سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
همه‌ی آنچه لازم است در مورد ویروس کرونای جدید (COVID-19)، بدانید و بخوانید و بپرسید و ببینید
مگر نشنیدی كه وقتی سمندری به نزدیك بط رفت به مهمانی و فصل پاییز بود. سمندر را به غایت سرد بود. بط از حال وی خبر نمی‌داشت؛ شرح لذت آب سرد می‌داد و لذت آب حوضه در زمستان. سمندر طیره گشت و بط را برنجانید و گفت اگر نه آنستی كه در خانه تو مهمانم و از اتباع ...
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

جدل نامبارک اهل دل

دانش

در طفولیت بر سر كویی چنان كه عادت كودكان باشد بازی می‌كردم. كودكی چند را دیدم كه جمع می‌آمدند. مرا جمعیت ایشان شگفت آمد؛ پیش رفتم پرسیدم كه كجا می‌روید؟ گفتند به مكتب از بهر تحصیل علم. گفتم چه باشد؟ گفتند ما جواب ندانیم، از استاد ما باید پرسیدن؛ این بگفتند و از من در گذشتند.

 

بعد از زمانی با خود گفتم گویی علم چه باشد و من چرا با ایشان پیش استاد نرفتم و از او علم نیاموختم؟ بر پی ایشان رفتم، ایشان را نیافتم؛ اما شیخی را دیدم در صحرایی ایستاده. در پیش رفتم و سلام كردم؛ جواب داد و هر چه به حسن لطف تعلق داشت با من در پیش آورد. من گفتم جماعتی كودكان را دیدم كه به مكتب می‌رفتند؛ من از ایشان پرسیدم كه غرض رفتن به مكتب چه باشد؟ گفتند از استاد ما باید پرسیدن. من آن زمان غافل شدم، ایشان از من درگذشتند. بعد از حضور ایشان مرا نیز هوس برخاست؛ در پی ایشان رفتم، ایشان را نیافتم و اكنون هم در پی ایشان می‌گردم. اگر هیچ از ایشان خبر داری، از استاد ایشان مرا آگاهی ده. شیخ گفت استاد ایشان منم! گفتم باید كه از علم، مرا چیزی درآموزی. لوحی پیش آورد و الفبایی بر آنجا نبشته بود، در من آموخت. گفت امروز بدین قدر اختصار كن، فردا چیزی دیگر درآموزم و هر روز بیشتر تا عالم شوی. من به خانه رفتم و تا روز دیگر تكرار الفبای می‌كردم. دو روز دیگر به خدمتش رفتم كه مرا درسی دیگر گفت؛ آن نیز حاصل كردم. پس چنان شد كه روزی ده بار می‌رفتم و هر بار چیزی می‌آموختم؛ چنان شد كه خود یك زمان از خدمت شیخ خالی نمی‌بودم و بسیار علم حاصل كردم.

پیر

یكی روز پیش شیخ می‌رفتم، نااهلی همراه افتاد، به هیچ وجه وی را از خود دور نمی‌توانستم كردن. چون به خدمت شیخ رسیدم، شیخ لوح را از دور برابر من بداشت، من بنگریستم، خبری دیدم بر لوح نبشته كه حال من بگردید از ذوق آن سر كه بر لوح بود و چنان بی‌خویشتن گشتم كه هر چه بر لوح دیدم با آن همراه باز می‌گفتم.همراه نااهل بود؛ بر سخن من بخندید و افسوس پیش آورد و سفاهت آغاز نهاد و عاقبت دست به سیلی دراز كرده گفت مگر دیوانه گشته‌ای و اگر نه هیچ عاقلی جنس این سخن نگوید. من برنجیدم و آن ذوق بر من سرد گشت. آن نااهل را بر جای بگذاشتم و پیشتر رفتم. شیخ را بر مقام خود ندیدم. رنج زیادت شد و سرگردانی روی به من نهاد؛ مدتها گرد جهان می‌گردیدم و به هیچ وجه استاد را باز نمی‌یافتم.

 

روزی در خانقاه همی رفتم، پیری را دیدم در صدر آن خانقاه خرقه‌ای ملمع پوشیده، یك نیمه سپید و یك نیمه سیاه. سلام كردم جواب داد، حال خویش باز گفتم. پیر گفت حق به دست شیخ است. سری كه از ذوق آن ارواح گذشتگان بزرگ در آسمان رقص می‌كردند تو با كسی كه روز از شب باز نشناسد باز گویی؛ سیلی خوری و شیخ تو را به خود راه ندهد. پیر را گفتم كه در آن حال مرا حالی دگر بود و هر چه می‌گفتم بی‌خویشتن می‌گفتم. باید كه سعی نمایی، باشد كه به سعی تو به خدمت شیخ رسم. پیر مرا به خدمت شیخ برد. شیخ چون مرا دید، گفت مگر نشنیدی كه وقتی سمندری به نزدیك بط رفت به مهمانی و فصل پاییز بود. سمندر را به غایت سرد بود. بط از حال وی خبر نمی‌داشت؛ شرح لذت آب سرد می‌داد و لذت آب حوضه در زمستان. سمندر طیره گشت و بط را برنجانید و گفت اگر نه آنستی كه در خانه تو مهمانم و از اتباع تو اندیشه می‌كنم، تو را زنده نگذاشتمی و از پیش بط برفت. اكنون تو نمی‌دانی كه چون با نااهل سخن گویی سیلی خوری و سخنی كه فهم نكنند بر كفر و دیگر چیزها حمل كنند و هزار چیز از اینجا تولد كند. مر شیخ را گفتم:‌

چون مذهب و اعتقاد پاكست مرا       از طعنه نااهل چه باكست مرا

 اكنون تو نمی‌دانی كه چون با نااهل سخن گویی سیلی خوری و سخنی كه فهم نكنند بر كفر و دیگر چیزها حمل كنند و هزار چیز از اینجا تولد كند.

مرا گفت هر سخن به هر جای گفتن خطاست و هر سخن از هر كس پرسیدن هم خطاست. سخن از اهل، دریغ نباید داشت كه نااهل را خود از سخن مردان بود. مثال دل نااهل و بیگانه از حقیقت همچنان است كه فتیله‌ای كه به جای روغن آب بدو رسیده باشد؛ چندان كه آتش به نزد او بری افروخته نشود. اما دل آشنا همچو شمعی است [كه] آتش از دور به خود كشد و افروخته شود…

 

شیخ اشراق

تنظیم : بخش ادبیات تبیان

 

تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین