• تعداد بازديد :
  • سه شنبه 1395/04/01
  • تاريخ :

طراحی روی تی شرت

طراحی روی عکس

مقدمه:

آیا تا به حال روی تی‌‌شرت طراحی کرده‌‌اید؟ رنگ کردن تی‌‌شرت با رنگ‌‌های شاد مختلف در طرح‌‌های جالب کاری بسیار سرگرم کننده است. در این فعالیت علمی شما با استفاده از ماژیک‌‌های دائمی یک تی‌‌شرت را با سلیقه‌‌ی خودتان رنگ‌‌آمیزی خواهید نمود. در همین حین خواهید آموخت که مفهوم حلالیت چگونه به ایجاد طرح‌‌های زیبا و ماندگار بر روی پارچه کمک می‌‌کند.

پیش‌‌زمینه:

احتمالاً تا به حال متوجه این مسئله شده‌‌اید که زمانی که یک قطره آب بر روی کاغذی که روی آن نوشته یا عکس چاپ شده باشد می‌‌ریزد، جوهر روی کاغذ پخش می‌‌شود. هنگامی که این اتفاق می‌‌افتد، قطره‌‌ی آب تا حدودی جذب کاغذ می‌‌شود و در آن به جریان درمی‌‌آید. همراه با آب ذرات جوهر نیز به حرکت درمی‌‌آیند. چرا آب ذرات جوهر را جابه‌‌جا می‌‌کند؟ دلیل این اتفاق حلالیت است، جوهر و آب با هم ترکیب شده‌‌اند.

حلالیت یکی از ویژگی‌‌های بسیار مهم ماده است. اگر یک ماده‌‌ی شیمیایی قابل حل شدن در آب (محلول) باشد، با اضافه شدن به آب در آن حل می‌‌شود، یا ظاهراً ناپدید می‌‌شود. به همین دلیل جوهر روی کاغذ در قطره‌‌ی آب حل می‌‌شود و می‌‌تواند همراه با آن در قسمت‌‌های مختلف کاغذ پخش شود.

برخی مواد شیمیایی قابل حل شدن در آب نیستند. آیا می‌‌توانید مثالی از مواد نامحلول در آب بزنید؟ اگر نوشته‌‌ی روی کاغذ با جوهر نامحلول در آب نوشته شده باشد، در صورت ریختن قطره‌‌ی آب بر روی کاغذ چه اتفاقی برای جوهر می‌‌افتد؟ جوهر در جای خود باقی می‌‌ماند و همراه با حرکت آب در قسمت‌‌های دیگر پخش نمی‌‌شود. 



 

مواد و وسایل مورد نیاز:

حداقل دو عدد کش لاستیکی
حداقل دو عدد لیوان پلاستیکی
 چند ماژیک دائمی در رنگ‌‌های متنوع
 آب
 ایزوپروپیل ۷۰٪
 قطره‌‌چکان
 یک تی‌‌شرت سفید که قابل رنگ کردن باشد.
 روزنامه (اختیاری) به منظور تمیز نگه داشتن میز کارتان
 سشوار (اختیاری)

طراحی روی عکس

آماده‌‌سازی:

 اگر می‌‌خواهید میز کارتان تمیز بماند، آن را با چند لایه روزنامه بپوشانید. دقت داشته باشید که ماژیک‌‌های دائمی می‌‌توانند روی پارچه و مواد دیگر از خود لک به جا بگذارند. درنتیجه در هنگام استفاده از آنها مراقب باشید.

طراحی روی عکس

روش کار:

تی‌‌شرت را روی میز کارتان پهن کنید.
یک لیوان پلاستیکی زیر قسمتی از تی‌‌شرت که می‌‌خواهید آن را رنگ کنید قرار دهید، به طوری که هر دو لایه‌‌ی تی‌‌شرت روی لیوان باشد. حال یک کش لاستیکی دور تا دور سر لیوان بزنید تا تی‌‌شرت محکم روی لیوان قرار بگیرد. با این کار یک دایره‌‌ی مسطح و سفت از پارچه‌‌ی تی‌‌شرت بر روی سر لیوان تشکیل می‌‌شود. این کار را حداقل در دو قسمت تی‌‌شرت انجام دهید تا دو تکه پارچه‌‌ی دایره‌‌ای برای رنگ کردن و طراحی داشته باشید.

طراحی روی عکس

با استفاده از ماژیک‌‌های دائمی طرح‌‌های مختلفی روی این قسمت‌‌های دایره‌‌ای که با لیوان ایجاد کرده‌‌اید بکشید. در این فعالیت باید حداقل دو قسمت دایره‌‌ای را نقاشی کنید.

حال با استفاده از قطره‌‌چکان چند قطره آب روی مرکز یکی از این دایره‌‌ها بریزید. با تماس آب با جوهر ماژیک دائمی چه چیزی مشاهده می‌‌کنید؟

چند قطره آب دیگر روی همان دایره بریزید به طوری که پارچه کاملاً مرطوب شود. آیا با مرطوب شدن پارچه تغییری در جوهر ماژیک دائمی مشاهده می‌‌کنید؟


حال با قطره‌‌چکان چند قطره ایزوپروپیل الکل در مرکز دایره‌‌ی دوم که خشک است بریزید. با برقراری تماس بین جوهر ماژیک دائمی و ایزوپروپیل الکل چه اتفاقی می‌‌افتد؟

چندین قطره‌‌ی دیگر ایزوپروپیل الکل روی همین قسمت بریزید تا پارچه کاملاً مرطوب شود. با این کار جوهر روی پارچه چه تغییری می‌‌کند؟

طراحی روی عکس

دو قسمت دایره‌‌ای تی‌‌شرت را با هم مقایسه کنید. کدام بهتر به نظر می‌‌رسند؟ به نظر شما چرا نتایج این‌‌گونه است؟

 نکته: اگر می‌‌خواهید ظاهر قسمت‌‌هایی که طراحی می‌‌کنید بهتر باشد، می‌‌توانید پس از طراحی آنها را با سشوار خشک کنید و سپس قطرات آب و الکل را اضافه کنید.

 اگر دوست دارید روی قسمت‌‌های بیشتری از تی‌‌شرت طراحی کنید، ابتدا قسمت‌‌هایی که اول طراحی کرده‌‌اید را خشک کنید، سپس همین مراحل را در جاهای دیگر تی‌‌شرت تکرار کنید. این بار از مایعی استفاده کنید (الکل یا آب) که در مرحله‌‌ی قبل بهترین نتیجه را داده بود.

طراحی روی عکس

آزمایش‌‌های تکمیلی:

به منظور مقایسه‌‌ی دقیق‌‌تر اثرات آب و الکل، یک طرح متقارن روی یک قسمت دایره‌‌ای از تی‌‌شرت بکشید. سپس نیمی از آن را با آب و نیم دیگر را با الکل خیس کنید. این دو قسمت متقارن چه تفاوتی با هم پیدا می‌‌کنند؟

اگر تی‌‌شرتی که در این فعالیت روی آن طراحی کرده‌‌اید را بشویید، احتمالاً مشاهده خواهید نمود که رنگ‌‌های روی آن محو می‌‌شوند. آیا می‌‌توانید راهی به منظور جلوگیری از محو شدن این طرح‌‌ها پیدا کنید؟

برخی از ماژیک‌‌ها با استفاده از چند رنگ ساخته شده‌‌اند و شما می‌‌توانید با روش گروماتوگرافی این رنگ‌‌ها را از هم تشخیص دهید. کمی بیشتر در مورد این روش تحقیق کنید. آیا می‌‌توانید با کروماتوگرافی رنگ‌‌های مختلفی که در ماژیک‌‌های دائمی استفاده شده‌‌اند را از هم جدا کنید؟


 

مشاهده و نتیجه‌‌گیری:

آیا پس از اضافه کردن آب به پارچه، ذرات جوهر در جای خود باقی می‌‌مانند؟ آیا با اضافه کردن ایزوپروپیل الکل جوهر در پارچه پخش می‌‌شود و رنگ‌‌های مختلفی به وجود می‌‌آورد؟ جوهر استفاده شده در ماژیک‌‌های دائمی قابل حل شدن در آب نیست. به همین دلیل اگر به طرحی که روی تی‌‌شرت کشیده‌‌اید آب اضافه کنید، تغییر خاصی در آن ایجاد نمی‌‌شود. با این حال این جوهر در ایزوپروپیل الکل محلول است. به همین دلیل با اضافه کردن قطرات ایزوپروپیل الکل به پارچه، جوهر همراه با الکل پخش می‌‌شود و دایره‌‌هایی رنگارنگ روی پارچه به وجود می آیند. (این اتفاق شبیه به حالتی است که یک قطره آب روی کاغذی با نوشته روی آن می‌‌ریزد و جوهر روی کاغذ پخش و نوشته تار می‌‌شود.) اگر در این آزمایش قسمتی از پارچه که روی آن آب ریخته‌‌اید را خشک و سپس به آن قطرات الکل اضافه کنید، مشاهده خواهید نمود که جوهر روی پارچه پخش می‌‌شود و طرح‌‌های جدیدی روی آن به وجود می‌‌آورد.

طراحی روی عکس

                   نمونه ای کارهای صنعتی که برای باشگاه های ورزشی طرح می‌زنند.

منبع: Soluble Science: Making Tie-Dye T-Shirts with Permanent Markers
بخش پژوهش های دانش آموزی تبیان، تنظیم: نیلوفر یاقوتی

UserName