• تعداد بازديد :
  • سه شنبه 1393/11/28
  • تاريخ :

حکم کشتن ماهی زنده بعد از صید

صید

آیة الله العظمی سیستانى (مدظله العالی): اگر ماهى‏اى که در اصل خلقتش فلس‏دار باشد هر چند از جهت عارضى فلس از او جدا شده باشد زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد، پاک و خوردن آن حلال است. و چنانچه در آب بمیرد پاک است ولى خوردن آن حرام مى‏باشد، هر چند با وسیله‏اى مانند زهر بمیرد مگر این که در تور ماهیگیر در آب بمیرد که در این صورت خوردنش حلال است و ماهى بى فلس را اگر چه زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد حرام است.


سوال: حکم کشتن ماهی زنده بعد از صید در بیرون آب و خوردن آن و تکلیف میهمانانی که مرجع تقلید آنها گفته است بنابر احتیاط واجب باید از خوردن آن خودداری نمود؛ چیست؟

طبق نظر مراجع تقلید، ملاک کلی در این زمینه آن است که ماهی دارای پولک‌، زنده از آب گرفته شود. و همین برای حلال بودنش کافی است. پس کشتن و یا پاک کردن آن در بیرون آب، زمانی که هنوز ماهی زنده است ایرادی ندارد و موجب حرام شدنش نمی‌شود.
اما اگر ماهی در دام قرار گیرد و قبل از این‌که از آب خارج شود، در دام بمیرد، نظر مراجع تقلید در این مسئله مختلف است. بیشتر مراجع (آیات عظام خویی، زنجانی، سیستانی، مکارم، تبریزی، فاضل و خامنه‌ای) آن‌ را حلال شمرده و برخی، (آیات عظام گلپایگانی، صافی و نوری همدانی) احتیاط مستحب را در پرهیز از خوردن آن می‌دانند. (امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج 2، ص 590؛ نظر آیةالله خامنه‌ای از صفحه اینترنتی)

 

سوال: به نظر مراجع تقلید خوردن ماهی کولی حلال است یا حرام؟

با دو شرط خوردن گوشت ماهی حلال است:
1- ماهى فَلْس‏ (فلس، همان پولک هایى است که روى پوست ماهى است) داشته باشد.
2- زنده از آب گرفته شود و بیرون آب جان دهد[1].
بنابر این اگر ماهى فَلْس‏دار را زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد، پاک و خوردن آن حلال است و چنان چه در آب بمیرد پاک‏است ولى خوردن آن حرام است و ماهى بى فلس را اگر چه زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد حرام است[2].


در خصوص سوال شما پاسخ های زیر از دفاتر مراجع دریافت شده است:

دفتر حضرت آیة الله العظمی سیستانی(مدظله العالی):

ماهى که پولک داشته باشد حلال است.


 

دفتر حضرت آیة الله العظمی مکارم شیرازی(مدظله العالی):

اگر دارای فلس (پولک) نباشد خوردنش جایز نیست.


دفتر حضرت آیة الله العظمی خامنه ای(مدظله العالی):

اگر فلس‌دار باشد، حلال و خوردن آن مانع ندارد وگرنه جایز نیست و تشخیص آن به عهده مکلف است.

 

سوال: آیا می‌توانیم در كشور‌های خارجی در رستورانهایی كه آشپز و پیشخدمتها مسیحی هستند، غذاهای غیر گوشتی مثل سبزیجات و ماهی و تخم مرغ بخوریم؟

جواب: اگر یقین به ملاقات آنها با رطوبت به بدن كافر باشد نجس است و نباید بخورید. (استفتاثات امام (ره)، ج 2، ص 508.)

 

چند استفتاء از آیة الله خامنه ای دام ظله:

سوال: آیا خوردن ماهى‏هاى كوچك به صورت زنده حلال است؟

جواب: خوردن نوع حلالِ آن اشكال ندارد.

 

سوال: آیا خوردن خاویار و تخم ماهى‏هاى فلس‌دار و بى‏فلس جایز است و اگر حلال است چنانچه ماهى در آب مرده باشد چه حكمى دارد؟

جواب: خوردن خاویار و تخم ماهى فلس‌دار که تذکیه شده، مانع ندارد و نسبت به ماهى بى‌فلس و ماهى که در آب مرده، حرام است.

 

سوال: در بعضى از مراكزى كه ماهى را به صورت زنده مى‏فروشند، بعد از گرفتن ماهى از آب، ضربه‏اى به سر ماهى زده و فوراً شكم آن را پاره كرده و امعاء و احشاء آن را خارج مى‏كنند در حالى كه هنوز ماهى زنده و كمى حركت دارد آیا خوردن چنین ماهى‏اى حلال است؟

جواب: اشکال ندارد.

 

سوال: براى صید ماهى از حوضچه‏هاى پرورش ماهى، از اتصال برق به آب استفاده مى‏كنند: الف: خوردن این ماهى‏ها چه حكمى دارد؟ ب: چنانچه بعضى از این ماهى‏ها به وسیله برق داخل آب بمیرند و مخلوط با ماهى‏هاى نیمه‏جان به واسطه شک برق از آب گرفته شوند وظیفه چیست؟

جواب: اگر با اتصال برق، ماهى در آب بمیرد، حرام است ولى اگر آنها را زنده بگیرند و در خارج آب بمیرند، حلال است؛ و اگر ماهىِ مرده و حرام با ماهى‌هاى حلال مخلوط شود و مجموعاً مقدار محدود و کمى باشند، از همه آنها باید اجتناب شود.

 

پی نوشت:

[1] آیات عظام مرحوم گلپایگانى (ره)، و صافى (مدظله العالی): ولى اگر دامى‏در آب براى صید ماهى نصب کنند و ماهى بعد از به دام افتادن، در آب بمیرد، حلیّت آن بعید نیست اگر چه أحوط، ترکِ خوردن آن است.
آیات عظام مرحوم خوئى (ره)، فاضل (ره)، زنجانى (مدظله العالی): مگر این که در تور ماهیگیر در آب بمیرد که در این صورت خوردنش حلال است.
آیت الله العظمی مرحوم تبریزى (ره): ولى اگر در تور ماهیگیرى در آب بمیرد خوردنش حلال است.

آیت الله العظمی نورى (مدظله العالی): ولى اگر دامى در آب براى صید ماهى نصب کنند و ماهى بعد از اینکه به دام افتاد، در آب در داخل دام بمیرد، حلال بودن آن خالى از قوت نیست هر چند أحوط، ترک خوردن آن است.
[2] آیت الله العظمی سیستانى (مدظله العالی): اگر ماهى‏اى که در اصل خلقتش فلس‏دار باشد هر چند از جهت عارضى فلس از او جدا شده باشد زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد، پاک و خوردن آن حلال است. و چنانچه در آب بمیرد پاک است ولى خوردن آن حرام مى‏باشد، هر چند با وسیله‏اى مانند زهر بمیرد مگر این که در تور ماهیگیر در آب بمیرد که در این صورت خوردنش حلال است و ماهى بى فلس را اگر چه زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد حرام است؛ آیت الله العظمی مکارم (مدظله العالی): ماهى حلال آن ماهى است که فلس داشته باشد، خواه فلس آن کم باشد یا زیاد، کوچک باشد یا درشت؛ حتَّى ماهیانى که فلس آنها سست است و در دام مى‏ریزد، حلال است ولى فلس هاى ذرّه‏بینى و مانند آن، که مردم به آن فلس نمى‏گویند، فایده‏اى ندارد؛ اگر ماهى را زنده از آب بگیرند و بیرون آب جان دهد، پاک و حلال است، حتَّى اگر در دامى که در آب باشد بمیرد، آن نیز حلال است. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏2، ص 591و590، مسأله 2615.

فرآوری: آمنه اسفندیاری 
بخش احکام اسلامی تبیان


منابع:
سایت اسلام کوئیست
سایت آیة الله خامنه ای دام ظله
سایت اندیشه قم


مطالب مرتبط:

حکم غذای مضر

میگو ماهی فلس دار مشکوک

حکم کشیدن سیگار

 

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName