• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1281
  • چهارشنبه 1391/8/10
  • تاريخ :

آشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

آشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

رقابت‌های علمی پژوهشی جهان با تمرکز بر چین، محور اصلی یک گزارش رویترز در سال 2012 است:

چین میزان بودجه علمی‌اش را به شدت افزایش داده است و اکنون پس از آمریکا بیش ترین تعداد مقالات علمی در جهان را منتشر می‌کند. اگر سرخط اخبار را بخوانید ممکن است به این فکر بیفتید که چین در شرف پیشی گرفتن از غرب است. اما پیشرفت علمی چین را نمی‌توان تضمین‌شده دانست.

 

مصاحبه‌ها با دانشمندان چینی که در غرب کار می‌کنند، به علاوه داده‌های  "سازمان همکاری اقتصادی و توسعه" (OECD) و برخی از پیشروترین آکادمی‌های علوم در جهان نشان می‌دهد که نگرش‌های محدودکننده سیاسی و فرهنگی هنوز برای رشد علمی در چین مانع ایجاد می‌کند. دانشمندان می‌گویند همکاری‌های بین‌المللی در زمینه‌های علمی از درون چین برایشان سخت‌تر است.

تجربه دلیانگ چن که حرفه علمی‌اش در چین را در اوائل دهه 1980 آغاز کرد، هم دقیقا همین است. او پس از آن که در اواخر دهه 1980 بورسیه‌ای مطالعاتی در آلمان به دست آورد، چند سالی به چین بازگشت اما بعد یک فرصت شغلی در سوئد پیدا کرد، و اکنون در دپارتمان علوم زمین دانشگاه گوتنبرگ مقام استادی دارد اما او هنوز پیوندهای مستحکمی با جامعه علمی چین دارد و تا سال 2008 برای 6 سال مدیر علمی "مرکز هواشناسی پکن" بود.

 

او می‌گوید از دیدگاه صرفا علمی، کار کردن در زمینه‌های علمی در چین، به خصوص به علت بودجه‌های پژوهشی دست و دلبازانه بسیار عالی است.

آشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

اما به نظر او پیش‌بینی‌ها درباره این که چین در 20 سال آینده از لحاظ علمی از آمریکا پیشی خواهد گرفت، بیش از حد خوش‌بینانه است. عوامل گوناگون از قبیل فقدان دانشکده‌های خوب که افراد استطاعت مالی رفتن به آن را داشته باشند تا کیفیت بد هوا و غذا، هنوز بسیاری از دانشمندان را از چین دور نگه می‌دارد. از این مهم‌تر رویکرد چین نسبت به تفکر آزاد و دنباله‌روی از مقامات پیشرفت علمی آن را دچار اشکال می‌کند.

 

به خانه برگرد

یک گزارش جامعه سلطنتی (آکادمی ملی علوم بریتانیا) درباره چشم انداز علم در جهان در سال 2011 نشان داد که 70 درصد از 1/06 میلیون چینی که در فاصله سال‌های 1978 تا 2006 در خارج تحصیل کرده‌اند، به کشورشان بازنگشته‌اند. دانشمندان می‌گویند این نسبت اکنون کاهش پیدا کرده است، اما تخمین می‌زنند که هم چنان نیمی از تحصیل‌کردگان در خارج به چین باز نمی‌گردند.

 

پکن سعی کرده است که این وضعیت را تغییر دهد. "برنامه هزار استعداد" دولت چین که در سال 2008 آغاز شد، 600 دانشمند چینی و خارجی را با وعده‌‌هایی که به توصیف نخست وزیر چین، ون جیابو شامل" سیاست‌های حامی استعدادها از لحاظ در اختیار گذاشتن مسکن، مراقبت پزشکی و تحصیلات فرزندان" است، قانع کرده است که به چین بازگردند.

 

چن می‌گوید این برنامه برای شروع خوب است، اما بزرگ ترین چالش در همه این برنامه‌ها جذب کردن کسانی است که علاقمند باشند به طور دائمی در چین بمانند.

آشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

"همه چیز با مسئله دستمزد که کانون بسیاری از این برنامه‌ها است، حل نمی‌شود. به نظر من چنین طرز تفکری کمی ساده‌دلانه است."

 

OECD تخمین می‌زند که چین سالانه حدود 154 میلیارد دلار صرف تحقیق و توسعه می‌کند؛ این بودجه تحقیقاتی که در یک دهه قبل فقط 30 میلیارد دلار بود، در سال‌های اخیر رشد شتابانی پیدا کرده است. اما این مقدار هنوز فقط نصف 300 میلیار دلاری است که اتحادیه اروپا صرف تحقیقات می‌کند و فاصله زیادی تا 400 میلیارد بودجه تحقیقاتی در آمریکا دارد.

 

سرمایه‌گذاری چین در این زمینه  شروع به بازدهی کرده است. بر اساس گزارش آکادمی ملی علوم بریتانیا چین از لحاظ شمار پژوهش‌های علمی منتشر شده از بریتانیا پیشی گرفته و در مقام دوم جهان قرار گرفته است، و ممکن است در سال آینده مقام اولی را از آمریکا هم بگیرد.

 

شمار موارد ثبت اختراعات به سرعت در حال افزایش است. بر اساس داده‌های اداره ثبت نشان تجاری و اختراعات آمریکا، در سال 2009 چین 1655 اختراع به ثبت رسانده است، در حالی که در 1989 و 1999 این رقم به ترتیب فقط 52 و 90 مورد بود.

و به گزارش OECD نسبت فارغ‌التحصیلان دکترای علوم و مهندسی که در دانشگاه‌های چین تربیت شده‌اند به بالای 55 درصد رسیده است که با بهترین میزان‌ها در کشورهای عضو OECD رقابت می‌کند.

آشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

گستردگی بدون کیفیت

اما همان طور که چن می‌گوید فقط مسئله پول مطرح نیست. به دانشمندان چینی مزایای فوق‌العاده‌ای برای انتشار مقاله داده می‌شود. پول معادل چندین سال حقوق برای مقاله‌ای که به مجله ‌های دانشگاهی معتبر بین‌المللی راه یابد. دانشمندان چینی در غرب معتقدند که این کار باعث می‌شود تلاش‌های پژوهشی بیشتر معطوف کمیت شود تا کیفیت، و رشته‌ای از رسوایی‌های زیانبار ناشی از سرقت مقالات دیگران و ساختن داده‌های تقلبی نتیجه این سیاست است و هنگامی درباره شمار فراوان مقالات علمی چینی‌ها تعمق بیشتری می‌شود، به دیدگاهی متفاوت می‌رسیم.

 

ممکن است شمار مقالات منتشر شده چینی‌ها فراوان باشد، اما شمار مقالاتی که در مجلات معتبر مانند نیچر و ساینس منتشر شده‌اند، فاصله زیادی با رقبای غربی‌شان دارد. چین همچنین در مقالاتی که ناشی از همکاری‌های بین المللی هستند، کمتر مورد استناد قرار می‌گیرد.

آشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

در مقام مقایسه، آمریکا 473000 مقاله یا 1/6  مقاله به ازای هر 1000 نفر منتشر کرده است. بیش از نیمی از این مقالات در مجلات معتبر منتشر شده‌اند. این رقم درباره بریتانیا 134000 مقاله، یعنی 2 مقاله به ازای هر 1000 نفر با انتشار بیش از نیمی از مقالات در مجله‌های معتبر است.

 

سوئد کوچک که حدود1/5  میلیارد دلار در سال صرف توسعه و تحقیق می‌کند، حدود 4 مقاله به ازای هر 1000 نفر تولید می‌کند؛ بیش از نیمی از این مقالات در جورنال‌های معتبر منتشر شده‌اند.

بر اساس گزارش OECD  پنجاه دانشگاه در جهان که از لحاظ انتشار مقالات بهترین کارکرد را دارند، در چند کشور معدود متمرکزند.

 

جای تعجب نیست که آمریکا با قرار داشتن 40 دانشگاه از این 50 دانشگاه اول در انتشار مقالات در حوزه‌های متفاوت در راس سایر کشورها قرار بگیرد. چین فقط شش دانشگاه جزء 50 دانشگاه اول در زمینه داروشناسی، سم‌شناسی و داروسازی، به علاوه دانشگاه علوم و تکنولوژی هنگ‌کنگ در میان بهترین دانشگاه‌ها در زمینه علوم کامپیوتر، مهندسی و شیمی را دارد.

 

تاثیر فرهنگآشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

دانشمند علوم محیط زیستی، پنگ گونگ، می‌گوید عامل عمده‌ مانع پیشرفت علمی چین سابقه فرهنگی آن است.

گونگ در دانشگاه تسین‌گوآ در چین و دانشگاه کالیفرنیا در برکلی دارای پست است. او در ماه ژانویه امسال در نوشته‌ای صریح در مجله نیچر این بحث را مطرح کرد که علم چینی بر فرهنگی استوار است که مانع کنجکاوی و همکاری است.

 

او نوشت:
"دو ژن فرهنگی در طول نسل‌های روشنفکران چینی از 2000 سال پیش منتقل شده‌اند. اولین آن ها افکار کنفوسیوس است که می‌گوید روشنفکران باید به مقامات دولتی وفادار باشند. دومین میراث نوشته‌های چوانگ تسه (فیلسوف تائویسم) است که می‌گوید یک جامعه متوازن از خانواده‌های مجزا تشکیل شود تا از تبادل و تعارض جلوگیری شود، و ابزارهای فنی را حقیر می‌شمارد تا از حرص و آز جلوگیری کند."

گونگ استدلال می‌کند فقدان همکاری و تقسیم نادرست نیروی کار به ایجاد گروه‌های پژوهشی کوچک انجامیده است که تجهیزات گران‌قیمت را دوباره می‌خرند، همان تجزیه و تحلیل‌ها را دوباره انجام می‌دهند. از در اختیار گذاشتن یافته‌های‌شان با گروه‌های دیگر اکراه دارند. نتیجه، اتلاف وقت، پول و کار است."

 

کونگ کائو، محقق سیاست علمی چین در دانشگاه نانینگهام در بریتانیا می‌گوید رقابت شدید نیز، به پیامد ناخواسته عدم استفاده از استعدادهای مقیم خارج منجر شده است. کائو می‌گوید دانشمندان چینی در رده های بالا اغلب از رقابتی که ممکن است مقام آن ها را تهدید کند، می‌هراسند.

 

کائو می‌گوید: "در گذشته این رده‌های بالایی افراد مستعد را کنار می‌گذاشتند."

او معتقد است که چین نیاز به افزایش بودجه علمی در پژوهش‌های پایه دارد که بنا به تخمین او در حال حاضر تنها 5 درصد اعتبارات را تشکیل می‌دهد، و فاصله زیادی با بودجه طرح‌های توسعه‌ای دارد که بر کاربردهای تجاری متمرکزند.

او استدلال می‌کند که چین نیاز به شفافیت بیشتر در نحوه اعطای اعتبارات پژوهشی، سیستم بهتر بازبینی بوسیله کارشناسان مستقل و اعمال نفوذ مستقیم کمتر دارد.

آشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

از آینده نترسید

افرادی که در اروپا در در دفاع از صرف پول برای علوم در اروپا فشار می‌آورند، می‌گویند چین هنوز می‌تواند چیزهایی را به غرب بیاموزد. بحران بدهی‌های دولتی در اروپا که دولت‌ها در سراسر اروپا واداشته است تا بودجه‌ها را کاهش دهند، به گفته ماری گوگاگان - کین، عضو کمیسیون نوآوری‌های پژوهشی و علوم اروپا، باعث بروز "وضعیت اضطراری در زمینه نوآوری‌ها" شده است.

 

او در یک سخنرانی گفت: "تقریبا همه دولت‌های عضو کارکردشان از لحاظ نوآوری‌ها را بهبود بخشیده‌اند. با این حال پیشرفت در این زمینه در سراسر اروپا همگون نیست و سرعت رشد در این زمینه هنوز کندتر از آن است که اروپا را به آمریکا برساند که در زمینه نوآوری‌ها  مقام اول را دارد."

 

"در حالی که چین دارد فاصله خود را با ما کم می‌کند، بدون تلاشی هماهنگ ما در معرض خطر عقب افتادن بیشتر در این زمینه هستیم."

کارشناسان دیگری هم هستند که معتقدند پیشرفت چین در این زمینه را نباید عاملی تهدیدکننده شمرد.

 

مارتین پولیاکوف، عضو جامعه سلطنتی و یکی از نویسندگان گزارش علمی 2011 این جامعه می‌گوید: "پیشرفت چین در این زمینه باعث می‌شود که شمار بیشتری از افراد به پژوهش علمی بپردازند و آنان جای پژوهشگران دیگر را نمی‌گیرند."

"رشد علم در چین را نمی‌توان با تولید زیپ در چین مقایسه کرد. شمار شلوارهای در جهان که به زیپ نیاز دارند، محدود است، اما بازار علم محدودیتی ندارد."

 

آشنایی با جنبه‌های جهانی پژوهش‌های علمی: مورد چین

پولیاکوف می‌گوید با توسعه توانایی‌های علمی در چین، جنبه‌های معینی از علم را می‌توان از غرب به شرق منتقل کرد. برای مثال یکی از همکاران پولیاکوف مگس‌های سرکه را به چین فرستاده بود تا توالی ژن‌های آن ها با قیمت پایین‌تری در آن جا تعیین شود.

 

او می‌گوید چالشی که کشوری مانند بریتانیا با آن مواجه است این است که شمار فراوان دانشمندان خارجی‌اش را حفظ کند.

پولیاکوف می‌گوید: "در طول چند سال گذشته شمار دانشمندان خارجی شاغل در بریتانیا در حال افزایش بوده است؛ شرایط برای انجام کار علمی در اینجا مناسب است. در صورت تغییر شرایط این دانشمندان ممکن است به کشور زادگاه‌شان بازگردند یا به کشور خارجی دیگری بروند."

 

دانشمندان دیگر، توجه چندانی به مرزهای ملی ندارند- وضعیتی که از دیدگاه پولیاکوف یک مزیت است. او یادآور می‌شود که شصتمین سالگرد تولدش را با همکارانی که از 25 ملیت گوناگون بودند، جشن گرفته است.

او می‌گوید: "به نظر من به طور کلی باید از مشارکت چین در زمینه‌های علمی استقبال کرد و نباید از این وضعیت ترسید."

 

منبع: همشهری آنلاین

بخش پژوهش های دانش آموزی تبیان، تنظیم: نسرین صادقی

روش تحلیل محتوا (Content analysis) چیست؟

روش تحلیل محتوا (Content analysis)...

تحلیل محتوا یکی از روش‌های مهم پژوهش است که در سال‌های اخیر بیشتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است فرد،ان کرلینجر (Fred N. Kerlinger) تعریف جامعی از این روش ارائه می‌دهد: تحلیل محتوا روش مطالعه و تجزیه و تحلیل ارتباط‌ها به شیوه نظام دار، عینی و کمی....
پایان‌نامه چیست؟

پایان‌نامه چیست؟

پایان‌نامه (تز، رساله) نوشته‌ای است که به‌وسیله داوطلب درجه دانشگاهی، به‌عنوان یکی از شرایط احراز آن، ارائه می‌شود و نویسنده آن دانشجویی است که زیر نظر کلی یک هیأت علمی کار می‌کند. موضوع انتخابی پایان‌نامه، معمولاً، محدود و تخصصی است و تحقیق در مورد آن..
تحلیل استنادی (Citation analysis) چیست؟

تحلیل استنادی (Citation analysis)...

تحلیل استنادی یا مطالعه استنادی یکی از متداول‌ترین فنون کتابسنجی است که در آن قواعد حاکم بر رابطه میان مدرک استناد دهنده (متن) و مدرک مورد استناد (سند)، جست‌وجو و مطالعه می‌شود...
UserName