• تعداد بازديد :
  • سه شنبه 1392/03/21
  • تاريخ :

عقیقه و احکام و شرایط آن

قربانی


اگر پدری در روز هفتم برای فرزندش عقیقه نکند تا هنگام بلوغ طفل، این استحباب برای پدر است و می تواند برای فرزندش عقیقه کند، ولی بعد از بلوغ، بر خود فرزند استحباب دارد که برای خود عقیقه نماید.


در این مقاله در ارتباط با عقیقه دو پرسش و پاسخ را مطرح می کنیم:

سوال: عقیقه و احکام و شرایط آن را بیان کنید.

عقیقه در فقه: گروهی از فقها می گویند: عقیقه عبارت است از کشتن گوسفند هنگام ولادت فرزند. البته برخی دیگر گفته اند: عقیقه، آن حیوانی است که برای فرزند می کشند، چه فرزند پسر باشد یا دختر.

 

آداب و شرایط عقیقه

کسی که خداوند فرزندی به او عنایت کرده، بنابر نظر برخی از فقها، واجب، و بنابر نظر مشهور از فقها، مستحب است، در روز هفتم ولادت فرزندش گوسفندی را به عنوان عقیقه جهت حفظ فرزند از بلاها ذبح کند و گوشت آن را حداقل به ده نفر اطعام کند. (الکافی، ج 6، ص 28 و 29)

از امام صادق (علیه السلام) سۆال شده، آیا صدقه دادن قیمت عقیقه کفایت از عقیقه کردن می کند؟ حضرت فرمودند: نه کفایت نمی کند؛ خداوند دوست دارد طعام دادن و خون ریختن را. (الکافی، ج 6، ص 25)

در روایتی از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است: «هر مولودى گرو عقیقه است»؛ (الکافی، ج 6، ص 25) یعنی اگر عقیقه نکنند فرزند، در معرض مرگ و یا انواع بلاها است. (حلیة المتقین، ص 115)

از این جهت اگر پدر تا هنگام بلوغ فرزند برایش عقیقه نکند، بعد از بلوغ تا آخر عمرش بر خود فرزند مستحب است برای خود عقیقه کند.

برخی از فقها گفته اند: برای پسر، گوسفند نر و برای دختر، گوسفند ماده کشته شود و عقیقه نیز فقط باید گوسفند باشد، نه غیر آن. البته برخی دیگر از فقها می گویند بهتر این است که عقیقه گوسفند باشد، سپس شتر و سپس هر حیوانی که بتوان آن را قربانی کرد. برخی هم معتقدند مساوی بودن عقیقه در نر و ماده بودن با فرزند، مستحب است، اما اگر یکسان هم نباشند کفایت می کند.

سنّت است که پدر و مادر از گوشت عقیقه نخورند، همچنین بهتر آن است که از طعامی که در آن پخته باشد نخورند، و خوردن مادر از آن گوشت کراهت بیشتری دارد اما اشکالی ندارد که مادر از گوشت عقیقه به همسایه فقیرش بدهد

چگونگی تقسیم عقیقه

مستحب است بعد از سر بریدن عقیقه، استخوان هایش را نشکنند، بلکه از بندها جدا کنند، ولی استحباب دفن کردن استخوان‌هاى عقیقه و بعضى از کارهایى که در بعضى جاها مرسوم و معروف است، ثابت نشده و مدرکى ندارد.

مستحب است یک ران یا یک سوم و یا یک چهارم گوسفند را به قابله دهند، اگر قابله مادر بزرگ پدری نوزاد باشد، یا از افراد تحت تکفّل وی باشد، چیزی به قابله داده نمی شود و اگر فرزند بدون قابله متولد شد، آن را به مادر فرزند می دهند و مادر آن را به هر کسی که خواست می دهد و بقیّه گوشت را بین مۆمنان نیازمند تقسیم کنند، اما بهتر آن است که بقیّه را لااقل با آب و نمک بپزند و گوشت آن را حدّاقل به ده نفر از مۆمنان، اطعام کنند هر قدر بیشتر باشند دارای فضیلت بیشتر است.

سنّت است که پدر و مادر از گوشت عقیقه نخورند، همچنین بهتر آن است که از طعامی که در آن پخته باشد نخورند، و خوردن مادر از آن گوشت کراهت بیشتری دارد اما اشکالی ندارد که مادر از گوشت عقیقه به همسایه فقیرش بدهد.

خوب است تراشیدن موی سر فرزند و صدقه دادن به طلا یا نقره، به وزن آن موها و عقیقه نمودن در روز هفتم هم زمان، انجام شود، ولی مستحب است که اوّل، سر فرزند را بتراشند و بعد عقیقه انجام دهند.

سوال: آیا برای دو فرزند می‌توان یک حیوان عقیقه کرد؟

خیر، جهت عقیقه، برای هر کدام، حیوانی جداگانه ذبح می شود. (میرزاى قمّى، ابو القاسم، جامع الشتات فی أجوبة السۆالات، ج 4، ص 454، س 278؛ بهبهانى، آقا محمد على بن وحید، مقامع الفضل، ج 2، ص 313، س 934)

همان‌طور که در روایتی آمده است که؛ «وقتی امام صادق (علیه السلام) صاحب دو فرزند پسر شد، به زید بن على فرمود: دو گوسفند براى عقیقه بخرد». (شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج 21، ص 415)

فرآوری: آمنه اسفندیاری  

بخش احکام اسلامی تبیان


منابع:

سایت اسلام کوئیست

وسائل الشیعه ج 21

حلیة المتقین، ص 115

کافی ج6

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
مسابقه ...

امتياز این سوال :
UserName