• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 3448
  • شنبه 1393/4/7
  • تاريخ :

گیرنده زکات باید شیعه‌ی دوازده امامی باشد

زکات

سید نمی‌تواند از غیر سید زكات بگیرد، ولی اگر خمس و سایر وجوهات كفایت مخارج او را نكند و از گرفتن زكات ناچار باشد، می‌تواند از غیر سید زكات بگیرد. (توضیح المسائل امام خمینی(ره)، م1955)


هر دین و مكتبی برای اداره جامعه و حفظ آن نیازمند به امور مالی و بودجه است و اسلام همچنانكه خمس را برای تأمین مستمندان و رفع نابسامانیهای جامعه و اداره امور دینی و نشر معارف آن وضع كرده و خمس نقش مهمی در این زمینه دارد زكات نیز با دامنه وسیعی كه در مصارف آن است نقش اساسی تری در امور یاد شده به عهده دارد و در ردیف نماز قرار گرفتن زكات: آمیختگی دین و سیاست و هماهنگی عبادت و اداره جامعه و برطرف كردن نابسامانیهای آن را به خوبی روشن می سازد و ناگفته پیدا است كه دادن زكات برای وحدت جامعه و روابط حسنه میان مستمندان و ثروتمندان بسیار مۆثر بوده و در پاكی ثروتمندان از بخل، حرص، دنیاپرستی، غرور نقش قابل توجّهی داشته و در پدید آوردن روحیة بخشندگی، تعاون، نوع دوستی و احساس مسئولیّت همگان و در نتیجة تكامل فكری، عملی، اخلاقی، ثروتمندان آثار ارزشمندی خواهد داشت و با این توضیح كوتاه فلسفه وجوب زكات نیز معلوم گشت و جامع بودن اسلام در قانون گذاری و اداره امور مادی و معنوی انسانها روشن شد.

 

و در ادامه به طرح چند پرسش و پاسخ در این زمینه می پردازیم:

سئوال: اگر كسی به قصد زكات به شخص در راه مانده‌ای پولی بدهد و بعد آن شخص بعد از صرف مخارجش و رسیدن به وطنش پول اضافه بیاورد با آن پول اضافی چه باید بكند؟

جواب: مسافری كه در سفر درمانده شده و زكات گرفته بعد از آنكه به وطنش رسید، اگر چیزی از زكات زیاد آمده باشد، در صورتی كه بدون مشقت نتواند بقیه را به صاحب مال یا نائب او برساند باید آن را به حاكم شرع بدهد و بگوید آن چیز زكات است.

(ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره)، م1941)

 

سئوال: آیا اهل كتاب یا شخص سنی می‌شود زكات بگیرد یا خیر؟

جواب: كسی كه زكات می‌گیرد باید شیعه‌ی دوازده امامی باشد، و اگر از راه شرعی شیعه بودن كسی ثابت شود و به او زكات بدهد، و زكات تلف شود بعد معلوم شود شیعه نبوده، لازم نیست دوباره زكات بدهد. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره)، م1942)

 

سئوال: كسی كه گدایی می‌كند می‌شود به او زكات داد؟ و كسی كه زكات را در راه معصیت صرف می‌كند آیا جایز است به او زكات داد؟

جواب: به فقیری كه گدایی می‌كند، می‌شود زكات داد، ولی به كسی كه زكات را در راه معصیت مصرف می‌كند نمی‌شود زكات داد. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره)، م1945)

 

سئوال: آیا سید می‌تواند از غیر سید زكات بگیرد؟

جواب: سید نمی‌تواند از غیر سید زكات بگیرد، ولی اگر خمس و سایر وجوهات كفایت مخارج او را نكند و از گرفتن زكات ناچار باشد، می‌تواند از غیر سید زكات بگیرد. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره)، م1955)

 

چند استفتاء از آیة الله بهجت ره

سوال: در مورد ملكى كه به رعیّت اجاره داده مى شود، زكات زراعت آن به عهده ى مالك است یا رعیّت؟ آیا رضایت زارع و عدم رضایت او موجب تفاوت در حكم مى شود؟

ج. در اجاره ى زمین، مالك زرع، زارع است نه مالك زمین، به خلاف مزارعه كه شریك هستند.

 

سوال: كسى مقدارى زمین زراعى را بدون اجاره یا مزارعه، رها كرده و به جاى دیگر مى رود. برادر مالك، آن زمین را با زمین خودش كشت مى كند. اگر مجموع محصول این دو زمین به حدّ نصاب برسد، بر برادر زكات واجب است یا خیر؟

ج. زكات بر آن برادرى است كه كِشت و كار كرده است.

 

سوال: اگر در زمین غصبى زراعتى صورت بگیرد، زكات آن بر عهده ى كیست؟

ج. چون زرع و حاصل براى زارع است، زكات هم بر عهده  ى او است.

 

سوال: زمین هایى است كه بین زارع و ارباب مورد مشاجره است. دادگاه به نفع ارباب حكم داده است، ولى زارع آن را قبول نمى كند و مدت 6 سال است بدون این كه اجاره اى پرداخت كند، مشغول كشاورزى است. آیا به این زمین ها زكات تعلق مى گیرد؟ در صورت تعلق زكات، پرداخت آن بر عهده چه كسى است؟

ج. زمین كه زكات ندارد و زكات زرع هم بر زارع است.

 

چنداستفتاء از آیة الله سیستانی دام ظله:

سۆال: چون امروز سكه طلا (بهار آزادى) در معاملات استفاده نمى شود غیر از خمس زكات هم به آن تعلق مى گیرد یا نه؟

جواب: زكات ندارد.

 

سۆال: آیا دامدار مى تواند بدون اجازه شریكش زكات حیوان را بدهد؟

جواب: اگر سهم او به حد نصاب میرسد باید زكات سهم خود را بدهد.

 

سۆال: حقوق من در ماه 114ظ ظ ظ تومان است . مى خواهم بدانم وضع زكالت و خمس من چگونه است . من از نظر روحى منعى براى پرداخت هر میزان مبلغ كه تعیین شود ندارم منتها مى خواهم بدانم من در حالیكه خودم جهیزیه براى ازدواج در آینده نامعلوم ندارم و جز خودم كسى عهده دار این مسئله نیست . بر من خمس واجب است؟ چقدر؟ و زكات من در ماه چقدر است؟

جواب: بر اموال شما زكات واجب نیست ولى باید هر چه را كه در اثناء سال خمسى صرف در مخارج خود از جمله تهیه جهیزیه و مانند آن نكردید و تا سرسال خمسى باقى مانده تخمیس نمائید و سال خمسى شما از روز شروع به كار حساب مى شود .

 

سۆال: اگر جنسى را بخرد كه به آن خمس یا زكات تعلق گرفته باشد در این صورت باید به مقدارى بخرد كه بمقدار آن حقوق نزد بایع بماند یا اگر تمام را خرید با احتمال اینكه او حقوق را مى دهد كفایت مى كند یا اگر تمام را خرید و احتمال دادن آن بعد از بیع بدهد كافى است و یا اگر تمام را خرید و علم داشت اورا پرداخته نكرده و نمى كند ، حكم او در این صورت چیست؟

جواب: در همه صور بیع صحیح است و بر مالك است كه خمس و زكات آن را از مال دیگر خود بپردازد . ولى در مورد زكات اگر مشترى یقین داشته باشد كه بایع زكات را نمى پردازد باید خود زكات سال را بپردازد ، و اگر از طرف بایع فریب خورده باشد مى تواند از او مطالبه كند.

 

چند استفتاء از آیة الله مکارم شیرازی دام ظله:

سوال: فقیری که معتاد است، آیا می شود به او زکات داد؟

جواب: اشکالی ندارد مگر این که بداند خرج اعتیادش می کند.

 

سوال: به محصول باغ خانمی زکات تعلق می گیرد، شوهرش فقیر است آیا می تواند زکات خود را به شوهرش بدهد تا خرج زندگی کند یا خیر؟

جواب: مانعی ندارد.

 

سوال: اگر کسی زکات بدهکار باشد و فرزندش مشغول تحصیل در حوزه باشد آیا می تواند مبلغ زکات را به او بدهد یا خیر؟

جواب:  اشکالی ندارد.

 

آمنه اسفندیاری         

بخش احکام اسلامی تبیان


منابع:

سایت اندیشه قم

پایگاه اطلاع رسانی آیة الله بهجت ره

پایگاه اطلاع رسانی آیة الله سیستانی دام ظله

پایگاه اطلاع رسانی آیة الله مکارم شیرازی دام ظله

 

مطالب مرتبط:

زکات در نعمتهای مادی و معنوی

شرایط تعلق زکات

ملازمه زکات و نماز در قرآن

 

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
چند نکته درباره زکات

چند نکته درباره زکات

اگر شخصى خرج سالش را نتواند فراهم نماید و به سختى زندگى را بگذارند، یا قرض دارد و نتواند قرضش را ادا كند و مقدارى زكات هم بر او واجب شده باشد، باید زكات بدهد؟
تفاوتهاى زكات در اسلام با ادیان دیگر

تفاوتهاى زكات در اسلام با ادیان دیگر

زكات در اسلام یك نوع نظام جدیدى است كه با سایر ادیان تفاوت و تغایر اساسى دارد. آن ادیان مسئله زكات را فقط به صورت یك نوع وصیت و سفارش اخلاقى و موعظه بیان مى‏كردند كه مردم رغبت در برّ و نیكى داشته و از بخل و امساك بپرهیزند. ولی در اسلام زكات با ملاحظه مصار
اهمیّت فوق العاده زكات در اسلام‏

اهمیّت فوق العاده زكات در اسلام‏

تعبیرات روایات درباره مانع و تارك زكات به این شرح است: 1ـ كافر و مرند. 2- خروج از اسلام و ایمان. 3- ملعون. 4ـ سارق. 5- مردن به دین یهودى یا نصرانى. 6- وجوب قتل.
UserName