سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
احادیث زیادی در مورد تعیین شب قدر وارد شده و در بعضی از این احادیث، شبهای 19 و 21 و 23 به عنوان شب قدر معرفی و بیان شده که یكی از اینها شب قدر است.[2] در برخی دیگر، 21 و 23 به عنوان شب قدر معرفی شده است.[3] بعضی از روایات به صراحت شب 23 را به عنوان شب قدر
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

بالاخره شب قدر کدام است؟

قدر

سوال:

چرا شب قدر، شب نزول قرآن كریم بین مسلمین مورد اختلاف است؟ چرا شیعه شبهای 19، 21 و 23 و اهل سنت شبهای 23 و 27 را شب قدر می دانند؟

پاسخ :

سنت در نزد اهل تسنن به قول، فعل و تقریر پیامبر اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ اطلاق شده و در نظر شیعه علاوه بر آن، شامل امامان معصوم ـ علیهم السّلام ـ نیز می شود. سؤال مذكور از سه بخش تشكیل یافته كه هر كدام به صورت جداگانه مورد بحث واقع می شود.

الف) علت اختلاف در مورد شب قدر بین مسلمین

بعد از رحلت نبی اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ نقل و كتابت احادیث و روایات از طرف خلیفة اول ممنوع گردید. و این منع حدیث تا زمان خلافت عمر بن عبدالعزیز (99 هجری) ادامه داشت. این مسئله باعث ضربة جبران ناپذیری به احادیث خصوصاً احادیث اهل تسنن گردید. به موجب این امر سلسلة اسناد روایات اهل تسنن از بین رفت و از ارزش حدیث كاسته شد و از طرفی احادیث ساختگی زیادی نیز به همین خاطر وارد جوامع حدیثی اهل تسنن گردید. ولی خوشبختانه جوامع حدیثی شیعه به خاطر عدم پیروی از این منع، و وجود جانشینان به حق كه علوم خود را از ایشان می گرفتند از این ضایعات مصون ماند. این امر موجب اختلافات زیادی در جزئیات و بسیاری از مسائل گردید. ولی از آنجا كه شیعه احادیث خود را از اهل بیت می گیرند و همواره در مشكلات، سخنان این بزرگواران چاره ساز بوده فلذا مشكل چندانی ندارند.

اما در قرآن در تعیین شب قدر چیزی نیامده. و آنچه از قرآن در این رابطه به طور قطع می توان فهمید این است كه شب قدر فطعاً در ماه مبارك رمضان واقع شده و اما اینكه كدام یك از شبهای آن است، قرآن دلالتی بر آن ندارد.[1]

ب) شبهای 19 و 21 آیا به خاطر حضرت علی ـ علیه السّلام ـ به عنوان شب قدر معروف هستند؟

احادیث زیادی در مورد تعیین شب قدر وارد شده و در بعضی از این احادیث، شبهای 19 و 21 و 23 به عنوان شب قدر معرفی و بیان شده که یكی از اینها شب قدر است.[2] در برخی دیگر، 21 و 23 به عنوان شب قدر معرفی شده است.[3] بعضی از روایات به صراحت شب 23 را به عنوان شب قدر معرفی و آن را افضل از همة شبهای 19 و 21 دانسته اند.[4] در بعضی از احادیث، از امام پرسیده اند كدامین از 2 شب 21 و 23 قدر است؟ امام تعیین نكرده اند و فرموده اند: چه می شود بر تو اگر در هر دو شب خیر انجام دهی؟[5] و...

بنابراین روشن شد كه شبهای 19 و 21 به عنوان احتمال شب قدر بودن در لسان روایات ذكر شده، نه به خاطر حضرت علی ـ علیه السّلام ـ هر چند فضل این دو شب به خاطر قرار گرفتن شهادت حضرت در آن دو قطعاً بیشتر شده است.

ج) 23 افضل است یا 27

طبق گفتار بند الف، شبهایی كه احتمال قدر در آنها داده می شد و یكی از آنها قطعاً شب قدر است،‌ به ترتیب افضلیت عبارتند از: شب 19، 21 و 23 كه شب 23 افضل از دو شب دیگر بوده و بلكه طبق تصریح بعضی از احادیث، شب قدر همین شب است و می دانیم كه در تمام طول سال شبی به فضلیت شب قدر نمی رسد. بنابراین 23 از شب 27 و از تمام شبها افضل خواهد بود.[5]

نتیجه

1. نظر شیعه در مورد شب قدر و تعیین آن مشخص بوده و چون از ائمه ـ علیهم السّلام ـ یعنی وارثان علم پیامبر به ما رسیده قطعاً صحیح می باشد.

2. شبهای 19 و 21 نیز طبق بعضی روایات احتمال شب قدر بودن داده می شود.

3. شب 23 از تمام شبها افضل است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

1. مستدرك الوسائل، محدث نوری، ج 7، باب تعیین لیلة القدر.

2. علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج20، ص 561.

3. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج27، ذیل سوره قدر.

4. دعائم الاسلام، نعمان بن محمد تمیمی مغربی، ج1.

5.پایگاه اندیشه قم

_____________________

[1] . ر. ك: طباطبایی، سید محمد حسین، ترجمه تفسیر المیزان، مترجم سید محمد باقر موسوی، دفتر انتشارات اسلامی، ج 20، ص 561.

[2] . ر. ك: كلینی، الكافی، تهران، ‌دارالكتب الاسلامیه، 1365، هـ . ش، چاپ چهارم، ‌ج 4،‌ص 158، ح 8. وسائل الشیعه ، حر عاملی، مؤسسة آل البیت، چاپ اول،‌ج 10.

[3] . ر. ك: كافی، ج 3، ص 40 و ج 4، ص 154، مجلسی، بحارالانوار، بیروت، مؤسسة الوفاء، 1404 هـ ق، ج 94، ص 2 و 8.

[4] . ر. ك: بحارالانوار، ج 94، سید بن طاووس، اقبال الاعمال، تهران، دارالكتب الاسلامیه، 1365 هـ ش، چاپ دوم، ص 190

[5] . ر. ك: ‌طوسی، التهذیب، دارالكتب الاسلامیه، 1365 هـ ش، چاپ چهارم، ج 3،‌ص 58.


تنظیم برای تبیان: گروه دین و اندیشه_شکوری

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین