• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2019
  • پنج شنبه 29/5/1383
  • تاريخ :

مسجد کوفه(2)


سيماى مسجد كوفه در آيينه ‏ آيات و روايات

آيات فراوانى از قرآن كريم به مسجد كوفه مربوط مى ‏شود كه به شمارى از آنها اشاره مى ‏شود:

الف- " واصنع الفلك باعيننا و وحينا..." (هود/37)

خداوند به حضرت نوح عليه‏ السلام  وحى فرمود: كشتى را به يارى ما - در حضور ما-  و به فرمان ما بساز.

24- امام صادق عليه‏ السلام  فرمود:

حضرت نوح عليه‏ السلام  نجار بود او نخستين كسى است كه كشتى ساخت، او 950 سال قوم خود را ارشاد و هدايت كرد، مردم  دائم او را مسخره كردند، پس نوح از خدا خواست كه احدى از آنها را روى زمين باقى نگذارد. خدا به او وحى كرد كه كشتى را بسازد.

فعمل نوح سفينته فى مسجد الكوفة بيده، فاتى بالخشب من بعد حتى فرغ منها . (32)؛ حضرت نوح كشتى را با دست ‏خود در مسجد كوفه ساخت و تخته‏ها را از راه‏هاى دور آورد تا كار ساختن كشتى به اتمام رسيد.

ب - " حتى اذا جاء امرنا و فارالتنور..." (هود/40) ؛ تا هنگامى كه فرمان ما فرا رسيد و از تنور آب جوشيد.

25- اميرمؤمنان عليه‏ السلام  در ضمن شمارش ويژگى‏هاى مسجد كوفه فرمود:

حضرت نوح كشتى‏اش را آن جا ساخت، از تنور همان جا آب جوشيد. خانه‏  نوح و محل عبادت او نيز آن جا بود. در زاويه‏ راست آن آب از تنور جوشيد.(33)

26- امام باقرعليه‏ السلام نيز در اين رابطه فرمود: مسجد كوفه  فيه فارالتنور، نجرت السفينة، و هو سرة بابل و مجمع الانبياء . (34) ؛ در مسجد كوفه از تنور آب جوشيد كشتى آن جا ساخته شد، آنجا وسط بابل و محل اجتماع پيامبران است. (35)

27- امام باقرعليه‏ السلام در حديث ديگر با تفصيل بيشترى فرمود: مسجد كوفه باغى از باغهاى بهشت است، هزار و هفتاد پيامبر در آن نماز گزارده، سمت راست آن رحمت و سمت چپ آن نيرنگ (36) مى‏باشد. عصاى حضرت موسى، درخت كدوى (حضرت يونس) و انگشترى حضرت سليمان در آن است. تنور از آن جا جوشيد، كشتى در آن جا ساخته شد . آن جا قله‏  شرف بابل و خيمه‏ اجتماع پيامبران است.(37)

28- بر اساس روايات، اين تنور همان تنور حضرت آدم عليه‏ السلام  بود كه بعدها به حضرت نوح عليه‏ السلام منتقل شد و محل فعلى آن در سمت راست كسى است كه از باب كنده وارد مسجد شود. (38)

ج -" و قيل يا ارض ابلعى ماء ك..." (هود/44)  سر انجام گفته شد: اى زمين آب خود را فرو بر.

29- امام صادق عليه‏ السلام  در تفسير اين آيه‏  شريفه فرمود: هنگامى كه كشتى نوح به وسط مسجد كوفه رسيد خدا به زمين فرمان داد كه آب خودش را فرو ببرد.

فبلعت ماءها من مسجد الكوفة، كما بدء الماء منه . (39) ؛ پس زمين آب خودش را از مسجد كوفه فرو برد، چنان كه در آغاز نيز از همان جا شروع شده بود.


مسجد كوفه از منظر پيشوايان

در مورد ويژگى‏هاى مسجد كوفه از ديدگاه آيات قرآن به همين مقدار بسنده كرده، فضايل برجسته‏ آن را از منظر احاديث وارده از پيشوايان معصوم به صورت فشرده در اين جا مى‏آوريم و ياد آور مى‏شويم كه نقل همه‏ احاديث وارده در اين صفحات نمى‏گنجد.

31- پيشواى پروا پيشگان، اميرمؤمنان عليه‏ السلام  مى‏ فرمايد:

اربعة من قصورالجنة فى الدنيا: المسجد الحرام و مسجد الرسول و مسجد بيت المقدس و مسجد الكوفة. (40)؛  چهار قصر از قصرهاى بهشتى در دنياست: مسجد الحرام، مسجد النبى، مسجد الاقصى، مسجد كوفه .

32- در حديث ديگرى به هنگام شمارش قصرهاى چهارگانه فرمود: و مسجد الكوفة و هو قبة الاسلام . (41)  و مسجد كوفه كه آن «قبة الاسلام‏» است.

تعبير« قبة الاسلام‏» را رسول اكرم صلى‏الله عليه ‏و آله‏ و سلم  در مورد حرم مطهر سالار شهيدان، (42) و جناب سلمان در مورد كوفه (43) به كار برده بودند.

33- امام صادق عليه‏ السلام  فرمود: مسافر در چهار جا مى‏تواند نمازش را كامل بخواند: مسجد الحرام، مسجد النبى، مسجد كوفه، حرم امام حسين صلوات ‏الله عليه . (44)

34- امام صادق عليه‏ السلام  فرمود: اعتكاف روا نيست‏ به جز در مسجدى كه امام عادل در آن جا نماز جماعت اقامه كرده باشد. در مسجد كوفه، در مسجد بصره، در مسجد النبى و مسجد الحرام اعتكاف مانع ندارد.  (45)

35- اميرمؤمنان عليه‏ السلام  فرمود: لا تشد الرحال الا الى ثلاثة مساجد: المسجد الحرام، و مسجد رسول الله صلى‏الله عليه ‏و آله‏ و سلم  و مسجد الكوفة. (46)

بار و بنه‏ ى سفر بسته نمى ‏شود، جز با به سه مسجد: 1) مسجد الحرام، 2) مسجد النبى، 3) مسجد كوفه.

36- فخرالساجدين، زين العابدين، امام سجاد عليه‏ السلام از مدينه منوره، صرفا به قصد نماز گزاردن در مسجد كوفه آمد، چهار ركعت نماز گزارد، آنگاه بر مركب خود سوار شده، راهى مدينه گرديد. (47)

37- امام باقرعليه‏ السلام  فرمود: اگر مردم فضائل مسجد كوفه را مى‏دانستند از راه‏هاى دور زاد و راحله فراهم كرده به سوى آن مى‏شتافتند. (48)

38- اميرمؤمنان عليه‏ السلام  در اين رابطه فرمود: و ان مسجدكم هذا لاحد المساجد الاربعة التى اختارها الله لاهلها. (49) ؛ اين مسجد شما (مسجد كوفه) يكى از چهار مسجدى است كه خداوند آنها را براى اهل ‏شان برگزيده است.

و در آخرين فراز از همين حديث فرمود: آن را هرگز فرو نگذاريد، با نماز گزاردن در آن به خداوند تقرب بجوييد، براى برآورده شدن نيازهاى خود به آنجا روى بياوريد. اگر مردم مى‏دانستند كه چه بركتى در آن هست از همه‏ نقاط زمين به سوى آن مى‏شتافتند، اگر چه با سينه خيز رفتن بر روى برف‏ها باشد. (50)

39- يكى از اصحاب به محضر اميرمؤمنان عليه‏ السلام  آمده عرضه داشت: من زاد و توشه برگرفتم، مركبى تهيه كردم، كارهايم را رديف نمودم وعازم بيت المقدس هستم .

اميرمؤمنان فرمود: توشه‏ات را برگير، مركب‏ خود را بفروش، از اين مسجد هرگز جدا مشو، كه اين مسجد يكى از چهار مساجد برگزيده است.

و در فرازى از آن حديث فرمود: و يحشر منه يوم القيامة سبعون الفا لا عليهم حساب ولا عذاب. (51) ؛ در روز رستاخيز 70000 نفر از اين مسجد برانگيخته مى‏شوند كه بر آنها حساب  و عقابى نيست.

40- اميرمؤمنان عليه‏ السلام  در فراز ديگرى از اين حديث مى‏ فرمايد:

و فيه ثلاث اعين يزهرن . . . عين من لبن، و عين من دهن، و عين من ماء . (52) ؛ در مسجد كوفه سه چشمه برق مى‏زند . . . چشمه‏اى از شير، چشمه‏اى از روغن، و چشمه‏اى از آب.

علامه مجلسى در توضيح اين حديث مى‏ فرمايد: اين چشمه‏ ها از ديده ما پنهان است تا در زمان حضرت قائم عليه‏ السلام  پديدار شوند. (53)

آن گاه اميرمؤمنان عليه‏ السلام  دست ‏بر سينه نهاده فرمود: ما دعا فيه مكروب بمسالة فى حاجة من الحوائج الا اجابه الله و فرج عنه كربته. (54) ؛ هيچ غم زده‏اى در اين مسجد حاجتى از حوائج‏ خود را از خدا مسالت نمى‏كند جز اين كه خداوند او را حاجت روا مى‏كند و اندوه ‏اش را مى‏زدايد.

