• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 6928
  • سه شنبه 1394/2/29
  • تاريخ :

ادبیات بومی ما سرشار از اخلاقیات است

سخنان چندتن از ادبا و ادب دوستان، در همایش ملی ادبیات بومی ایران زمین.

فرآوری: زهره سمیعی- بخش ادبیات تبیان
نویسندگی

خسرو عزیزی، رییس دانشگاه لرستان:
ادبیات میراث فرهنگی هر قوم است که از هر نسل سینه به سینه منتقل و دستخوش تغییر و تحول و در نهایت تکامل می‎شود.هر قوم در بنای غنای ایران‌زمین سهم بسزایی داشته است و باید ادبیات بومی و فرهنگی هر قوم به‎صورت بکر به نسل‎های آینده منتقل شود.
ایران در تاریخ خود همواره حوادث تیره و تار گوناگونی دیده که نتیجه آن باعث شده ادبیات بومی سرشار از اخلاق، گذشت و آزادگی شود.
زبان قوم لر دنباله زبان پهلوی ایران باستان است، این زبان از ناشناخته‎ترین و ناکاوه‎‏ترین زبان‌های ایران‌زمین بوده که شایسته است مورد واکاوی قرار گیرد.
در بررسی تاریخ ادبیات ایران دیده شده اشعار باباطاهر از جمله اشعار مشکل بوده که این به‎خاطر نشناختن زبان لری در ادبیات ایران است.
وظیفه شما استادان ادبیات پرداختن به فرهنگ این قوم است که رازهای نهفته آن را روشن سازید چراکه خواسته یا ناخواسته تمام ادبیات ایران‌زمین روح مشترکی دارند.
نباید بین ادبیات بومی و امروزی تضاد و تقابل به‎وجود آید و این موضوع باعث نفی ادبیات بومی شود. این همایش را به فال نیک می‏‎گیریم و امیدواریم تلاش‎های همه خواستاران و دوستاران این ادبیات بتواند باعث شکوفایی روزافزون آن شود.

*

دکتر محمد ابراهیم ایرج پور ؛استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور:
تاثیر اصطلاحات، واژه‎ها و سنت‎های هر منطقه خواه ناخواه در آثار نویسندگانی که در آن خطه بالیده‎اند، نمود پیدا می‎کند.
استفاده از ظرفیت‎های بومی از سویی به واقع‎گرایی و عینیّت داستان کمک می‎کند و از طرف دیگر نوعی هنجارگریزی از زبان معیار را برای خواننده‎ای که در خارج از آن خطه جغرافیایی است، ایجاد می‎کند و می‏‎تواند لذت خواندن داستان‎های اقلیمی و بومی را برای خوانندگان دوچندان سازد.
در میان عناصر مختلف ادبیات بومی، مانند واژگان و لهجه، باورها و اعتقادات محلی، خوراک، پوشش، وضعیت خاص جغرافیایی و ویژگی‎های آب و هوایی، با پژوهشی دقیق می‎توان دریافت که تاثیرات واژگان و لهجه بیشترین نمود را در آثار داستانی دارند.
در بین لهجه‎های ایرانی، یکی از نزدیک‎ترین لهجه‎ها به زبان فارسی معیار، لهجه شیرازی است و این می‎تواند بیانگر بعضی خصیصه‎های فرهنگی و اجتماعی باشد و از جهت مسایل زبانی مزیتی به‎شمار نمی‎آید؛ زیرا از دیدگاه زبان‎شناسی هر لهجه‎ای به اندازه لهجه دیگر خوب و دارای کارآمدی لازم است.
*
دکتر زهرا حسین‎آبادی ؛عضو هیأت علمی دانشکده هنر و معماری دانشگاه سیستان و بلوچستان:
متل‌ها روایت‎ های شفاهی هستند که بر حسب شرایط زمانی در میان مردمان گذشته در قالب شعر و نثر قصه‎گویانه بیان شده‌اند.
این متل‌ها که با شخصیت‌های حیوان، انسان، طبیعت و گاه توأمان و ترکیبی بیان می‌شوند، به غیر از جنبه‌های تفنن و لذت بردن، در مضمون و درونمایه خویش اغلب چگونگی دیدگاه تربیتی و آموزشی این گونه اقوام را با زبانی فهیم و ساده بازگویی می‌‎کنند.
متل‌ها بخشی از ادبیات شفاهی اقوام گوناگون بشری هستند که ریشه‌های اصلی آنها را می‌توان به وضوح در ادبیات فولکلور و بومی مناطق گوناگون مشاهده کرد.
ادبیات بومی‌ هم‌ دارای معنایی وسیع و هم‌ دارای معنایی محدود است که در هر منطقه متأثر از عواملی چون وحدت اوضاع جغرافیایی، مشابهت وضع زراعی و معیشتی، وحدت گویش‌های محلی، مشابهت آیین‌ و مراسم‌ جشن‌ها‌، اعیاد ملی و مذهبی، رقص‌ها و... است.
ادبیات بومی در سیر تحول خود از همه این عوامل بهره‌ برده‌ است، این ادبیات‌های شفاهی اگربه خوبی مکتوب شوند، می‌توانند آیینه تمام نمایی برای شناخت و پژوهش‌های قومی باشند.
ادبیات بومی لرستان به غیر از تک بیت‌های زیبا، ترانه‌ها و اشعار حماسی محلی، افسانه و داستان‎ها، چهل سِرو، واژگان کهن که ریشه در زبان پارسی باستان و پهلوی دارد، دارای متل‌های شیرین و ساده بوده که به شکل شفاهی هنوز در میان طوایف مختلف به یادگار محفوظ مانده است.
متل لری «کک و مگس» یکی از این نمونه‌های ادبیات اقلیمی بوده که در بن مایه و لایه‌های پنهان متن حس یاری‌رسانی، همدردی و همکاری را در قالب گفتمان قصه برجسته می‌سازد.
با توجه به تأثیر بسیار این داستان‎ها بر شکل‎گیری شخصیت کودکان، به‎نظر می‌رسد که با ضبط و زنده نگه‎داشتن آنها می‌توان کمک بسیاری به غنای فرهنگی جامعه کرد.
*

دکتر حسن ذوالفقاری ؛عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی:
300 گونه از ادبیات بومی را جمع‎آوری کرده‎ و در هفت بُعد آنها را تحلیل کرده‎ایم، اشعاری که در کتاب‎ها می‎خوانیم در بحث شعر عامه سادگی زبان داشتند و این باعث دلنشین شدن آنها می‎شد.
100 بیت از اشعار عروسی مناطق مختلف کشور را مورد بررسی قرار دادیم که 1400 کلمه بودند و فقط 155 کلمه یعنی 11 درصدشان عربی بود و این نشان می‎دهد زبان و ادبیات همبستگی یکسانی دارد.
کاربردهای دستوری که در زبان عامه بوده ویژه است و شاید در زبان رسمی وجود نداشته باشد. بحث‎های دستوری در این اشعار بومی جای کار زیادی دارد.
ردیف از ویژگی‎های شعر ایرانی است و به وزن، معنا و مفهوم اشعار کمک می‎کند. ردیف از شعر پیش از اسلام وجود داشته و به ما رسیده که یک عنصر ایرانی است.
*

دکتر حمید رضایی ؛یک استادیار زبان و ادبیات فارسی
شعر بومی بویژه اشعاری که به گویش بختیاری سروده شده به واسطه ارتباط گسترده شاعر با طبیعت و عناصر مربوط به آن از تشبیه بیش از هر صنعت دیگری بهره برده است.
دیار بختیاری مهد شعر و ادبیات غنی و پربار بومی بوده و مردمانش با شعر به دنیا می‌آیند و با لالایی‌های دلنشین مملو از احساسات و عواطف و آرزوهای مادران پرورش یافته و با آهنگ‎های موزون و حزن انگیز دارفانی را وداع می‌گویند.
اما فرهنگ ستم‌شاهی که فرهنگ قلع و قمع ساختن اصالت‌ها، اندیشه‌های پاک، مرگ‌آگاهی و دفن روحیه خودباوری و آزادگی بود، باعث شد گنجینه‌های غنی و پربار فرهنگ اصیل و اسلامی بختیاری، همانند فرهنگ دیگر ایلات و عشایر کشور زیر خروار‌ها خاک و غبار مدفون بماند.
آراستن و پیراستن سخن از روزگاران گذشته مورد توجه شاعران و نویسندگان بوده است و سعی آن‌ها بر این بوده که کلامی بلیغ، فصیح، رسا و به دور از هرگونه دشواری بر زبان بیاورند.



منبع:
ایسنا

بازی های دیجیتال و متون کهن فارسی

بازی های دیجیتال و متون کهن فارسی

یک نویسنده وقتی اثرش خلق می شود و مخاطبان گسترده ای از شهرهای مختلف یک کشور دارد و شاید اثر او به زبانهای دیگر هم ترجمه شود حس می کند به دنیای وسیع تری تعلق دارد تا به یک خاک محدود.
درباره ی نقش و اهمیتِ ویرایش در نشر

درباره ی نقش و اهمیتِ ویرایش در نشر

غلامحسین سالمی داستان نویس است و سال هاست در عرصه ی ادبیات فعالیت میکند. خواندن نظرات او در زمینه ویرایش خالی از لطف و فایده نیست.
روزمرگی هم حماسه های خودش را دارد

روزمرگی هم حماسه های خودش را دارد

سخنان شیوا ارسطویی در باب عدم اعتماد به نفس زنان داستان نویس و سوژه های داستانی در موقعیت روزمرگی:
UserName