سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
تعدادی از ستاره‌شناسان در گردهمایی امسال اتحادیه بین‌المللی نجوم در ریودوژانیرو جمع شده بودند تا با یکدیگر در این مورد صحبت کنند که چه می‌توان انجام داد تا توسط کامپیوتر، اطلاعات را بهتر از خیره شدن در تلسکوپ استخراج کرد.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

نو که اومد به بازار ...

گالیله

 تعدادی از ستاره‌شناسان در گردهمایی امسال اتحادیه بین‌المللی نجوم در ریودوژانیرو جمع شده بودند تا با یکدیگر در این مورد صحبت کنند که چه می‌توان انجام داد تا توسط کامپیوتر، اطلاعات را بهتر از خیره شدن در تلسکوپ استخراج کرد. نشست ریودوژانیرو شاید نقطه اوج فعالیت‌های اخترشناسان در سالی است که سال جهانی نجوم نامیده شده است. دلیل این‌که این افتخار نصیب سال 2009 / 1388 شد، این بود که امسال دقیقا 400 سال از زمانی می‌گذرد که گالیلئو گالیله ، نخستین بار تلسکوپش را به سمت مناطقی از آسمان نشانه رفت تا آن‌چه را که با چشم غیر مسلح قابل آشکار شدن نبود، مطالعه کند. هم‌چنین، این سال تقریبا مقارن با چهارصدمین بزرگداشت زمانی است که یوهانس کپلر بر جهانیان روشن کرد که مدار سیارات بیضوی است و نه مدور. این دو واقعه را می‌توان آغاز ستاره‌شناسی مدرن دانست.

کپلر

آهنگ یافته‌ها در این مدت نه‌تنها کند نشده، که به گفته تعداد زیادی از حضار در گردهمایی، آن‌قدر زیاد است که می‌توان روزگار کنونی را «عصر طلایی» اخترشناسی خواند. نرخ یافته‌ها به موازات پیشرفت وسایل برای درک بهتر جزئیات افزایش یافته است. این روند باعث سوق یافتن به بهره‌گیری از تلسکوپ‌های بزرگ‌تر و البته گران‌تر و همچنین، به کارگیری روش‌های مدیریتی شده است. با این وجود، همین مدیریت‌گرایی اسباب نگرانی برخی از اعضای اندیشمند اتحادیه را فراهم آورده است. آنها از این نگرانند که گرچه این گرایش در کوتاه مدت فوایدی را به دنبال خواهد داشت، ولی شاید در طولانی مدت به بروز استعداد‌های فردی صدمه بزند.

یک راه برای تشویق افراد مستعد، زمانی است که به استفاده تلسکوپ‌ها اختصاص می‌یابد. رئیس جدید اتحادیه، رابرت ویلیامز از انیستیتوی علوم تلسکوپ فضایی، یکی از موافقان این ایده است. به باور او «پروژه‌های دارای ریسک بالا و منافع زیاد نیازمند تصمیمات دشواری است که بهترین آنها توسط افراد گرفته می‌شود.» البته او باید به خاطر داشته باشد که به عنوان سرپرست انیستیتوی علوم تلسکوپ فضایی، در سال 1995 / 1374 مدت ده روز را به یک رصد هابل، معروف‌ترین چشم رصدگر زمین در آسمان، اختصاص داد. به جای صرف آن زمان روی پروژه‌‌ای با هدف مشخص، او به عنوان یک عمل متواضعانه یا جسورانه، خواست که بداند وقتی تلسکوپ به یک قسمت معمولی از آسمان نشانه رود و برای ده روز به آنجا خیره شود، چه چیز ممکن است دیده شود.

تصویر ژرف هابل

نتیجه این کار، تصویر ژرف شمالی هابل بود؛ تصویری بسیار دقیق از ناحیه‌ای کوچک و نسبتا خالی در صورت فلکی دب اکبر. میدان دید به‌قدر کوچک بود که فقط حدود بیست ستاره بسیار کم‌نور از کهکشان راه شیری در آن وجود داشتند. آن‌چه در تصویر ثبت شد، تقریبا سه‌هزار کهکشان بود که برخی از آنها دورترین و بنابراین جوان‌ترین کهکشان‌هایی هستند که تاکنون دیده شده‌اند. این تصویر همچنین نشان می‌داد که جهان در سطح مقیاس‌های بزرگ، یکنواخت است و زمین ناحیه‌ای نوعی از آن را اشغال کرده است. جای اعتراض دارد که یک گروه جسارت اختصاص چنین زمان زیادی را به خود داده بودند. واقعا بخت‌آزمایی تمام عیاری بود!

باوجود اظهار تمایل برای کنار گذاشتن ابزارهای بزرگ، اخترشناسان نمی‌توانند چنین کاری بکنند. به ویژه، برای دیدن اشیای دور و کم‌نور در طلوع خورشید، مشابه آن‌چه دکتر ویلیامز با هابل انجام داد، نیاز به گردآوردن نور زیادی دارید. بنابراین تلسکوپ شما به آینه‌های بزرگ نیازمند است و آینه‌های بزرگ ارزان قیمت نخواهند شد.

بزرگ‌ترین آینه‌های مد نظر متعلق به سه پروژه تلسکوپی است که همگی به اتفاق در سال 2018 / 1397 به نتیجه

هابل

خواهند رسید. تلسکوپ عظیم مالگان که در صحرای آتاکاما در شیلی ساخته خواهد شد و دارای 7 آینه است که هرکدام قطر موثری معادل 25 متر دارند. پروژه عظیم دیگر که از 1990 / 1369 به این سو بنا است با همکاری دانشگاه‌های آمریکایی و کانادایی عملی شود، در صورت تامین سرمایه لازم در قله موناکی هاوایی ساخته خواهد شد؛ این تلسکوپ غول‌پیکر، «تلسکوپ سی متری» نامیده شده است.سومین این بزرگ‌ترین‌ها، تلسکوپ فوق العاده بزرگ اروپا است که سه سال پیش توسط رصدخانه جنوبی اروپا، زمانی که دریافت هزینه تاسیسش هم بسیار هنگفت است، رد شد. آینه این تلسکوپ 42 متر خواهد بود و احتمالا در جزایر قناری یا شیلی بنا خواهد شد.

دو مورد از جذاب‌ترین یافته‌های اخیر، یعنی کشف «انرژی تاریک» که فضا را به انبساطی انتهاناپذیر می‌کشاند و هم‌چنین سیاراتی که در ورای منظومه شمسی به دور ستارگان خودشان می‌گردند، با استفاده از تجهیزات معمولی به دست آمده‌اند. این توفیق بزرگی برای علم کوچک است که سبب ارتقای علم بزرگ می‌شود.

 

منبع:

khabaronline.ir

تنظیم برای تبیان:

ا.م.گمینی

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین