• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 8940
  • شنبه 1391/10/2
  • تاريخ :

آیا بر کارمندان هم خمس واجب است؟

خمس


خمس، نوعى تعدیل ثروت است كه انسان با اراده خود و با قصد قربت، براساس ایمانى كه دارد و اعتمادى كه به او مى‏شود، درآمدهاى خود را بررسى و هزینه متعارف زندگى خود را از آن كاسته و بیست درصد از سودى كه مازاد بر هزینه زندگى سالانه او است، به عالم‏ترین، متّقى‏ترین و بى‏هوس‏ترین افراد مى‏پردازد تا او همچون وكیلى مورد اعتماد، در آنچه به صلاح جامعه مى‏بیند، هزینه كند.


در متون معروف و اصلى تشیّع احادیث فراوانى در زمینه خمس و چیزهائى كه خمس به آنها تعلّق مى گیرد، و طرز تقسیم و مصرف و سایر احكام آن رسیده است، كه ذكر تمام آنها در این مختصر ممكن نیست.

تنها در كتاب معروف «وسائل الشّیعه» بیش از هشتاد حدیث در پانزده باب مختلف در زمینه احكام خمس از كتب معروف شیعه جمع آورى شده است.

بنابر این ما تبرکا چند نمونه روایت را در این باب ذکر می کنیم:

*ابوبصیر می گوید به امام صادق (علیه السلام) درنامه ای نوشتم: گاهی به انسان هدیه ای می رسدكه قیمت آن 2000درهم یا كمتر یا بیشتر است، آیا پرداخت خمس آن واجب است؟ حضرت در پاسخ نوشت: «الخمس فی ذلك»(باید یک پنجم  آن را بپردازد).

باز به حضرت نوشتم: مردی باغ میوه ای دارد، خانواده اش از میوه آن باغ می خورند وبخشی هم ازآن به فروش می رسد، آیا در آن خمس هست؟ فرمود: آن چه را كه می خورند، از هزینه زندگی است و خمس ندارد، اما آنچه می فروشند، خمس دارد.

*سماعه می گوید: از امام كاظم (علیه السلام) درباره خمس سۆال كردم، در پاسخ فرمود: «فی كلّ ما أفاد الناس من قلیل أو كثیر»، در كلیه درآمدها خواه كم و خواه زیاد خمس باید پرداخت شود.

یاران واقعى اهل‏بیت علیهم السلام آنگونه ایمان داشتند كه نپرداختن خمس را مساوى با حرام خوردن و قبول نشدن نماز و روزه مى‏دانستند و در سۆال كتبى خود از آن بزرگواران مى‏پرسیدند كه خمس را چگونه بپردازیم تا جزو حرام خواران و كسانى كه نماز و روزه‏شان قبول نیست نباشیم

*شیخ صدوق می گوید: در یكی از نامه های حضرت رضا علیه السلام آمده است: «إنّ الخمس بعد المۆونة»; «خمس، پس از كسر هزینه هاست.»

*امیرالمۆمنین علیه السلام فرمود: «هلك الناس فى بطونهم و فروجهم لانهم لم یۆدوا الینا حقّنا» «1»

مردم بخاطر اینكه حقّ ما را نمى‏دهند غذا و آمیزش آنان ناپاك شده و سبب هلاكت آنان مى‏شود.

در بعضى احادیث مى‏خوانیم: «من استحل منها شیئاً فامسكه فانما یاكل النیران» «2»، كسى كه بخشى از خمس را حلال پندارد و آن را نپردازد، گویا آتش مى‏خورد.

یاران واقعى اهل‏بیت علیهم السلام آنگونه ایمان داشتند كه نپرداختن خمس را مساوى با حرام خوردن و قبول نشدن نماز و روزه مى‏دانستند و در سۆال كتبى خود از آن بزرگواران مى‏پرسیدند كه خمس را چگونه بپردازیم تا جزو حرام خواران و كسانى كه نماز و روزه‏شان قبول نیست نباشیم. «3»

امام باقر علیه السلام فرمود: آسان‏ترین وسیله‏اى كه انسان را به دوزخ مى‏برد خوردن مال یتیم است، سپس حضرت فرمود: ما یتیم هستیم «4» (و نپرداختن خمس، به منزله خوردن مال یتیم است.)

