• تعداد بازديد :
  • يکشنبه 1382/08/25
  • تاريخ :

بعضی از آداب و شرایط دعا (2)

بدان كه: «دعا» مغز همه عبادات است. (1)و ازاین جهت در فضیلت آن و امر به آن‏ آیات و اخبار بى‏شمار وارد شده است. و از كثرت اشتهار آنها احتیاجى به ذكر آنها نیست. وادعیه‏اى كه از حضرت سید المرسلین و ائمه طاهرین  علیهم السلام  رسیده است، دركتب ادعیه مذكور است. و هیچ مطلبى از مطالب دنیا و آخرت نیست مگر این كه ‏دعاهاى بسیار به جهت آن وارد شده، هر كه طالب آنها باشد به كتب دعوات رجوع ‏كند.

براى «دعا كننده‏» آداب و شرایطی است، كه باید مراعات آنها را منظورداشته باشد تا فایده دعا را ببیند. و دعاى او مستجاب گردد. و نورانیت دعا در نفس او پیدا شود.

در اینجا چند شرط را ذكر مى‏كنیم:

1- اوقات شریفه را براى دعاى خود اختیار كند، مثل روزعرفه، ماه‏ رمضان، روز جمعه، وقت ‏سحر، شبهاى قدر،شبهاى جمعه و امثال اینها.

2- حالتى را ملاحظه كند كه درآن حالت، استجابت دعا وارد شده، مثل ‏حال آمدن باران، بعد از نمازهاى واجب، میان اذان و اقامه، وقت وزیدن بادها و درهنگامى كه روزه باشد.

3- با طهارت باشد، یعنى وضو یا غسل داشته باشد.

4- رو به قبله باشد.

و از پیغمبر  صلى الله علیه و آلهروایت است كه: «هیچ بنده‏اى دست‏ خود را به جانب خداوند جبار دراز نمى‏كند مگراین كه خدا شرم مى‏كند كه دست او را تهى ‏برگرداند تا فضل و رحمت‏ خود را درآن جاى ندهد.»(2)

پس چون دست‏خود را فرود مى‏آورید بر سر و روى خود بكشید.

5- صدای خود را پست كند و میان جهر و اخفا دعا گوید، نه چندان ‏آهسته باشد و نه بسیار بلند.

روایت است كه: «چون مردم به خدمت ‏رسول اكرم صلى الله علیه و آله آمدند تا به نزدیك مدینه رسیدند تكبیر گفتند و صداى خود را به تكبیر بلند كردند، حضرت فرمود: اى مردم! آن كسى را كه مى‏خوانید كر نیست و دور نیست ‏بلكه درپیش گردنهاى شما است‏.»(3)

6- در دعا كردن، متوجه سجع و قافیه نشود و سخن پردازى نكند، كه این ‏طریقه منافى خضوع و تضرع است.

7- تضرع و زارى كند و با خضوع و خوف و خشیت و هیبت ‏باشد.

در اخبار رسیده است كه: «چون خدا بنده را دوست دارد او را مبتلا مى‏سازد تا تضرع و زارى او را بشنود.» (4)

8- یقین داشته باشد به این كه دعاى او اجابت مى‏شود. و یقین داشته باشد كه ‏رد نخواهد شد.

از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام روایت است كه: «چون دعا كنى باید چنان گمان كنى كه حاجت تو برپشت درایستاده است و داخل مى‏شود.»(5)

9-اصرار بر دعا كند و الحاح نماید. و لااقل سه مرتبه آن را تكرار كند.

10- قبل از دعا، ذكر خدا كند. و ثنا و ستایش او گوید. و تمجید و تعظیم ‏او كند. و صلوات بر پیغمبر و آل او فرستد.

11- ابتدا اقرار به گناهكارى و عدم سزاوارى خود نماید.

12- توبه كند و از گناهان خود پشیمان شود. و اگر مظلمه برگردن او باشد ادا كند، یا عزم به ادا كردن آن نماید. و اگر متمكن از اداى آن نباشد توفیق آن را از خدا طلبد.

13- به تمام همت ‏خود رو به خدا آورد. و ازهرچه غیراوست قطع ‏امید نماید.

14- لباس و مكان و غذاى او از حلال باشد. (و این از جمله شرایط‏ عمده است) .

15- حاجت ‏خود را «خصوصا‏» نام برد.

16- چون دعا كند تخصیص به خود ندهد، بلكه دیگران را در دعاى خود شریك سازد.

17- گریه كند. (و این نیز از شرایط عظیمه و آداب معتمده است) .

18- دعا را تاخیر نیندازد تا وقت‏ حاجت، بلكه پیش از احتیاج دعا كند.

همچنان كه وارد است كه: «در حال نعمت و آسانى با خدا آشنایى كنید تا در وقت‏ محنت و دشوارى خدا با شما آشنایى كند.»

19 - همچنان كه مذكور شد - در حاجت‏ خود، اعتماد به غیر خدا نكند، وامید بجز او نداشته باشد.

پى‏نوشت‏ها:

1. بحارالانوار، ج 93، ص 300.

2. محجة البیضاء، ج 2، ص 289.

3.همان، ص 291.

4.همان، ص 293.

5.همان، ص 294.

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName