• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 5159
  • چهارشنبه 1387/6/13
  • تاريخ :

چگونه قرآن تلاوت كنيم؟

قرآن

براى تلاوت قرآن در مراتب مختلف، آداب خاصى هست. در مرتبه اول مراقبه كه كلام ما در آن است. لازم است كه قاري به هنگام تلاوت قرآن، آداب زير را - كه از آيات و روايات بر مى‏آيد - مراعات كند.

1- در حال طهارت و با وضو به تلاوت قرآن بپردازد.

2- در حالى كه مسواك كرده است، قرآن را تلاوت كند.

3- با صوت زيبا تلاوت كند.

4- به هنگام تلاوت قرآن، گريه كند، يا حالت گريه داشته باشد.

5- با صداي متوسط بخواند؛ نه با صداى آهسته باشد و نه با صداى بسيار بلند.

6- در حال تلاوت، با ادب و با طمانينه و رو به قبله باشد؛ چه نشسته و چه ايستاده باشد.

7- از روى «قرآن‏» تلاوت كند كه نگاه بر «قرآن‏» و تلاوت از روى آن، حساب خاصى دارد و در روايات، روى اين موضوع تاكيد شده است.

از رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) نقل گرديد كه فرمود:

«ليس شى‏ء اشد على الشيطان من القرائة فى المصحف نظرا؛ چيزى براى شيطان سخت‏تر و كوبنده‏تر از تلاوت قرآن از روى مصحف و با نگاه كردن در آن نيست.‏» (1)

در روايات نيز به بركات خاص تلاوت از روى قرآن، تذكر داده شده است كه به لحاظ اختصار، از ذكر آنها صرف‏نظر مى‏كنيم؛ طالبين مى‏توانند به بحارالانوار، ج‏92، باب 23 مراجعه كنند .

8- قبل از شروع به تلاوت قرآن، استعاذه كند(يعني اعوذ بالله من الشيطان الرجيم)  و سپس بسم الله الرحمن الرحيم بگويد و بعد به تلاوت بپردازد تا با عنايت ‏خداى متعال، از دخالت‏هاى شيطانى محفوظ بماند .

در آيات قرآن تدبر داشته باشد كه در اين صورت، از انوار و هدايت‏ها و از حقايق و معارف و از دقايق و اسرار قرآن كريم، به اندازه خود بهره‏مند خواهد شد. تلاوتى كه در آن تدبر نباشد، آنچنان كه بايد، فايده نخواهد داشت .

در آيه 98 سوره نحل آمده است:

«فَاذا قَرات القرآنَ فَاستَعِذ بِاللهِ مِنَ الشَيطانِ الرجيم - انّهُ لَيسَ لَهُ سُلطان على الذينَ آمنوا و عَلى رَبهم يَتَوكلون؛ وقتى قرآن را تلاوت مى‏كنى، از شيطان طرد شده، به خداى متعال پناه ببر. البته شيطان را بر آنانى كه ايمان آورده، و به پروردگارشان توكل مى‏كنند، تسلط و سيطره‏اى نيست‏.»

قبل از شروع بگويد: «استعيذ بالله السميع العليم من الشيطان الرجيم‏» يا بگويد: «اعوذ بالله السميع العليم من الشيطان الرجيم‏» و بعد بگويد: «بسم الله الرحمن الرحيم‏» و سپس تلاوت را شروع كند.

9- ترتيل را مراعات نمايد؛ ترتيل عبارت از اين است كه حروف و كلمات را روشن ادا كند و وقف‏ها را رعايت نمايد. به بيان ديگر، آنچنان تند نخواند كه حروف و كلمات و وقوف و فواصل به خوبى ادا نشود و نيز فاصله زياد و غير صحيح، در ميان حروف و كلمات ندهد؛ به نحوى كه حروف و كلمات، جدا از هم و غير مرتبط باشند و در مجموع، بايد حروف و كلمات را خوب، روشن و در عين حال متصل و مرتبط به هم ادا كند و وقوف و فواصل آيات را هم مراعات نمايد و طورى بخواند كه قلوب را به حركت آورد و دل‏ها را تكان دهد .

در آيه سوم سوره مزمل، خطاب به رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) آمده است:

«و رَتّل القرآنَ تَرتيلا؛ و قرآن را با ترتيل مناسب آن بخوان.‏»

حضرت موسى بن جعفر از پدران بزرگوار خود - صلوات الله عليهم اجمعين - نقل مى‏كند كه از رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) درباره آيه «و رتل القرآن ترتيلا» سؤال شد و آن حضرت در توضيح و تفسير آيه فرمود:

«قرآن را روشن و واضح تلاوت كن و حروف و كلمات آن را جدا از هم و پراكنده مساز مانند پراكنده ساختن دانه‏هاى ريگ از يكديگر و آن را سريع و تند تلاوت نكن؛ همانند تند خواندن شعر و وقتى به عجايب قرآن مى‏رسيد، توقف كنيد و به تدبر و تامل بپردازيد و با تلاوت آن، دل‏ها را به حركت آوريد و با شتاب و بى‏تامل نخوانيد؛ به نحوى كه بخواهيد زود به آخر سوره برسيد.»(2)

از امام صادق (عليه السلام) فرمود: به هنگام تلاوت قرآن، وقتى به آيه‏اى رسيدى كه در آن ذكر بهشت ‏به ميان آمده است، از خدا بهشت را بخواه و وقتى به آيه‏اى رسيدى كه در آن ذكر آتش به ميان آمده است، به خدا پناه ببر از آتش‏.

10- به هنگام تلاوت قرآن، به چيز ديگرى فكر نكند و متوجه آيات قرآن باشد .

11- در آيات قرآن تدبر داشته باشد كه در اين صورت، از انوار و هدايت‏ها و از حقايق و معارف و از دقايق و اسرار قرآن كريم، به اندازه خود بهره‏مند خواهد شد. تلاوتى كه در آن تدبر نباشد، آنچنان كه بايد، فايده نخواهد داشت .

اين سخن بدان معنى نيست كه اگر كسى اهل تدبر نباشد - يعنى معانى آيات را حتى در حد ترجمه نداند تا بتواند در حد خود به تدبر در آيات بپردازد - از تلاوت قرآن نتيجه‏اى نخواهد برد؛ بلكه چنين كسى هم با مراعات آن قسمت از آداب تلاوت كه در امكانش هست، بهره خود را خواهد برد .

قرآن

12- حق آيات را مراعات نمايد؛ به اين معنى كه به هنگام تلاوت قرآن، وقتى به آيات رحمت و جنت مى‏رسد، از خداى متعال مسئلت كند كه او را از اهل رحمت و جنت قرار دهد و از رحمت ‏خود محروم و از جنت قرب خود دور نسازد و وقتى به آيات عذاب و آتش و آيات سخط و غضب مى‏رسد، بترسد و به خداى متعال پناه ببرد كه از اهل عذاب و آتش نباشد و مشمول سخط و غضب نگردد و از او بخواهد كه وى را از نجات يافتگان قرار دهد و وقتى به آيات تكبير، تعظيم، تسبيح و تحميد مى‏رسد، به تكبير، تعظيم، تسبيح و تحميد حق بپرازد و وقتى به آيات استغفار و طلب عفو و مغفرت مى‏رسد، استغفار كند و طلب عفو و مغفرت نمايد و آنجا كه به ذكر صالحان مى‏رسد، از خدا بخواهد كه او را نيز از آنان و در جمع آنان قرار دهد و آنگاه كه به ذكر اهل ضلال(گمراهان) و طغيان و ذكر اهل غفلت مى‏رسد، از خدا بخواهد كه او را از ورود به جمع آنان حفظ كند و در هر موردى به تناسب دعا كند.

از امام صادق (عليه السلام) نقل شده كه فرمود:

«اذا مررت بآية فيها ذكر الجنة فاسال الله الجنة و اذا مررت باية فيها ذكر النار فتعوذ بالله من النار؛ به هنگام تلاوت قرآن، وقتى به آيه‏اى رسيدى كه در آن ذكر بهشت ‏به ميان آمده است، از خدا بهشت را بخواه و وقتى به آيه‏اى رسيدى كه در آن ذكر آتش به ميان آمده است، به خدا پناه ببر از آتش‏.» (3)

در آيه 98 سوره نحل آمده است:

وقتى قرآن را تلاوت مى‏كنى، از شيطان طرد شده، به خداى متعال پناه ببر. البته شيطان را بر آنانى كه ايمان آورده، و به پروردگارشان توكل مى‏كنند، تسلط و سيطره‏اى نيست‏.