و در حدیثی دیگر مى‏خوانیم: از سخت‏ترین شرائطى كه مردم در قیامت دارند وضعیّت تاركان خمس است. «5»

بعد از این مقدمه چند پرسش و پاسخ را در باب خمس ذکر می کنیم:

آیة الله جواد آملی(دام ظله):

سوال: آیا هدیه خمس دارد؟

جواب:  هدیه اگر قابل توجّه باشد، خمس دارد.

 

آیة الله جواد آملی(دام ظله):

سوال: آیا به بنده اجازه میدهید با دوستان یا بستگانی كه یقین به خمس دادن آنان ندارم، رفت و آمد كنم؟

جواب:  در رفت و آمدهای مرقوم مجازید.

 

آیة الله خامنه ای(مدظله):

سوال: آیا بر کارمندانى که گاهى مقدارى مال از مخارج سالانه آنها زیاد مى‏آید، با توجه به اینکه بدهى‏هاى نقدى و قسطى دارند، خمس واجب است؟

جواب: اگر بدهى بر اثر قرض کردن در طول سال براى مخارج همان سال یا خرید بعضى از مایحتاج سال به‌صورت نسیه باشد، در صورتى که بخواهد دین خود را از منافع همان سال ادا نماید، مقدار دین از باقى‌مانده درآمد آن سال استثنا مى‏شود، و در غیر این صورت، تمام درآمد باقى‌مانده خمس دارد.

 

آیة الله مکارم شیرازی(مدظله):

سوال: شخصى به طور متناوب از درآمدش که مخلوط از نقد و نسیه و ارثیّه و احیاناً مخلوطى هم از پول حرام است براى خود خانه مسکونى و اثاثیه آن را فراهم کرده و از ابتداى تکلیف تا این ساعت تصفیه حساب خمس نکرده است وحال مى خواهد تصفیه کند آیا به این خانه و اثاثیّه آن خمس تعلّق مى گیرد و یا جزء موونه سال و مستثناست؟ مضافاً این که فرضاً خمس تعلّق بگیرد تخمینى حدود یک میلیون بدهکار مى شود و از عهده پرداخت آن (چه فعلا و چه به تدریج) عاجز است چون درآمدى بسیار کم دارد با این وضع آیا مى تواند با حاکم شرع و یا نماینده او به مبلغى که قادر به پرداخت باشد مصالحه کند؟

جواب: در صورتى که در حال و آینده مطمئنّاً قادر به پرداخت نیست مى تواند مصالحه کند.

 

پی نوشتها:

 (1) وافى ج 10 ص 337

 (2) وسائل ج 9 ص 550

 (3) وسائل ج 9 ص 503

 (4) وسائل ج 9 ص 483 و ص 536

 (5) وسائل ج 9 ص 545

فرآوری: آمنه اسفندیاری  

بخش احکام اسلامی تبیان


منابع:

سایت لیلة القدر

کتاب خمس ـ محسن قرائتی

پایگاه اطلاع رسانی مراجع عظام: جوادی آملی، مکارم شیرازی، خامنه ای(دام ظلهم)

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
احکام خمس

احکام خمس

به طور کلی خمس به پس اندازی تعلق می گیرد که یک سال در نزد شخص مانده و به مصرف نیازهای زندگی شخص نرسیده باشد. منظور از پس انداز پولی نیست که از مخارج زندگی زیاد آمده است، بلکه شامل آن چه از برنج و حبوبات و مایحتاج دیگری که اضافه آمده هم می شود. خمس این موا
فلسفه خمس (چرا بايد خمس بدهيم؟)

فلسفه خمس (چرا بايد خمس بدهيم؟)

به طور كلي مي‏توان گفت: پرداخت خمسِ اموال، دو نقش اساسي در زندگي مسلمان‏ها به ويژه شيعيان ايفا مي‏كند: 1 - مادي (توزيع ثروت بر اساس عدالت اجتماعي) 2 - معنوي ( تهذيب نفس)
خمس مال چه كسي است

خمس مال چه كسي است

با نظر به اينكه خمس جاي‏گاه خاصي در اسلام دارد. در اين‏جا ضمن بيان اهميت آن، مالكيت آن را نيز بيان مي‏كنيم. خمس، بودجه‏اي است در دست پيامبر (صلي‌الله‌عليه‌و‌آله) و امام (عليه‌السلام) تا در مصالح اسلامي مصرف كنند. نمي‏توان گفت خمس، مخصوص اداره كردن زندگي
UserName