• تعداد بازديد :
  • يکشنبه 1392/09/10
  • تاريخ :

ملاك‌های شناسائی مجتهد اعلم

مراجع تقلید

سوال: تقلید یعنی چه؟

جواب: عمل به احكام دین طبق نظر مجتهد واجد شرایط را تقلید می‌گویند. بنابراین: همان طور كه در همه علوم اگر سئوالی داشته باشیم و مشكلی پیش آید به متخصص مراجعه می‌كنیم و مطابق نظر او عمل می‌كنیم. مثل مراجعه به پزشك در بیماری. اگر در علوم دینی و احكام شرعی مشكل داشته باشیم باید به متخصصین آن، كه مجتهدین هستند مراجعه نمائیم. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م2)

سوال: شخص مكلف چگونه می‌تواند از مرجع تقلید، تقلید نماید؟

جواب: انسان وقتی به سن تكلیف رسید واجب است یكی از مراجع معظم تقلید را به عنوان مجتهد و مرجع خود انتخاب و طبق فتوای ایشان به وظیفه‌ی خود عمل نماید. بنابراین فتوای مرجع تقلید را می‌توانید با مطالعه‌ی رساله‌ی توضیح المسائل ایشان به دست آ‌ورید. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م5)

سوال: چرا باید تقلید كنیم؟ آیا خود به تنهایی نمی‌توانیم احكام شرعی را بدون تقلید، به دست آوریم؟

جواب: تقلید از مرجع تقلید برای به دست آوردن تكلیف شرعی است، بنابراین اگر كسی خودش مجتهد باشد و بتواند به احكام الهی دسترسی پیدا كند و یا با احتیاط در آراء فقهاء یقین به عمل به وظیفه شرعی خود داشته باشد نیاز به تقلید ندارد، اما چون رسیدن به درجه‌ی اجتهاد و یا عمل به احتیاط برای همه‌ی مردم ممكن نیست باید به مجتهدی كه متخصص در امور دینی است مراجعه نماید و وظیفه‌ی شرعی خود را مطابق نظر او انجام دهد. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م1)

سوال: اصولاً از چه مجتهدی باید تقلید كرد و راهها و ملاك‌های شناسائی مجتهد اعلم چیست؟

جواب: تقلید از مجتهد جامع الشرایطی صحیح است كه از جمله شرایط آن عدالت است (و عدالت به عدم ارتكاب مجتهد به گناه كبیره و عدم اصرار بر گناه صغیره حاصل می‌شود). بنابراین، اگر كسی عادل نباشد نمی‌توان از او تقلید كرد و آنچه گفته شده آن است كه بین مجتهدین عادل، اعلم را پیدا كنید. و در پاسخ به قسمت دوم سئوال باید گفت كه یا شخص باید خود اهل تشخیص باشد و یا دو نفر خبره‌ی عادل، اعلمیت یكی از مجتهدین را گواهی كنند به شرطی كه دو نفر عادل دیگر با گفته‌ی آنها مخالفت نداشته باشند و یا عده‌ای از اهل علم كه می‌توانند مجتهد و اعلم را تشخیص دهند و از گفته‌ی آنها اطمینان حاصل گردد، مجتهد بودن یا اعلم بودن كسی را تصدیق كنند. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م2 و3)

سوال: تشخیص اعلم با عنایت به وسعت مسائل فقهی و مشقت تشخیص عدالت آقایان مراجع و اختلاف نظر علمای عادل نسبت به معرفی اعلم اعدل، مسأله تقلید در زمان ما چگونه قابل حل است؟

جواب: اگر یقین به اعلمیت مجتهدی پیدا كردید باید از او تقلید نمائید و چنانچه یقین به اعلمیت مجتهد خاصی پیدا نشد با احتمال اعلمیت هم می‌توان تقلید نمود و چنانچه بعداً یقین به اعلمیت مجتهد دیگری پیدا شد عدول مانعی ندارد. (ر.ک توضیح المسائل امام خمینی(ره), م4)

سوال: چگونه می‌توان مرجع تقلید خود را عوض كرد در صورتی كه هر دو مرجع در قید حیات باشند؟

جواب: عدول از مرجع تقلید زنده به مرجع تقلید زنده دیگر در صورتی كه مرجع دوم اعلم باشد، لازم است، و اگر مرجع دوم اعلم نباشد خلاف احتیاط وجوبی و به نظر برخی از فقهاء جایز نیست هر چند برخی عدول به مساوی را جایز می‌دانند.

بخش احکام اسلامی تبیان


بخش استفتائات اندیشه قم

 

مطالب مرتبط:

چرا باید تقلید کرد؟

شرایط تغییر مرجع تقلید

ملاک و معیار در تحقق تقلید

 

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName