابت لذت بیشتری ببرم.  البته هنوز آن طور كه دوست دارم، فارسی را یاد نگرفته‏ام ولی هر وقت دوستان فارسی زبانم به دیدنم می‏آیند، اشكالاتم را از آنها می‏پرسم و برطرف می‏كنم.

با این همه علاقه به ایران، چرا تا كنون به كشور ما سفر نكرده‏اید؟

من یك شغل دولتی دارم و به همین دلیل با محدودیت‏های بسیاری مواجهم.  تعهدات شغلی‏ام به‏گونه‏ای است كه اولا در طول سال فقط یك ماه مرخصی دارم كه در آن وقت محدود فقط فرصت می كنم وطنم سوریه را زیارت كنم و به خانواده و بستگانم سری بزنم. من سال‏های بسیاری است كه در مدینه مقیم شده‏ام، آپارتمانم در محله «مفروشات» است و در چاپخانه قرآن فعالیت دارم.

البته ما شنیده‏ایم كه قرار است به زودی به ایران سفر كنید.  درست است؟

خیلی دوست دارم، در برنامه‏ام سفر به ایران را قرار داده‏ام و احتمال دارد به زودی به ایران سفر كنم. احتمالا پاییز امسال به دعوت دوست خوبم آقای نوید به شیراز می‏روم. شنیده‏ام شهر زیبایی است. دوست دارم آنجا را ببینم.

یعنی به تهران نمی‏آیید؟

باور كنید نمی‏دانم.  هنوز برنامه دقیق سفر مشخص نشده است.  همه چیز محتمل است!

دوست نداشتم قرآنی كه من نوشته‏ام بدون اجازه چاپ شود و با قیمت بالا به فروش برسد. حتما می‏دانید كه در كشور عربستان قرآن خرید و فروش نمی‏شود و فقط هدیه داده می‏شود.  از این شرایط گلایه داشتم.

خیلی از ایرانی‏ها گمان می‏كنند كه شما فوت كرده‏اید، در این‏ باره چیزی می‏دانید؟

بله، خبر دارم.  خیلی از مردم فكر می‏كنند عثمان طه چندین سال پیش مرده است.  در این خصوص خاطره‏ای به ذهنم می‏رسد، روزی یك نفر در فرودگاه مرا دید و مشتاقانه احوالپرسی كرد؛ سپس یكی از دوستانش را دید، او را صدا كرد و گفت: «معرفی می‏كنم، ایشان استاد عثمان طه، نگارنده قرآن است». دوستش گفت: «شوخی نكن، عثمان طه 200 سال پیش مرده است! »

هنر خوشنویسی را از چند سالگی شروع‏ كردید؟

حدود8 سالم بود كه قلم در دست گرفتم و خوشنویسی را شروع كردم.  هنوز هم بعضی از نمونه خط‏های دوران كودكی‏ام را دارم.  البته اولین قرآن را در سن 30 سالگی نوشتم و انگیزه‏ای جز علاقه و خدمت به ساحت قرآن  نداشتم.

فكر می‏كردید كه این‏قدر از خط شما استقبال‏ شود؟

اصلا پیش‏بینی نمی‏كردم كه چنین استقبالی از آن بشود و چنین جایگاهی پیدا كنم.  مدتی بعد از كتابت قرآن، مرحوم حافظ اسد مرا طلبید و از من قدردانی كرد؛ من هم یك قرآن نوشتم و به ایشان هدیه كردم.

خیلی‏ها به اشتباه تصور می‏كنند كه كتابت قرآن به روش«ختم به آیه » ابداع شماست.  در این خصوص توضیح می‏دهید؟

من همیشه گفته‏ام كه روش كتابت «ختم به آیه» متعلق به من نیست.  قرآن‏هایی را دیده‏ام مربوط به حدود 500 سال پیش كه به همین روش كتابت شده‏اند، اتفاقا من قرآن‏هایی هم دارم كه ختم به آیه نشده‏اند.  خودم این روش را از یك قرآن تركی یاد گرفتم.

شما مدام مشغول نوشتن قرآن هستید، قرآن‏های جدیدی كه نوشته‏اید چه فرقی با قبلی‏ها دارند؟

قرآن یك كتاب معمولی نیست كه بتوان به سادگی به اسرارش پی برد.  من هر بار كه قرآن را می‏نویسم، احساس می‏كنم كه كارم نقص دارد و باید آن را برطرف كنم.  البته قرآنی كه اخیرا تمام كردم و به چاپ رسید از نظر من نسبت به قرآن قدیم، از دقت بالایی برخوردار است و به نظرم حرفه‏ای‏تر است و از حیث قواعد خط، اندكی فرق دارد.  البته بعد از انتشار این قرآن، اعتراضات حفاظ قرآن برانگیخته شد مبنی بر اینكه این خط با قبلی فرق دارد و ما را به اشتباه می‏اندازد.  من هم گفتم قرآن قبلی برای شماست و حفّاظ جدید از قرآن جدید حفظ می‏كنند.

شنیده‏ایم كه فرزندان‏تان كار تذهیب قرآن‏های شما را انجام می‏دهند.

بله، من چهار فرزند دارم؛ دو دختر و دو پسر.  پسرانم احمد و محمد این كار را با وسواس و علاقه بسیار انجام می‏دهند. البته یكی از آنها در جده زندگی می‏كند ولی ارتباطش را با من قطع نكرده است. یكی دیگر هم لیسانس هنرهای زیبا و گرافیك دارد و با مشورت خودم كارها را انجام می‏دهد.

كدامیك از خطاطان كشور ما را می‏شناسید؟

از راه دور كارهای آنها را دنبال می‏كنم، البته با استاد امیرخانی ارتباط صمیمی‏تری دارم.  خطاطان مسلمان دیگر را هم می‏شناسم.  استاد هاشم‏ البغدادی، خطاط مشهور عراقی دوست بنده است.  یك خاطره هم از او دارم؛ روزی هاشم، قرآنی نوشت و آن را برای چاپ به آلمان برد.  در آلمان به ذهنش آمد كه الفاظ جلاله)الله(  با رنگ قرمز چاپ شود، اما چون آلمان‏ها از فرق بین حركات كوتاه آگاهی نداشتند، یك كلمه را از الفاظ جلاله الگو و نمونه گرفتند كه مفتوح بود به این ترتیب همه اسماء جلاله در قرآن هاشم، مفتوح شد!  هاشم، خوشحال همراه با چندین كارتن قرآن برگشت، خوشبختانه هنگام برگشت، نزد من آمد و یك نسخه چاپی از قرآنش را به من هدیه كرد و گفت اولین هدیه را به تو می‏دهم.  همانجا متوجه آن اشكال شدم و گفتم اگر به این شكل توزیع می‏شد هیچ‏كس چاپخانه را مقصر نمی‏دانست، برای تو مشكل بزرگی‏ ایجاد می‏شد.

شما به جز خط نسخ و ثلث با خط دیگری هم آشنایی دارید ؟

من با بیشتر خط‏ها آشنایی دارم و همه آنها را می‏نویسم، ولی اعتقاد دارم هر خطاطی، خطی را بهتر از دیگرخطوط می‏نویسد.  تخصص من بیشتر خط نسخ است و امیرخانی در نستعلیق ماهر است.  البته باید یك نكته را درباره رعایت نكردن نكاتی در خط ایرانی عرض كنم و آن در نوشتن بعضی از كلمات است؛ مثلا در نوشتن «اللهم صل علی محمد و آل محمد » نباید «صل علی » چسبیده به هم باشد؛ چرا كه كاملا غلط است و هیچ توجیهی ندارد و صحیح آن  «صل علی » است.

شما خودتان تاكنون صلوات شیعیان را نوشته‏اید؟

بله، من شیعیان را دوست دارم.  بارها صلوات بر پیامبر و خاندانش را نوشته‏ام، یك بار دیگر هم برای شما می‏نویسم تا تقدیم مخاطبانتان كنید.

متشكریم استاد.

یك هدیه دیگر هم برایتان دارم كه آن را به همه ایرانی‏ها تقدیم كرده‏ام، عبارت «جمهوریه الاسلامیه فی ایران» را برایتان نوشته‏ام، آن را هم از طرف من به ایرانی‏ها هدیه كنید.  من می‏دانم كه ایرانی‏ها دوستم دارند.  در نمایشگاه قرآن كریم كه چند سال پیش در تهران برگزار شد، خط بنده هم به نمایش گذاشته شده بود.  مسؤول غرفه كه اهل سوریه بود، به من گفت: «مردم ایران خیلی شما را دوست دارند. خیلی از مردم مرا به جای شما اشتباه می‏‏گرفتند، تصور می‏كردند كه من عثمان طه هستم، مرا می‏بوسیدند و عكس می‏گرفتند». حرف دوستم علاقه مرا به ایرانی‏ها بیشتر كرد.

سؤال آخرما این است؛ یكی از دوستان می‏گفت شما از اینكه قرآن‏تان در ایران بدون اجازه منتشر می‏شود، گلایه دارید.  صحیح است؟

من قبلا گفته بودم كه از این موضوع گلایه دارم.  دوست نداشتم قرآنی كه من نوشته‏ام بدون اجازه چاپ شود و با قیمت بالا به فروش برسد. حتما می‏دانید كه در كشور عربستان قرآن خرید و فروش نمی‏شود و فقط هدیه داده می‏شود.  از این شرایط گلایه داشتم.

خب، حتما برای گرفتن اجازه به شما دسترسی ندارند.

قبول ندارم.  من همیشه پذیرای میهمان‏انم بوده‏ام.  پیدا كردن من كار آسانی است، به‏خصوص برای مسؤولان!

من همیشه گفته‏ام كه روش كتابت «ختم به آیه» متعلق به من نیست.  قرآن‏هایی را دیده‏ام مربوط به حدود 500 سال پیش كه به همین روش كتابت شده‏اند، اتفاقا من قرآن‏هایی هم دارم كه ختم به آیه نشده‏اند.  خودم این روش را از یك قرآن تركی یاد گرفتم.

در نهایت رضایت دادید یا خیر؟

حدود 5 سال پیش تعدادی از دوستان ایرانی نزد من آمدند و گفتند بیشتر مردم ایران از خط تو استفاده می‏كنند، خوب نیست كه رضایت نداشته باشی، من هم به دلیل علاقه‏ام به ایرانی‏ها گفتم اشكال ندارد.

پس ما به خوانندگان‏مان بگوییم كه استاد عثمان طه اجازه استفاده از قرآنش را به ایرانی‏ها داده است؟

سلام مرا به همه هم وطنانتان برسانید و از طرف من به آنها بگویید كه قرآن‏های مرا بخوانند و دعایم كنند.

منبع: آیه، ضمیمه قرآنی همشهری جوان


تنظیم برای تبیان: شکوری

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین