• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2853
  • چهارشنبه 18/4/1382
  • تاريخ :

شهید اول

شمس الدین محمد مكی معروف به شهید اول در سال734 هجری در قریه" جزین" جبل عامل واقع درجنوب لبنان متولد گردید. درهمان جا مقدمات علوم دینی و فقه را نزد پدر دانشمندش ، جمال الدین ، مكی بن شیخ

شیخ اسدالدین صائغ دانشمندی بزرگ بوده و در سیزده رشته از علوم ریاضی مهارت داشته است.(1)

در سال 750 هجری  در  شانزده سالگی ، برای تكمیل معلومات خویش و استفاده از گنجینه دانش علمای نامی و فقهای بزرگ عراق ، وارد شهر تاریخی حله شد  و در آنجا از محضر فخرالمحققین فرزند علامه حلی و علمای دیگر فیض برد و  به زینت علم و عمل ، و تهذیب اخلاق و تزكیه نفس بیش از پیش آراسته گردید.

شهید جمعاً پنج سال در حله زیست و در طول این مدت به بغداد ، كربلا ، نجف اشرف ، كوفه و دیگر نقاط عراق هم سفر كرد و از محضر دانشمندان بزرگ شیعه وسنی بهره برد  و به دریافت اجازه نائل گشت.

در سال 755 ، هنگامی كه 21 سال داشت ، از عراق خارج شد و به وطن خویش" جزین" بازگشت. سپس به منظور دیدار سایرعلمای بزرگ اسلامی ، اعم از شیعه و سنی به سیرآفاق پرداخت و در مصر ،  فلسطین  ،  سوریه ،  مكه و مدینه ، از محضر بسیاری از علمای فریقین بهره گرفت و از آنان به اخذ اجازه  نائل گردید.

تبحرعلمی شهید اول

شمس الدین محمدبن مكی  ، در اواسط عمر خویش ، یكی از چهره های درخشان علمی و استادی برجسته  در علوم و فنون اسلامی گردید ، تا بدانجا كه آوازه علم و فضل و تقوی و فضیلتش ، در بیشتر نقاط اسلامی طنین افكند  و افكار و آثارش در همه جا منتشر گشت.

شهید اول در علوم فقه ، اصول ، حدیث ، معقول ، شعر و ادب امتیاز خاصی  در میان دانشمندان ما دارد. كتاب های او از بهترین آثار علمی و قلمی شیعه است. آراء بكر و نظریات متقن و اقوال محكم وی در ابواب مختلف فقه مورد توجه خاص فقها و مجتهدین پس از او قرار گرفته است ، و همگان بر استادی و مهارت او در فقه هم نظرند .

دانشمندان ما شهید را نخستین فقیهی دانسته اند كه فقه شیعه را از آراء فقهای عامه پیراسته گردانید .

استادان ایشان

شهید در جزین ، وطن خود ،  حله، بغداد، كربلا، نجف اشرف، كوفه، مصر، سوریه، فلسطین و حجاز نزد بسیاری از مفاخر علمای شیعه و سنی در رشته های مختلف علمی از معقول و منقول و شعر و ادب استفاده نمود و اجازه گرفت .

برخی از اساتید ایشان عبارتند از:

1- پدر دانشمندش ، جمال الدین مكی بن محمد بن حامد جزینی عاملی.

2- " شیخ اسدالدین صائغ " عموی پدرش كه " شهید  " ،  درجزین ریاضیات و معقول را نزد وی فراگرفت .

3-  فخر المحققین محمد ، فرزند علامه حلی ؛ به گفته صاحب روضات الجنات بیشتر تحصیلات شهید درنزد فخرالمحققین بوده است.(2)

4- قطب الدین رازی.

5- سید مهنّابن سنان مدنی.

6- علاء الدین بن زهره حسینی .

7- شیخ محمد بن جعفر مشهدی.

شاگردان وی

پیداست كه این فقیه متكلم و ادیب گرانمایه در جزین ، دمشق و نقاط دیگر شاگردان فاضل و دانشمندی را تربیت كرده است ، از جمله :

1- سه فرزندش به نامهای ابوالقاسم، جمال الدین ، ابوطالب، همسرش.

2- شیخ حسن بن سلیمان حلی.

3- شمس الدین محمد بن عبدالعالی كركی عاملی.

4- شیخ زین الدین علی بن خازن حائری(3)

تألیفات

شهید اول در مدت عمر كوتاه و پر بركت خود ، آثار ارزنده ای از علوم و فنون اسلامی و بیشتر فقه شیعه را با قلمی محكم و روان و اندیشه ای ژرف و مواج و دانشی وسیع به یادگار گذارد كه خود بهترین گواه بر عظمت روح و جایگاه عالی وی در بسط و گسترش احكام و قوانین اسلام و میراث ائمه معصومین علیهم السلام و تحكیم مبانی فقه شیعه امامیه است.

مؤلف اعیان الشیعه با استفاده از منابع مختلف ، تألیفات او را تا 21 كتاب وصاحب كتاب مفاخر اسلام ، آثار او را تا حدود 30 كتاب نام  می برد . خوشبختانه اغلب تألیفات شهید در دسترس است. تعدادی از آنها چاپ و منتشر شده، و  بسیاری از آنها توسط شاگردانش و فقهای بزرگ بعدی شرح و تحشیه شده است .

اینك نام برخی از تألیفات نفیس و پرمایه این فقیه نامدار سده هشتم هجری را ذكر می كنیم :

1- " قواعد و فوائد " ، مشتمل بر سیصد قاعده فقهی است كه احكام شرعی از آنها استنباط می شود.

2- رساله الفیه، در فقه و مبحث صلاة .

3- رساله در تكلیف و فروع آن.

4- رساله در مناسك حج.

5- الباقیات و الصالحات.

6- شرح اربعین حدیث.

7- كتاب مزار( زیارت ها) كه به فارسی نیز ترجمه شده است.

8- كتاب استدراك

9- رساله العقیدة

10-اللمعة الدمشقیه كه به گفته  شیخ حرعاملی آن را هنگامی كه در قلعه شام  محبوس بود در مدت هفت روز تألیف كرد، حال آنكه از منابع فقهی غیر از كتاب " مختصر نافع" محقق اول، كتاب دیگری در نزد وی نبوده است.(4)

پی نوشتها:

1- اعیان الشیعة - ج 11، ص 129.

2- روضات الجنات- ص 590.

3- اعیان الشیعة - ج 47، ص 44.

4- روضات الجنات- ص 589.

معراج در محراب (2)

معراج در محراب (2)

معراج در محراب (2)
شرح صدر

شرح صدر

شرح صدر
شهادت آیت الله سید محمدباقر صدر

شهادت آیت الله سید محمدباقر صدر

شهادت آیت الله سید محمدباقر صدر
شهادت آیت الله حاج سید مصطفی خمینی

شهادت آیت الله حاج سید مصطفی خمینی

شهادت آیت الله حاج سید مصطفی خمینی
UserName