• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • يکشنبه 1385/12/13 ساعت 12:00
  • تاريخ :

آنگاه هدایت شدم

دکتر سید محمد تیجانی سماوی برای بعضی‌ها یك وجود خیالی است، شخصیتی كه ساخته و پرداخته شیعیان است، اما كسی كه در هتل لاله تهران ملاقات شد واقعیتی به لطافت خیال بود، مهربان متواضع و بسیار روشنفكر، متبسم و محاسنی كم كه با گشاده‌رویی، یك ساعت مصاحبه را پذیرفت.

محمد تیجانی السماوی در ایران با كتاب «آنگاه هدایت شدم» شناخته می‌شود كتابی كه شرح چگونگی شیعه شدن وی را از مذهب مالكی اهل تسنن روایت كرده است، تیجانی اما به جز آنكه در دعوت به مذهب حقه جعفری كوشا است و خود تصریح می‌كند كه این كار تمام زندگیش است دارای ابعاد شخصیتی برجسته و درس‌آموزی است.

محمد تیجانی السماوی كه 70 سالگی خود را پشت سر می‌گذارد، مدرك دكترای خود را از سوربن اخذ كرده و به فرانسه مسلط است، تیجانی به شدت با قشری‌گری مخالف است و جوانان مسلمان را به مطالعه و كند و كاو در دین دعوت می‌كند.

سید محمد تیجانی سماوی تمام تحولات ایران را زیر نظر دارد و گویی در ایران زندگی می‌كند او حتی رزمایش‌های نظامی را هم پیگیری می‌كند، چه برسد به مسایل هسته‌ای، این گفت وگو در هتل لاله تهران به کوشش فارس نیوز انجام شد كه مشروح آن را درپی می‌خوانید.

فارس: لطفا خود را به اختصار معرفی كنید؟

تیجانی: به اختصار! همه زندگی‌ام به اختصار بوده، حتی ولادتم به اختصار بوده است؛ درود و سلام بر خاتم انبیاء محمد مصطفی صلی‌الله علیه و آله و سلم و آل پاكش، با درود و سلام بر شما و همه شنوندگان در همه نقاط جهان، درباره زندگی مختصرم باید بگویم من محمد‌التیجانی السماوی از جنوب تونس هستم و همواره می‌گویم اصلا‌ عراقی‌‌ام و در تونس متولد شده‌ام.

اصل ما از «سماوه» عراق و از عراقی‌هایی هستیم كه در زمان عباسیان از ترس كشتار به شمال آفریقا مهاجرت كردند.

فارس: از تحصیلاتتان بگویید.

تیجانی: تحصیلات آغازین خود را طی دو یا سه سال در یكی از شعبه‌های دانشگاه زیتونه گذراندم و پس از استقلال تونس و بسته شدن دانشگاه زیتونه به مدارس فرانكو عربی (فرانسوی عربی) رفتم و پس از فراغت از تجصیل برای طی مدارج علمی بالاتر وارد دبیرستان شدم و به تحصیل در مرحله پیش‌دانشگاهی پرداختم.

در پایان این دوره، استادیار مؤسسه پیش‌دانشگاهی شهر «یوبسای» شدم و حدود 17 سال به تدریس پرداختم و پس از آن از وزارت آموزش و پرورش درخواست مرخصی كردم تا در فرانسه به تحصیل بپردازم و وارد دانشگاه «سوربن» و مؤسسه تحصیلات عالی در پاریس شدم و بیش از 8 سال به بررسی و تطبیق میان ادیان؛ ادیان توحیدی سه‌گانه پرداختم و پس از گرفتن لیسانس تحقیقات تخصصی در این زمینه از دانشگاه سوربن فارغ‌التحصیل شدم و نیز موفق شدم در رشته فلسفه و علوم انسانی و پس از آن در رشته تخصصی تاریخ و مذاهب اسلامی از این دانشگاه دكترای درجه 3 و سپس دكترای بین‌المللی بگیرم.

فارس: تز دكترایتان چه بود؟

تیجانی: نام تز دكتری من در این دانشگاه، «اندیشه اسلامی در نهج‌البلاغه» اثر امام علی (ع) بود. شما به نهج‌البلاغه و ارزش زبانی و ادبی آن آگاه هستید. ترجمه این كتاب به زبان فرانسه بسیار سخت است زیرا حتی شارحان و مفسران عرب نیز در شرح و تفسیر واژه‌ها و جملات امام علی (ع) با سختی‌هایی برخورد كرده‌اند تا آنجا كه ابن ابی الحدید گفته است این كتاب و سخنان آن بالاتر از سخن مخلوق و پایین‌تر از سخن خالق است. من نیز در ترجمه این كتاب به زبان فرانسه با دشواری‌های بزرگی روبرو شدم زیرا در سوربن رساله دكترا جز به این زبان پذیرفته نمی‌شد. پس از این دوره، یك سال در دانشگاه سوربن و 3 سال هم در مؤسسه بالزاك در پاریس به تدریس پرداختم و بعد از آن به نوشتن و تالیف روی آوردم كه تاكنون 11 كتاب تالیف كرده‌‌ام. اولین این كتاب‌ها، كتاب معروف «سپس هدایت شدم» است كه به 14 زبان دنیا ترجمه شده و نام آخرین آنها این است، «دعوت كننده به سوی خدا را اجابت می‌كنم.»

فارس: در كدام یك از مذاهب اهل سنت بودید و نقطه تحول و عاملی كه باعث شد به مذهب شیعه دوازده امامی گرایش یابید و كتاب معروف «آنگاه هدایت شدم» را بنویسید چه بود؟

تیجانی: این گرایش، داستانی طولانی دارد كه در كتاب مذكور به بیان آن پرداخته‌‌ام، اما در اینجا آن را به اختصار می‌گویم. من در سال 1964 در كنفرانسی مربوط به عرب‌های مسلمان در مكه شركت كردم به همین خاطر تحت تاثیر وهابیت بودم از همین جا به این مذهب گرایش یافتم اما وقتی كه تصمیم گرفتم به عربستان بروم و حج عمره را به جای آورم در كشتی با یكی از شیعیان آشنا شدم كه در بغداد استاد دانشگاه بود.

فارس: از دیدار با این عالم شیعه بیشتر بفرمایید.

تیجانی: این دیدار سودمند بود زیرا وی عامل ارتباط من با علمای نجف و آشنایی با آنان شد و از طریق ایشان دریافتم آنچه درباره شیعیان گفته می‌شود همه خرافات و سخنان بیهوده و تبلیغات است. پس از این، به بحث با آنان پرداختم و این بحث سه سال طول كشید، پس از این سه سال بحث، دقت و مقایسه دریافتم مذهب اهل بیت مذهب صحیح است و شیعیان به خاطر پیروی از اهل بیت برحق و در راه حق‌اند به همین دلیل شیعه را پذیرفتم و به آن روی آوردم و آغاز به تبلیغ و نشر آن كردم و به نوشتن در این زمینه پرداختم تا اهل بیت را بدین شیوه كه من كشف كردم و دریافتم معرفی كنم.

فارس: یعنی یك شیوه علمی برای انتخاب دین؟

تیجانی: بله! این شیوه آشنایی من با اهل بیت برخلاف كسانی كه شیعه به دنیا می‌آیند و برخلاف كسانی كه آن را به ارث می‌برند، تقلیدی و موروثی نبود بلكه از شیوه‌‌ای كاملا علمی و از طریق بحث و بررسی حاصل شده بود. من معتقد به مذهب مالكی بودم و جعفری شدم یعنی به مذهب امام جعفر صادق (ع) روی آوردم زیرا دریافتم مذهب جعفری مذهب حق است و این، پس از 3 سال بحث و بررسی به دست آمد.

فارس:یكی از دوستان اهل تسنن من در دوره دانشجویی كه اهل جزایر كومور بود می‌گفت استاد تیجانی پس از گرایش به شیعه و تالیف كتاب «آنگاه هدایت شدم» كتاب دیگری نوشته و در آن به مذهب اهل سنت بازگشته آیا این را تایید می‌كنید؟

تیجانی: اینها همه تبلیغات سعودی‌ها و وهابی‌ها است، زیرا انسان وقتی در دعوت و مذهب خود قوی باشد، درباره او حرف و حدیث و شبهات زیادی به وجود می‌آید. من از این دست افراد بودم با گرایشم به شیعه سر و صدای زیادی ایجاد كردم و باعث شدم شبهات زیادی به وجود بیاید. ابتدا مرا انكار كردند و گفتند این كسی كه نامش بر روی كتاب آمده شخصیتی خیالی است كه وجود خارجی ندارد و كتاب را علمای شیعه نوشته‌اند و نام خیالی با عنوان تیجانی سماوی بر آن گذاشته‌اند. كه این ماجرا بسیار طولانی است و قصه‌های زیادی دارد. سپس گفتند این كتاب حاصل كار اسرائیلی‌ها است. تا مردم را در برابر دین خود دچار تردید كنند. گاهی هم گفتند تیجانی پس از اعلام تشیع، مرتد شده و نیز گفتند او نه شیعه و نه سنی است. من به شكر خدا بر اصل خود ثابت هستم و علاوه بر این به دعوت خود به تشیع ادامه می‌دهم و این دعوت پایان‌پذیر نیست.

فارس: درباره تشیع چند اثر دارید؟

تیجانی: در حال حاضر 11 كتاب برای نشر و گسترش مذهب اهل بیت و دفاع از آن نوشته‌‌ام و در آنها به بیان حقانیت آنها و وفادارای به آنها كه بسیاری از اهل سنت از آن غافلند پرداخته‌‌ام و به یاری خدا بی‌هیچ كاستی و كوتاهی به این امر ادامه می‌دهم. خلاصه باید گفت آنچه علیه من گفته شده همه تبلیغات است.

فارس: مهمترین عالم شیعه كه بر شما تاثیر گذاشته چه كسی بوده است؟

تیجانی: مهمترین عالمی كه بر من تاثیرگذاشت «محمد باقر صدر» بود كه مدتی طولانی با وی زندگی كردم و با او بسیار بحث و تبادل نظر كردم كه شرح آن در كتاب «آنگاه هدایت شدم» آمده است. ایشان نمونه و الگوی بزرگی در اخلاق بود و بیش از هر چیز مرا با اخلاق پسندیده و تواضع خود و پس از آن با علم خویش جذب كرد زیرا بسیار عالم بود و برای هر سؤالی كه می‌شد از قرآن و سنت نبوی پاسخ‌های قانع كننده‌ای داشت و بسیار بر عقل و خرد تكیه داشت. من همیشه می‌گویم اولین بار و بیش از عالم دیگری از محمدباقر صدر تاثیر پذیرفته‌ام. پس از صدر نیز تحت تاثیر شرف‌الدین موسوی در كتاب «المراجعات» و «النص و الاجتهاد» و بسیاری از تالیفاتش بوده‌ام.

فارس: شما با امام موسی صدر هم ملاقات داشته‌اید؟

تیجانی: خیر! با ایشان ملاقاتی نداشته‌ام.

فارس: از نظر شما مهمترین مساله فرهنگی جهان اسلام چیست؟

تیجانی: مهمترین مساله فرهنگی جهان اسلام از نظر من وحدت و اتحاد مسلمین است و ترك نژادپرستی، تعصب، كشمكش و درگیری میان مسلمانان بهترین راه رسیدن به وحدت است.

فارس: بیشتر توضیح می‌دهید؟

تیجانی: البته! بسیار دردناك است كه می‌شنویم این روزها «قرضاوی» و امثال او دست به اقداماتی می‌زنند. «قرضاوی» كه از علمای مشهور است و میلیون‌ها مسلمان به سخنان و اظهارات وی گوش می‌كنند و الجزیره او را قطب ربانی جهان اسلام معرفی می‌كند، مدتی است به شیعیان حمله می‌كند و درگیری‌های طایفه‌ای را به راه می‌اندازد. مهمترین مشكل از نظر من این است كه برادران ما در میان علمای اهل سنت باید با این حقیقت آشنا شوند و حداقل بحث و بررسی مذهب شیعه را بپذیرند و با حق و حقیقت به این امر بپردازند و تحت تاثیر تبلیغات و اظهارات خارج از آن مانند همین «قرضاوی» كه می‌گوید قرآن شیعیان با قرآن ما تفاوت دارد، قرار نگیرد.

مشكل بعدی همین اختلافات و درگیری‌های طایفه‌ای است كه برخی علما به راه می‌اندازند و فتوی می‌دهند كه برای پیروزی حزب‌الله حتی نباید دعا كرد زیرا اعضای آن شیعه‌‌اند. این مهمترین مشكل فرهنگی است كه در روند حركت جهان اسلام و رشد و نمو آن خلل ایجاد می‌كند و ملت‌ها و امت اسلامی را از پیشرفت و شكوفایی باز می‌دارد.

فارس: علت این اختلافات و كینه‌ورزی‌ها چیست؟

تیجانی: اینها همه برخاسته از نوعی جمود فكری، عقب‌ماندگی ذهنی و پذیرش شایعات بدون تحقیق است در حالی كه خداوند تعالی به ما در این باره هشدار داده و فرموده است «یا ایهاالذین آمنوا اذا جاءكم فاسق بنبا فتبینوا ان تصیبوا قوما بجهالة فتصبحوا علی ما فعلتم نادمین» با وجود این، مسلمین بر هیچ تحقیقی و بدون آنكه برای تمییز میان حق و باطل تلاش كنند، شایعات را می‌پذیرند. اما با وجود این همه هیاهو كه از این جا و آن جا بر می‌خیزد، فرد با بصیریت و آگاهی، می‌داند كه پیروزی نزدیك است و خداوند سبحان هم‌چنانكه وعده كرده، حكمت و تدبیرش در حال نمایان شدن است زیرا او فرموده كه نورش را كامل و نمایان خواهد كرد حتی اگر كافران نپسندند.

فارس: وضع شیعیان الآن چگونه است؟

تیجانی: شیعیان اینك وضعیت خوبی دارند زیرا بسیاری از علمای اهل سنت و بسیاری از طلبه‌های سنی مذهب اهل بیت را مطالعه و بررسی قرار می‌دهند و آن را می‌پذیرند و بدان می‌گروند زیرا مذهب اهل بیت پایه و اساس و مذهب حقیقی اسلام است و هر آنچه جز این مذهب باشد، انباشته و پیرایه‌ای از سخن است كه سیاست وارد آن شده و سیاست همچنانكه می‌دانید همه چیز را فاسد می‌كند.

یكی از پیشینیان گفت خداوند سیاست و سیاستمداران را لعنت كند زیرا سیاست در هر چیز وارد شود آن را فاسد می‌كند.

فارس: یعنی شما به جدایی دین از سیاست معتقدید؟

تیجانی: منظور من انحراف سیاسی است، سیاست اموی -عباسی كه اعتقادات دینی را از بین می‌برد و آن را به امور صرفا سیاسی تبدیل می‌كند. برای مثال همین مذهب شیعه كه اهل سنت می‌خواهند آن را تنها گریش سیاسی معرفی كنند و می‌گویند تشیع تنها پس از شهادت امام حسین (ع) به وجود آمده است در حالی كه شیعیان از زمان پیامبر (ص) معروف بوده‌‌اند زیرا خود پیامبر به حضرت علی (ع) اشاره كرد و گفت تو و شیعه‌ات و این در زبان عربی یعنی دوستداران و یاری كنندگان تو. این در قرآن هم آمده است.

اهل سنت می‌خواهند شیعه را گریشی صرفا سیاسی معرفی كنند به همین خاطر می‌گویند زمانی كه یزید با امام حسین (ع) جنگید طایفه‌ای برخاستند تا انتقام بگیرند به همین خاطر شیعه مساله‌ای كاملا سیاسی است و به دین و اعتقاد ربطی ندارد در حالی كه ما می‌گوییم نه شیعه مساله‌ای اعتقادی و از اصول اسلامی است پیش از آنكه سیاسی باشد.

فارس: هدف نهایی اینها چیست؟

تیجانی: آنان می‌خواهند چهره اعتقادات دینی ما را خدشه‌دار كنند و آن را با امور سیاسی مرتبط بدانند زیرا امور سیاسی ثابت نیست و دائما در حال تغییر است و سیاست غالبا نیرنگ، نفاق و امور بیهوده است اما امور دینی بر پایه متون الهی، قرآنی و نبوی استوار است و كسی نمی‌تواند آن را تغییر دهد، یا چیزی دیگری را جایگزین آن كند.

فارس: نظر شماره درباره شیعیان ایران در مقایسه با شیعیان عرب و دیگر كشورها چیست؟

تیجانی: قطعا میان آنها تفاوت‌هایی وجود دارد. البته میان اصول و فروعی كه بدان معتقدند تفاوتی وجود ندارد اما ناگزیر آنچه شیعه فارسی از آن پیروی می‌كند با آنچه شیعه عرب تبعیت می‌كند و نیز اعتقادات این دو تا حدی با هم تفاوت دارند كه این خود برخاسته از درك متون عربی توسط شیعیان ایرانی است. زیرا از آنجا كه زبان شیعیان ایران فارسی است آنان نمی‌توانند آن را تمام و كمال درك كنند و به عبارت دقیق‌تر شیعیان ایران آن قدر كه به خاطر بسیاری از امور روایی تعصب به خرج می‌دهند برای اموری كه بر متون و برای مثال متن قرآن استناد دارد، متعصب نیستند.

فارس: ممكن است سخن خود را با مثال روشن كنید؟

تیجانی: مثلا در ایران برخی به خاطر ابولؤلؤ جشن می‌گیرند زیرا او كسی است كه عمر بن الخطاب را كشت، این امر فارسی است و عرب به آن اهمیتی نمی‌دهد. من از شیعه با ویژگی عربی آن دفاع می‌كنم.

فارس:چرا از جنبه عربی آن دفاع می‌كنید؟

تیجانی: زیرا همه مردم تلاش می‌كنند شیعه را مذهبی فارسی معرفی و آن را با ایرانی‌ها جا بیاندازند مثلا وزیر امور دینی تونس در كتابی آورده كه اصل تشیع فارسی است زیرا فارس‌ها به پادشاهان خود جنبه الوهیت می‌بخشیدند. و اینك آنان با امامان خویش چنین می‌كنند و بدین ترتیب شیعه از طریق فارس‌ها وارد اسلام شده و فارسی است و نیز همسر امام حسین (ع) فارس بوده است.

فارس: یعنی قصد دارید جلوی این انحراف و شبهه دشمنان را بگیرید؟

تیجانی: بله ! من می‌خواهم بگویم شیعه فارسی نیست بلكه حركت و آغازی عربی داشته است و حتی فارس‌ها و ایرانی‌هایی مانند امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای سید و از سلاله پیامبرند. من می‌خواهیم بگویم اصل تشیع، تشیع عربی است و شیعیان عرب اصل شیعه‌اند و در صدر اسلام، عمار بن یاسر، مقداد و ابوذر غفاری بودند و در میان آنان سلمان فارسی هم بود. آری شیعه چه بسا از همین‌ها و از اولین صحابه پیامبر آغاز شده اما ایرانی‌ها به آن ویژگی‌های خاصی دادند در حالی كه ما می‌خواهیم به مردم بفهمانیم شیعه و تشیع در اصل عربی است و حتی بسیاری از عالمان فارسی و ایرانی اصلشان عربی و از سلاله پیامبر اكرم (ص) بوده است و همین امام خمینی سید و اصلش عربی از سلاله پیامبر بوده اما شرایط اجتماعی و سیاسی آنان را واداشته به ایران سفر كنند و پدر و مادرش او را در ایران به دنیا آوردند و می‌گویند او ایرانی است.

مثلا همین حكیم در عراق یا امام‌موسی صدر و دیگران را نمی‌توان به خاطر شیعه بودنشان ایرانی دانست زیرا آنان به داشتن عمامه سیاه سید و از نسل پیامبرند. مردم باید این را بدانند باید بدانند كه اصل شیعه عربی و از پیامبر (ص) است و از طریق اصحاب ایشان جریان یافته است. من در كتابی كه اخیرا نوشته‌‌ام آورده‌ام كه چه اشكالی دارد پیشوایان عرب‌های سنی فارس باشند در حالی كه برعكس ایرانیان فارسی زبان امامانشان همه عربی است و آنها علی بن‌ ابی‌طالب (ع) و نوادگان وی هستند این قضیه دقیقا برعكس است و شیعیان همگی كسانی را امام قرار می‌دهند كه اصلشان عربی است و اهل سنت فارس‌ها را امام خود قرار می‌دهند.

فارس: یعنی علمای زبده اهل تسنن ایرانی هستند؟

تیجانی: بله! ابوحنیفه فارسی است. الترمیلی فارس است و ابن ماجه، بخاری، مسلم، غزالی و ابن سینا جزء فارسیان هستند. بسیاری از علما و امامانی كه اهل سنت به آنها وفا دارند فارس هستند اما با وجود این تلاش می‌كنند شیعه را به فارس بچسبانند.

فارس: به نظر می‌رسد پس از انقلاب اسلامی، تشیع در جهان منتشر شد؟ نظر شما چیست؟

تیجانی: باید بگویم آری چنین است. برای مثال من و همین شاگردم (اشاره به مرد میانسالی كه فارسی هم بلد است) و بسیاری از شیعیان در تونس، تا پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در انزوا بودیم اما پس از پیروزی انقلاب به رهبری امام خمینی كه بسیاری عاشق او بودند، مردم به سؤال درباره شیعه و تشیع پرداختند و بر شكوه و عظمت آنان در تونس افزوده شد. مردم پیش‌ ما می‌آمدند و می‌گفتند امام خمینی شیعه بود و ما می‌خواهیم درباره شیعیان بدانیم. خداوند شیعیان را در مبارزه با شاه یاری كرد و آنان انقلاب اسلامی را برپا داشتند و پس از اینكه مصر از امت عرب خارج شد خداوند فارس‌ها و ایرانی‌ها وارد خط و مدار كرد و این حقیقت است و ریشه‌های تاریخی دارد. وقتی این آیه نازل شد كه خداوند قومی دیگر جایگزین شما می كند صحابه از پیامبر و نظر او پرسیدند و پیامبر بر كتف سلمان زد و گفت‌ آنها از قوم این مرد برخواهند خاست.

خداوند آنان را در قرآن ستوده و درباره آنان گفته «اعزاء علی الكافرین أذله علی المومنین یجاهدون فی سبیل‌الله حق جهاد» حتی جنبش اسلامی در تونس در صفحه اول خود مجله خود نوشت: پیامبر ایران را برای رهبری جهان اسلام برگزید.

فارس: انقلاب اسلامی پس از 27 سال امروز چگونه است؟

تیجانی: امروز هم می‌بینیم پیروزی انقلاب اسلامی نقطه عطفی در تاریخ اسلام بوده و شیعیان را در نقاط مختلف جهان یاری كرده است. من هر جا می‌روم شماری از طرفداران، یاران و عاشقان امام خمینی را می‌یابم و وقتی با آنان صحبت می‌كنم به سخنانم گوش فرا می‌دهند، آن را می‌پذیرند و به آسانی به تشیع می‌گروند. این امر پس از جنگ لبنان و مقاومت حزب‌الله به رهبری سیدحسن نصرالله تحقق یافت اینك مردم به سید حسن نصرالله احترام می‌گذارند و این به قول خودش از حسنات امام خمینی است و هم اینك در همه جای جهان اسلام از جاكارتا تا مراكش و غربی‌ترین نقطه مغرب تصاویر او را با خود دارند و به وی اعتقاد دارند و به او به عنوان رهبر، امام و رئیس خود ایمان دارند و بی هیچ ترس و طمعی این را می‌گویند. حتی یك زن مصری در یكی از برنامه‌های تلویزیونی در پاسخ به من گفت خدا را شكر امت عرب مردی را به وجود آورد و معرفی كرد.

فارس: نظرتان راجع به پیروزی حزب‌الله لبنان به رهبری سیدحسن نصرالله چیست؟

تیجانی: این پیروزی بزرگ كه حزب الله به رهبری سیدحسن نصرالله به دست آورد باعث شد تشیع دربسیاری از محافل و مراكز اسلامی و حتی محافل متعصب انتشار گسترده‌ای یا بدو آنها با آغوش باز از این مذهب استقلال كنند و اینك به شكر خدا موج هایی عظیم از تشیع ایجاد شده و این به یاری خدا خیر است زیرا خداوند وعده كرده كه بر خلاف تلاش كافران، مشركان و منافقان برای خاموشی نور او، خواسته اش را محقق خواهد كرد و نورش را منتشر خواهد نمود و آنان هر قدر هم كه بگویند شیعیان كافر و مشرك و فلان و فلان هستند خداوند به وعده خود كه همان انتشار نور خویش و كامل كردن آن است عمل خواهد كرد حتی اگر كافران نپسندند. همچنان كه از اول دنیا و آفرینش بر رباط علت و معلول عادت داریم و هر چیزی دلیل و علتی دارد اینك زمان به نفع تشیع است و نور خداوند آمده تا كامل گردد تا همه گیتی و جهان را در برگیرد و امام زمان (عج) كه این روزها ولادتش را جشن می‌گیریم و این كنفرانس بزرگ (همایش بین‌المللی دكترین مهدویت) را به یادش برپا داریم ظهور كند.

فارس: نقش و جایگاه ایران را در جهان چگونه ازیابی می‌كنید؟

تیجانی: نقش ایران در جهان بسیار بزرگ و مهم است. من وقتی دیدم محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران و نیز آقای محمد خاتمی به نقاط مختلف جهان می‌روند و با استقبال رو به رو می‌شوند بسیار خوشحال شدم. من از دیدن آنها و مسئولان ایرانی دركویت، مغرب، مصر و عربستان خوشحال شدم و امیدواریم به تونس نیز سفر كنند. این دیدارها و معرفی ایران در هر سطحی چه در سطح اقتصادی و چه در سطح فرهنگی و یا سیاسی و چه در سطح هسته‌ای كه با وجود ترس برخی از این كشورها ایران اعلام كرده به آنها به طور رایگان توان هسته‌ای صلح آمیز خواهد داد همه اینها نشان دهنده نقش و جایگاه ایران است و امیدواریم ایران در این سطح و حتی بالاتر از آن قرار گیرد و مسئولان ایرانی از همه كشورها و از همه نقاط جهان عرب دیدار كنند تا به مردم كشورهای عربی و اسلامی اطمینان‌های لازم را بدهند البته آنها به ایران اطمینان دارند. من با بسیاری از آنان دیدار كرده و دیده‌ام كه بسیار به آقای احمدی نژاد و سیدحسن نصرالله اشتیاق دارند. زیرا احمدی نژاد بدون ترس از جهانیان اعلام كرد اسراییل باید محو شود زیرا سرزمین‌های عربی و اسلامی را اشغال كرده است و سخنان وی هنوز هم درگوش مردم كشورهای عربی طنین انداز است كه به غربی‌ها گفت شما به یهودیان ظلم كرده و به پاكسازی نژاد آنها پرداختید پس ما مسئول این كار نیستیم و ما را مقصر ندانید. این نقش ایران است كه در زمینه انتشار تشیع از طریق امام خمینی نیز ایفای نقش كرده است كه در این وصیت نامه ایشان نمود یافته است.

فارس: وصیت نامه امام را خوانده‌اید؟

بله: متأسفانه وصیت نامه امام پس از درگذشت ایشان نادیده گرفته شد در حالی كه باید با طلا نوشته و در همه نقاط جهان توزیع می‌گردید تا همه مردم بدانند ایشان در این وصیتنامه چه می‌خواهند و به چه چیزی فرا می‌خوانند. من به یاد دارم كه دعوت ایشان به جمع شدن مسلمانان زیر چتری بود كه پیامبر اكرم (ص) برای آنان گشوده بود و گفته بود من برای شما ثقلین را می‌گذارم: كتاب خدا و عترم اهل بیت را. این حدیث پی درپی از علمای اهل سنت روایت شده و در صحاح هم آمده است باید بر این نكته هم تأكید كرد. ایران در امور سیاسی هم موفق بوده زیرا توانست آمریكا و همه كشورها را شكست دهد و بر آنها غلبه كند و اینك كشورها خواستار مذاكره با ایران و بازگشت به میزمذاكرات هستند و ایران بی هیچ بازگشتی به غنی سازی اورانیوم می‌پردازد و این را اعلام كرده است. اگر هر كشور عربی بود از تهدیدات می‌ترسید اما ایران اعلام كرد كه از هیچ تهدیدی بیم ندارد و به كار خود ادامه می‌دهد و این همه مسلمانان جهان را خوشحال می‌كندو آنان در حال حاضر به ایران افتخار می‌كنند به ویژه وقتی كه رزمایش‌های نظامی این كشور و سلاح‌های ساخت آن را می‌بینند و نیز این احساس افتخار به ایران با مشاهده مقاومت حزب الله دربرابر اسراییل بیشتر شد. این شاگرد ایران درس بزرگی به جهان داد زیرا جنگ اخیر لبنان و مقاومت این كشور و حزب الله تنها در برابر اسراییل نبود بلكه در برابر همه جهان و در واقع جنگ جهانی بود چون آمریكا، آلمان، فرانسه و انگلیس و هه كشورهای عربی در آن شركت كردند و در پنهان و آشكارا علیه حزب الله و لبنان اقدام كردند اما در نهایت حزب الله پیروز شد و با یاری خدا «كم من فئه قلیله غلبت فئة كثیره» تحقق یافت و خداوند همواره با صابران است.

فارس: درحال حاضر بحث دین و مدرنیته مطرح است و برخی معتقدند دین به ویژه دین اسلام نمی تواند با مدرنیته آنچنان همسویی داشته باشد. نظر شما با توجه به اینكه در زمینه دین و فلسفه مطالعه و تخصص داشته اید در این باره چیست؟

تیجانی: دین اسلام جامد نیست بلكه دین متحول و دارای قابلیت تحول و پیشرفت است. خداوند سبحان می‌فرماید كل یوم هو فی شأن این نشان دهنده آن است كه این دین همواره در حال تجدید و تحول است و حضرت علی فرمود:«فرزندان خود را به شیوه‌ای متفاوت از آنچه خود تربیت یافتید تربیت كنید زیرا آن در دوره‌ای متفاوت از دوره شما زندگی می‌كنند.» این سخن نشان از تجدید و تحول دارد اما اصول ثابت حكم دیگری دارد و در مذهب اهل بیت نمی‌توان در اصول ثابت و در آنچه درباره آن متن روشن آمده اجتهاد جایز نیست بلكه اجتهاد در اموری است كه نص صریح درباره آنها وجود ندارد. پیامبر اكرم (ص) فرمود «خداوند درباره برخی امور و مسائل سكوت اختیار كرد و این به خاطر جهل یا فراموشكاری او نبود بلكه از سر رحمت به شما چنین كرد و بر دوش شما مسئولیت این امور و مسائل را قرار نداد تا وقتش برسد و آنگاه كه زمانش بسد مجتهدان و عالمان باتقوا كه دین را به خوبی درمی‌یابند اجتهاد كرده حكم آنها را خارج خواهند كرد». مثلا پیشرفت علم ثابت كرده كه منظور از اینكه در عصر پیامبر گفته می شد انسان خونش را می دهد تا نفسی را زنده كند چیست. در عصر كونی هه فقهای شیعه می‌گویند دادن خون برای نجات جان انسانها و حتی دادن عضو برای نجات جان دیگران جایز است. این تحول مستمر به اسلام نیروی حركت و پویایی می‌دهد و آن را از حالت دینی جامد خارج می‌سازد. در حالی كه برخی از مسیحیان دادن حتی یك قطره خون برای نجات دیگران را تحریم می‌كنند. اسلام دین تحول و پویایی است و فقهای مسلمان به ویژه شیعه مسائلی دارند با نام «مسائل مستحدثه»؛ مسائل مستحدثه یعنی امور جدیدی كه آنان باید درباره آنها فتوا دهند تا مسلمانان با استفاده از آن همسو با عصر و دوره خویش حركت كنند و همگام با دیگران باشند پس می‌توان نتیجه گرفت كه اسلام دارای حركت و پویایی است و هیچ جمودی ندارد و برعكس از زمان خود پیش است. من در آمریكا در یك سخنرانی، گفتم دین اسلام از زمان پیش است و برای اثبات آن این آیه را آوردم كه «یا معشر الجن و الانس ان استطعتم ان تنفذوا من اقطار السماوات و الارض فانفذوا» این اقطار سماوات (نقاط مختلف و گوشه و كنار آسمان) برای ما مجهول و ناشناخته است اما خداوند می‌خواهد بگوید در آنها نیز ساكنانی هستند و ممكن است با شما در تماس باشند. می‌فرماید از گوشه و كنار آسمانها و زمین نفوذ كنید اما جز با نیرویی عظیم نتوانید به درون راه برید. این بر همه علوم جدید برتری دارد و از آنها پیش است. مثال دوم اینكه علوم جدید به این نتیجه رسیده كه اندیشه همه در مغز است اما قرآن می‌گوید نه چنین نیست، قران می فرماید «فأنها لاتعمی الابصار ولكن تعمی القلوب التی فی الصدور» و نیز می‌فرماید «افلا یتدبرون القرآن ام علی قلوب اقفالها» این تحول و پیشرفتی عظیم است و روزی خواهد آمد كه علم ثابت كند قلب مدار و مركز همه چیز است و قلب، مغز را تغذیه می‌كند و به آن پیام‌های واقعی می‌دهد زیرا قرآن بر این قلب تمركز و تأكید دارد. حتی برخی مفسران می‌گویند منظور از قلب همان سر و مغز است اما نه خداوند فرموده قلب یا قلب‌هایی كه در سینه‌ها است و در سوره ناس آورده «الذی یوسوس فی صدور الناس» و گفته در سینه‌های مرم نه در عقل‌های مردم و من می‌خواهم بگویم قرآن و سخنان خداوند بر علم بشری پیشی دارد و علم روزی به آنها اعتراف كرده و در برابرشان تسلیم خواهد شد .

فارس:آیا با علمای قم دیدار داشته‌اید؟

تیجانی: بله با همه علمای قم دیدار داشته‌ام و همه آنها مرا دوست دارند و به ما احترام می‌گذارند و همگی دوست دارند با من دیدار كنند و استثنایی ندارد. برای شما درباره صحبت علمای ایران به من مثالی می‌زنم. بسیاری از علما به شكر خدا حتی سفیر جمهوری اسلامی ایران در تونس از دیدار با من خوشحال می‌شوند و همسر ایشان می‌گوید وقتی شنیدم قرار است به تونس برویم از اینكه می‌توانم با آراء و نظرات دكتر تیجانی آشنا شوم خوشحال شدم. خود سفیر می‌گوید تو می‌توانی بدون روادید به ایران سفر كنی زیرا در ایران از من معروف‌تری و من باید با تو بیایم تا مرا به دیگران معرفی كنی. این بخشش و رحمت خداوند است كه به من داشته و این تنها به خاطر عشق و محبت اهل بیت است كه به من ارزانی داشته است و این عشق و محبت در قلب مؤمنان است. من دیروز صبح زود در دمشق بودم برای زیارت حضرت زینب (س) رفتم. من در آنجا به علامه تونسی معروفم. وقتی مردم مرا شناختند پس از سه ساعت تكبیر آنها خارج شدم. این فضل خداوند است.

فارس:در پایان اگر سخن دیگری دارید؟

تیجانی: سخن پایانی اینكه از خداوند می‌خواهم مسلمانان را موفق بدارد و قلب‌های آنان را با این حقیقت كه حقیقت اهل بیت (ع) است آشنا گرداند و آنان نیز به سخن پیامبر كه امام خمینی نیز بدان توصیه كرده یعنی كتاب خداوند و عترت پاك وی اهل بیت (ع) پایبند باشند و به آن تمسك جویند زیرا اگر به این دو منبع تمسك جویند امتی به واقع اسلامی خواهند بود و شاهد یاری خداوند خواهند شد كه به صراحت فرمود ان‌الله لایتغیر ما بقوم حتی یغیر و ما بأنفسهم» و من چیزی تفسیر می‌كنم كه این تغییر همان تغییر ذهنی و عقلی است زیرا اگر ما اندیشه و خرد خود را تغییر دهیم و اعتقادات شكست خورده و فاسد خود را كنار بگذاریم و عقاید درست را برگزینیم در آن صورت خداوند ما را از ذلت به عزت و از فقر به ثروت و از شكست به پیروزی می‌رساند. الحمدالله رب العالمین و انشاءالله به زودی و در آینده با شما دوباره دیدار خواهم داشت.

UserName