41- امام صادق عليه‏ السلام  در اين رابطه فرمود: هر كس حاجتى داردبه سوي مسجد كوفه رود، وضو گيرد، دو ركعت نماز، در هر ركعت ‏سوره‏هاى حمد، فلق، ناس، توحيد، حجر، نصر، اعلى و قدر بخواند، تا از نماز فارغ شود، حاجتش به يارى پروردگار برآورده شود. (55)

42- امام صادق عليه‏ السلام  در فرازى از حديثى فرمود: نعم المسجد الكوفة، صلى فيه الف نبى و الف وصى.  (56) ؛ مسجد كوفه چه مسجد زيبائى است هزار پيامبر و هزار وصى پيامبر در آن نماز گزار بوده‏اند.

43- امام صادق عليه‏ السلام  فرمود: در شب معراج جبرئيل به پيامبراكرم صلى‏الله عليه ‏و آله ‏و سلم عرض كرد: اين جايگاه  نماز پدرت آدم و عبادتگاه پيامبران است، در اينجا فرود آى و نماز بگزار. پس آن حضرت فرود آمد و نماز گزارد، آن گاه به سوى آسمان معراج نمود. (57)

44- امام صادق عليه‏ السلام  به صراحت فرمودند: مسجد كوفه از مسجد بيت المقدس (مسجد الاقصى) برتر است. (58)

45- و در همين رابطه فرمود: اگر مردم آنچه را که من از فضيلت مسجد کوفه مي دانم مي دانستند؛درآن ازدحام مي کردند.(59)

46- جبريل امين در شب معراج به رسول اكرم صلى‏الله عليه ‏و آله‏ عرضه داشت: مسجد مبارك كثيرالخير، عظيم البركة، اختاره الله لاهله و هو يشفع لهم يوم القيامة. (60) ؛ مسجد مبارك، پر فضيلت و پر بركتى است‏ خداوند آن را براى اهلش برگزيده است، اين مسجد در روز قيامت‏ براى آنها شفاعت مى‏كند.

47- رسول اكرم صلى‏الله عليه‏ و آله در همين رابطه فرمود: مسجد كوفه در مورد هر كس كه در آن دو ركعت نماز بگزارد در روز قيامت‏ شفاعت مى‏كند. (61)

48- امام صادق عليه‏ السلام از هارون پرسيد: با مسجد كوفه چقدر فاصله دارى؟ آيا به يك ميل ( حدود دو كيلومتر) مى‏رسد؟ گفت: نه.

فرمود: آيا همه‏ نمازهايت را در آن جا مى‏خوانى؟ گفت: نه.

فرمود: اگر من در آنجا حضور داشتم هيچ نمازى را در هيچ وعده‏اى جز در آنجا نمى‏خواندم .

آنگاه در ضمن شمارش فضيلت‏هاى مسجد كوفه فرمود: ما بقى ملك مقرب ولا نبى مرسل، ولا عبد صالح الا و قد صلى فيه. (62) ؛ هيچ فرشته‏ مقرب، هيچ پيامبر مرسل و هيچ بنده‏  شايسته‏اى نيست جز اين كه در آن مسجد نماز گزارده است .

49- امام صادق عليه‏ السلام  در ضمن شمارش فضيلت‏هاى برجسته‏  مسجد كوفه فرمود: ان الصلاة المكتوبة فيه لتعدل الف صلاة، و ان النافلة فيه لتعدل خمس مائة صلاة و ان الجلوس فيه بغير تلاوة ولا ذكر لعبادة . (63)

نماز واجب در مسجد كوفه معادل با يك هزار، نماز مستحبى معادل با 500 نماز مى‏باشد و نشستن در آنجا بدون ذكر و تلاوت قرآن پاداش عبادت دارد.

50- و در حديث ديگرى فرمود: صلاة  فى مسجد الكوفة بالف صلاة . (64) ؛ يك نماز در مسجد كوفه معادل يك هزار نماز است.

51- اميرمؤمنان عليه‏ السلام  در همين رابطه فرمود: الصلاة المكتوبة فيه حجة مبرورة  والنافلة فيه عمرة مبرورة . (65) ؛ نماز واجب در مسجد كوفه معادل يك حج مقبول و نماز مستحبى در آن معادل يك عمره‏ مقبول است.

52- امام باقرعليه‏ السلام  نيز فرمود: يا ابا حمزة، الفريضة فيها تعدل حجة والنافلة تعدل عمرة . (66) ؛ اى ابا حمزه، نماز واجب در آن معادل يك حج و نماز مستحبى معادل يك عمره مى ‏باشد.

53- اميرمؤمنان عليه‏ السلام  در همين رابطه فرمود: النافلة فى هذا المسجد تعدل عمرة مع النبى صلى‏الله عليه ‏و آله‏  و قد صلى فيه الف نبى و الف وصى . (67) ؛ نماز مستحبى در اين مسجد معادل يك عمره در محضر پيامبر و نماز واجب در آن معادل يك حج در حضور پيامبر صلى‏الله عليه ‏و آله مى‏باشد. يك هزار پيامبر يك هزار وصى پيامبر در آن نماز گزارده‏اند.

54- امام صادق عليه‏ السلام فرمود: الكوفة حرم الله و حرم رسوله و حرم اميرالمومنين على عليه‏السلام ، الصلاة فى مسجدها بالف صلاة. (68) ؛ كوفه حرم خدا، حرم پيامبر و حرم اميرمؤمنان عليه‏ السلام است، نماز در مسجد آن معادل هزار نماز است.

55- و در حديث ديگرى فرمود: صلاة فى مسجد الكوفة تعدل الف صلاة فى غيره من المساجد. (69) ؛ يك نماز در مسجد كوفه، معادل يك هزار نماز در ديگر مساجد است.

56- امام باقرعليه‏ السلام از يك نفر از اهالى كوفه پرسيد: آيا تو همه‏ نمازهايت را در مسجد كوفه مى‏خوانى؟ گفت: نه. فرمود: تو شخص محرومى هستى، كه از چنين خيرى در مانده‏اى . (70)

57- و به ابوعبيده توصيه فرمود: هرگز نماز در مسجد كوفه را فرو مگذار. (71)

58- امام رضا عليه‏ السلام  در اين رابطه فرمود: الصلاة فى مسجد الكوفة فردا، افضل من سبعين صلاة فى غيره جماعة. (72) ؛ نماز فرادى در مسجد كوفه، از 70 نمازى كه در ديگر مساجد با جماعت ‏خوانده شود بهتر است .


پي نوشت ها:

32- كافى ، ج 8، ص 234/  تفسير عياشى، ج 2، ص 306/  تفسير برهان، ج 5، ص 130، تفسير كنز الدقايق، ج 6، ص 157 .

33- تفسيرعياشى، ج 2، ص 308 .

34- تفسيرعياشى، ج 2، ص 308/  بحارالانوار، ج 100، ص 378/  مجمع البيان، ج 5، ص 247 .

35- علامه مجلسى فرموده: منظور «محل اجتماع پيامبران‏» محل اجتماع پيامبران به هنگام رجعت در هنگامه‏ ظهور امام زمان (عجل‏ الله ‏تعالى ‏فرجه ‏الشريف) مى‏باشد . (مرآة العقول، ج 15، ص 490) .

36- ابن ابى الحديد مى‏گويد: تعبير نيرنگ اشاره به شهادت خويش در اين مسجد مى ‏باشد. (شرح نهج البلاغه، ج 19، ص 133).

37- كافى، ج 3 . ص 493/  تهذيب الاحكام، ج 3، ص 252/  المزارالكبير، ص 125/ وسائل الشيعه، ج 5، ص 251.

38- مرآة العقول، ج 26، ص 298 .

39- تهذيب الاحكام، ج 6، ص 23/  كامل الزيارات، ص 38/  تفسير برهان ج 5، ص 134/  تفسير صافى، ج 2، ص 449/  تفسير كنزالدقايق، ج 6، ص 174.

40- امالى شيخ طوسى ، ج 1، ص 369/ وسائل الشيعه، ج 5، ص 283.

41- روضة الواعظين، ج 2، ص 409 .

42- كامل الزيارات، ص 269/ بحارالانوار، ج 101، ص 109 .

43- رجال كشى، ص 20/ بحارالانوار، ج 22، ص 386 .

44- كافى، ج 4، ص 586/  تهذيب، ج 5، ص 431/ استبصار، ج 2، ص 335/  كامل الزيارات، ص 249/ مصباح المتهجد، ص 674/ فقه الرضا، ص 161/ وسائل الشيعه، ج 8، ص 528/ مستدرك وسائل، ج 6، ص 545.

45- كافى، ج 4، ص 176/ تهذيب، ج 4، ص 290/ استبصار، ج 2، ص 126/ وسائل الشيعه، ج 10، ص 540/ مستدرك وسائل، ج 7، ص 562.

46- الفقيه، ج 1، ص 150/ خصال، ج 1، ص 143/ وسائل الشيعة، ج 5، ص 257 .

47- كامل الزيارات، ص 27/  مزار شيخ مفيد، ص 19/ وسائل الشيعه، ج 5، ص 254/ بحارالانوار، ج 46، ص 65/ مستدرك وسائل، ج 3، ص 23 .

48- كامل الزيارات، ص 28/ مزار شيخ مفيد، ص 20/ المزارالكبير، ص 123/ تهذيب الاحكام، ج 6، ص 32/ وسائل، ج 5، ص 256/ جامع الاخبار، ص 69/ بحارالانوار، ج 83، ص 376 .

49- امالى شيخ صدوق، ص 189/  روضة الواعظين، ج 2، ص 337/  وسائل الشيعه، ج 5، ص 257 .

50- همان .

51- الغارات، ج 2، ص 415 .

52- شرح نهج البلاغه، ج 19، ص 133/ الغارات، ج 2، ص 415/ المزار الكبير، ص 127 .

53- مرآة العقول، ج 15، ص 487 .

54- كامل الزيارات، ص 33/  بحارالانوار، ج 100، ص 404/ كافى، ج 3، ص 492 .

55- امالى شيخ طوسى، ج 1، ص 416/ وسائل الشيعه، ج 8 ، ص 134/  بحارالانوار، ج 91، ص 346.

56- كافى، ج 3، ص 492/ جامع الاخبار، ص 70/  ثواب الاعمال، ص 30/  الفقيه، ج 1، ص 150/  وسائل الشيعه، ج 5، ص 252/  بحارالانوار، ج 83 ، ص 377 .

57- كافى، ج 8، ص 235/ بحارالانوار، ج 100، ص 387 .

58- تفسير عياشى، ج 3، ص 35/  بحارالانوار، ج 100، ص 405 .

59- المزارالكبير، ص 129/  بحارالانوار، ج 100، ص 395 .

60- المزارالكبير، ص 129/  بحارالانوار، ج 100، ص 394 .

61- مستدرك وسائل، ج 3، ص 404/  المزارالكبير، ص 130/  بحارالانوار، ج 100، ص 396 .

62- امالى شيخ طوسى، ج 2، ص 429/  امالى شيخ صدوق، ص 315/  الغارات، ج 2، ص 413/  مستدرك وسائل، ج 3، ص 399 .

63- كافى، ج 3، ص 491/ امالى طوسى، ج 2، ص 429/ روضة الواعظين، ج 2، ص 410/ الغارات، ج 2، ص 413/  مزار شيخ مفيد، ص 21.

64- الفقيه، ج 1، ص 147/  مزار شيخ مفيد، ص 22/  ثواب الاعمال، ص 30/  كامل الزيارات، ص 29/  مصباح كفعمى، ص 13/  بحارالانوار، ج 99، ص 242 .

65- تهذيب الاحكام، ج 3، ص 251/  وسائل الشيعه، ج 5، ص 260 .

66- الفقيه، ج 1، ص 148/  وسائل الشيعه، ج 5، ص 289 .

67- تهذيب الاحكام، ج 6، ص 32/ مزار شيخ مفيد، ص 21/  كامل الزيارات، ص 28/  روضة الواعظين، ج 2، ص 410/  وسائل الشيعه، ج 5، ص 257/  مستدرك وسائل، ج 3، ص 406.

68- كامل الزيارات، ص 29 .

69- تهذيب الاحكام، ج 6، ص 33/  وسائل الشيعه، ج 5، ص 258 .

70- كامل الزيارات، ص 30/  وسائل الشيعه، ج 5، ص 259 .

71- كامل الزيارات، ص 28/  بحارالانوار، ج 100، ص 400 .

72- تهذيب الاحكام، ج 1، ص 25/ كامل الزيارات، ص 31/  ثواب الاعمال، ص 30/  وسائل الشيعه، ج 5، ص 239/  بحارالانوار، ج 83 ، ص 372 .

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
فضیلت ماه رمضان

فضیلت ماه رمضان

فضیلت ماه رمضان
احادیث نماز

احادیث نماز

احادیث نماز
معراج مؤمن

معراج مؤمن

معراج مؤمن
شاکیان قیامت

شاکیان قیامت

شاکیان قیامت
UserName