سه شنبه 3 اسفند 1395 - 24 جمادي الاول 1438 - 21 فوريه 2017
از بررسى مجموعه معارف مربوط به خصوصیات و ویژگیهاى اهل‏بیت عصمت، علیهم‏السلام، چنین برمى‏آید كه ائمه اطهار، علیهم‏السلام، از كم و كیف عملكردهاى مردم آگاه مى‏شوند و در موقعیتها و شرائط خاصى جهت هدایت و اصلاح اعمال و رفتار آنها اقدامات بخصوصى نیز انجام مى‏ده
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :

علم امام به رفتار شیعیان

امام زمان ،دین داری ،تشرف ،

 

آیا امام زمان، علیه‏السلام، از اعمال و رفتار شیعیان اطلاع پیدا مى‏كنند؟

از بررسى مجموعه معارف مربوط به خصوصیات و ویژگیهاى اهل‏بیت عصمت، علیهم‏السلام، چنین برمى‏آید كه ائمه اطهار، علیهم‏السلام، از كم و كیف عملكردهاى مردم آگاه مى‏شوند و در موقعیتها و شرائط خاصى جهت هدایت و اصلاح اعمال و رفتار آنها اقدامات بخصوصى نیز انجام مى‏دهند. دلیلهایى كه براین مدعا مى‏توان ارائه نمود; برخى جنبه برهانى دارند و بعضى دیگر نقلى. در اینجا با توجه به مجال مختصرى كه هست تنها به ذكر دو نمونه از دلیلهاى نقلى باختصار اكتفا مى‏گردد:

1- مساله علم امام

با توجه به مسئولیتهاى مهمى كه امام، در بینش اسلامى، در نظام هستى و جامعه اسلامى عهده‏دار است و مردم هم ملزم به تبعیت كامل و پیروى بى‏چون و چرا از او هستند اقتضاى طبیعى چنین حقیقتى آن است كه امام در تمام زمینه‏ها اعم از امور دینى و دنیوى و كلى و جزئى و همینطور آنچه مربوط به هدایت مردم است علم و اطلاع كاملى داشته باشد. حتى براین اساس شیعه معتقد است. اولا امام باید اعلم اشخاص باشد، ثانیا علم او همانند علم پیامبر حضورى، موهبتى و عام و فراگیر باشد. لذا در بخشى از روایات وقتى به توصیف علم امام پرداخته مى‏شود از كم و كیف آن با تعابیرى چون علم به «ما كان و ما یكون و ما هو كائن‏» یاد مى‏شود; به عنوان مثال در اصول كافى مرحوم كلینى بابى را تحت عنوان «ان الائمه یعلمون علم ما كان و ما یكون و انه لا یخفى علیهم شئ‏» ارائه نموده است و یا مرحوم علامه مجلسى حدود بیست و دو روایت در جلد بیست و شش بحار نقل كرده است كه برطبق مفاد آنها امام نسبت‏به همه آنچه در آسمان و زمین و بهشت و جهنم تا قیامت واقع مى‏شود عالم است و چیزى نیست كه ائمه، علیهم‏السلام، نسبت‏به آن علم نداشته باشند.

از دقت در مضمون این دسته از روایات بخوبى معلوم مى‏شود كه ائمه اطهار، علیهم‏السلام، كه از جمله آنها وجود مبارك امام زمان، علیه‏السلام، مى‏باشند از عملكردها و رفتار و حتى نیتهاى شیعیان خود باخبر مى‏شوند بعلاوه در این خصوص از وجود مبارك حضرت بقیة‏الله، علیه‏السلام، روایتى وارد شده است: لایعزب عنا شیئ‏من اخباركم. (1) هیچ یك از اخبار شما از دیدما پنهان نمى‏ماند. ما بر همه امور شما اطلاع پیدا مى‏كنیم...

بنابراین كوچكترین جایى براى شك در احاطه علم امام‏زمان، علیه‏السلام، برتمام شؤون احاد مردم باقى نمى‏ماند.

به خدا سوگند اعمال شما در هر روز و شبى برمن عرضه مى‏شود لذا در هر مورد كه مناسب باشد دعا مى‏كنم.

2- اخبار عرض اعمال

با مراجعه به قرآن كریم و روایات معصومین، علیهم‏السلام، این نكته هم بخوبى استفاده مى‏شود كه پیامبر، صلى‏الله‏علیه‏وآله، و امامان، علیهم‏السلام، براعمال امت آگاهى دارند. در قرآن كریم مى‏خوانیم: قل اعملوا فسیرى الله عملكم و رسوله و المؤمنون... (2) اى پیامبر به مردم بگو: اعمال و وظایف خود را انجام دهید و بدانید كه خدا و رسولش و

نامه به امام زمان (عج)

مومنان اعمال شما را مى‏بینند...

روایاتى كه در این زمینه وارد شده است‏بسیار زیاد است از جمله در تفسیر همین آیه از امام صادق، علیه‏السلام، نقل شده است كه آن حضرت فرمودند:تمام اعمال مردم هر روز صبح به پیامبر اكرم، صلى‏الله‏علیه‏وآله، عرضه مى‏شود اعمال نیك و اعمال بد. بنابراین مراقب باشید... (3)

ویا در روایتى عبدالله بن ابان زیات مى‏گوید به حضرت رضا، علیه‏السلام، عرض كردم كه براى من و خانواده‏ام دعایى بكنید. حضرت فرمودند: مگر من دعا نمى‏كنم؟ به خدا سوگند اعمال شما در هر روز و شبى برمن عرضه مى‏شود لذا در هر مورد كه مناسب باشد دعا مى‏كنم

عبدالله مى‏گوید این حرف امام، علیه‏السلام، براى من تعجب آور بود كه اعمال ما هر روز و شب بر امام، علیه‏السلام، عرضه شود امام، علیه‏السلام، وقتى متوجه تعجب من شدند خطاب به من فرمودند: آیا كتاب خداوند عزوجل را نمى‏خوانى آنجا كه مى‏فرماید: و قل اعملوا فسیرى الله عملكم و رسوله و المؤمنون.

و در ادامه آن امام رضا، علیه‏السلام، فرمودند: به خدا سوگند در این آیه مراد از مؤمنون على‏بن‏ابى‏طالب، علیه‏السلام، است. (4)

از آنجا كه همه ائمه، علیه‏السلام، به منزله نفس و احدند و همه آنها لذا یك نور هستند از هر حكمى كه به یكى از آنها ثابت‏شود به بقیه هم ثابت‏خواهد شد.

بنابراین از مفاد این دسته از روایات و روایات عرض اعمال در شبهاى قدر به ساحت مقدس امام زمان، علیه‏السلام، بخوبى معلوم مى‏شود كه حضرت صاحب الزمان، علیه‏السلام، براعمال شیعیان آگاهى دارند. پس از اطلاع از این حقیقت عمده آن است كه هر كس در حد توان خود به گونه‏اى عمل كند كه موجبات شادى پیامبر اكرم، صلى‏الله‏علیه‏وآله، و ائمه‏اطهار، علیهم‏السلام، را فراهم سازد در این باره هم نقل است كه روزى امام صادق، علیه‏السلام، خطاب به اصحاب و مردمى كه در مجلس آن حضرت حضور داشتند فرمودند:

چرا رسول خدا، صلى‏الله‏علیه‏وآله، را از خود مى‏رنجانید؟

شخصى از حضرت سؤال كرد: یابن رسول ما چگونه رسول‏خدا، صلى‏الله‏علیه‏وآله، را ناراحت مى‏كنیم؟

حضرت صادق، علیه‏السلام، فرمودند: مگر نمى‏دانید كه كلیه اعمال شما بر رسول‏خدا، صلى‏الله‏علیه‏وآله، عرضه مى‏شود پس اگر معصیتى در اعمال شما مشاهده نماید باعث ناراحتى و رنجش خاطر او خواهد شد. پس با اعمال بدتان پیامبراكرم، صلى‏الله‏علیه‏وآله، را ناراحت نكنید بلكه سعى كنید با اعمال خوبتان او را خوشحال و مسرور سازید.

 

تنظیم برای تبیان: گروه دین و اندیشه – حسین عسگری


1. المجلسى، محمدباقر، بحارالانوار، ج‏53، ص‏175.

2. سوره توبه (9)، آیه 105.

3. الكلینى، محمدبن یعقوب، ج‏1، كتاب الحجة، باب عرض الاعمال على النبى و الائمة، ص‏219، ح‏1.

4. همان، ص‏219، ح‏4.

 

مشاوره
مشاوره
اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
تلفن : 81200000
پست الکترونیک : public@tebyan.com
آدرس : بلوارکشاورز ، خیابان نادری ، نبش حجت دوست ، پلاک 12

ارتباط با ما

روابط عمومی

درباره ما

نقشه سایت

تعدادبازدیدکنندگان
افراد آنلاین