اينها قسمتى از آداب تلاوت قرآن كريم بود كه با استفاده از آيات و روايات ذكر شد. در آخر به اين آيه دقت كنيم كه مى‏فرمايد:

«انّ الذينَ يَتلونَ كِتابَ الله و اقاموا الصَلوةَ و اَنفقوا مِما رَزَقناهُم سِراً و عَلانيةً يَرجُونَ تِجارة لَن تَبور؛ آنها كه كتاب خدا را تلاوت مى‏كنند، نماز را بپا مى‏دارند و از آن چه به آنان روزى كرده‏ايم، پنهان و آشكار به نيازمندان انفاق مى‏نمايند، اميد تجارتى دارند كه دائم و زوال‏ناپذير است‏.» (4)

تاكيد و تذكر

به رهروان راه الهي تاكيد مى‏شود كه هر چه مى‏توانند در تلاوت قرآن و در مراعات آداب تلاوت، كاملا جديت كنند و به آنان تذكر داده مى‏شود كه اين امر را مهم بشمارند و بدانند كه هر چه در تلاوت قرآن كوشا باشند و به هنگام تلاوت آن، با آن، سير نمايند و فانى در آن باشند و به تعبيرى، با آن وحدت يابند، به همان اندازه به «حقيقت نورى قرآن‏» نزديك شده، در نتيجه «حقيقت نورى خود» را خواهند يافت؛ زيرا «حقيقت نورى انسان‏» از «حقيقت نورى قرآن‏» است و مرتبه‏اى از مراتب آن و اين سرّى است كه براى اهل آن معلوم است و از نااهل محجوب و پنهان.

حقيقت قرآن، تجليات حق است كه وراى اين الفاظ ظاهر و مفاهيم ظاهرى مى‏باشد و در كتاب مكنون و نزد حضرت محبوب است؛ و انه لدينا لعلى حكيم و در عين حال، با همين الفاظ و مفاهيم، ظاهر و متجلى است .

«حقيقت نورى انسان‏»، اگر انسان به آن برسد، از جلوات و مراتب نازله «حقيقت قرآن‏» مى‏باشد؛ نه چيزى ديگر و آن كس كه از «حقيقت قرآن‏» دور ماند، از «حقيقت ‏خود» دور گشته است و از حضرت محبوب هم محجوب و او در جهنم همين دورى و فقدان، چنان معذب خواهد بود كه از وهم‏ها دور است و از فكرها مستور .

 

پى‏نوشت‌ها:

1- بحارالانوار، ج 92، ص 202 .

2- همان، ص 215 .

3- همان، ص 216 .

4- فاطر (35): 29 .

 

منبع:

مجله پرسمان،‌ ش 14، محمد شجاعى،‌ با تصرف .

 

چرا قرآن مهجور است؟

چرا قرآن مهجور است؟

روزها، ماه‏ها و سال‏ها می‏گذرد و عده‏ای حتی آیه‏ای از قرآن را قرائت نمی‏کنند و کاربرد قرآن برای آنها منحصر است در: زینت بخشی سفره عقد، بدرقه مسافر، ورود به خانه جدید، بوسیدن و استخاره کردن، سوگند خوردن و به سر گرفتن قرآن در شب‏های احیاء. از سوی دیگر، بعضی
دعا در قرآن

دعا در قرآن

در فرهنگ قرآنى گاه سخن از «مضطر» است. مضطر كسى است كه براى نجات از سختیها و شداید زندگى تمام راههاى عادى را بسته مى‏بیند، بیچاره و درمانده مى‏شود، با تمام وجود تنها به یك نقطه توجه مى‏كند و از همان روزنه به صفحه دل خود روشنى مى‏بخشد. در سوره نمل مى‏خوانیم
معرفی اهالی بهشت

معرفی اهالی بهشت

منظور از «اخبات مؤمنين به سوى خدا»، اطمينان و آرامش يافتنشان به ياد او و تمايل دل‎هايشان به سوى اوست، به طورى كه ايمان درون دلشان متزلزل نگشته، به اين سو و آن سو منحرف نشوند و دچار ترديد نگردند، همانطور كه زمين محكم اين چنين است، و اشيائى را كه بر گرده(دو
UserName