• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1985
  • دوشنبه 1391/2/18
  • تاريخ :

تقاضایى عجیب!


روحیّه‏ى سؤال كنندگان، یكسان نیست. موسى و مردم هر دو تقاضاى دیدن خدا كردند، لكن موسى به نمایندگى از مردم و با ادب گفت: «أَرِنِی»، ولى قوم موسى با تكبّر گفتند: «لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً»، ما هرگز ایمان نخواهیم آورد مگر آنكه خدا را آشكارا ببینیم. لذا خداوند در جواب موسى فرمود: «لَنْ تَرانِی»، تو هرگز مرا نخواهى دید. امّا در برابر قوم، قهرش را فرستاد.


حضرت موسی

وَ إِذْ قُلْتُمْ یا مُوسى‏ لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (بقره 55) ثُمَّ بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (بقره56)

و (نیز به خاطر بیاورید) هنگامى كه گفتید اى موسى ما هرگز به تو ایمان نخواهیم آورد مگر اینكه خدا را آشكارا (با چشم خود) ببینیم، در همین حال صاعقه شما را گرفت در حالى كه تماشا مى‏كردید. پس شما را پس از مرگتان حیات بخشیدیم، شاید شكر نعمت او را بجا آورید.

 

تقاضاى عجیب!

این دو آیه یكى دیگر از نعمت هاى بزرگ خدا را به بنى اسرائیل یادآور مى‏شود، و نشان مى‏دهد چگونه آنها مردمى لجوج و بهانه‏گیر بودند و چگونه مجازات سخت الهى دامانشان را گرفت ولى بعد از آن باز لطف خدا شامل حالشان شد.

قوم حضرت موسى دو گروه شدند:

الف: گروهى برگزیده، كه همراه موسى علیه السلام براى مناجات و شنیدن كلام خداوند به كوه طور آمدند، ولى وقتى گفتگوى خدا و موسى را شنیدند، گفتند: از كجا بدانیم كه این صدا از خداست، باید خدا را با چشم ببینیم تا بپذیریم.

ب: گروه دیگر كه با هارون ماندند، ولى در غیاب حضرت موسى، گوساله‏پرست شدند. در سوره اعراف (اعراف، 154) در مورد كسانى كه دیدن خدا را طلب كردند، مى‏فرماید: «فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ» ؛ آنها را زمین لرزه گرفت.

شاید صاعقه‏اى كه در این آیه مطرح است، همراه با زمین لرزه بوده و آنها با این صاعقه از دنیا رفتند. (چون آیه‏ى بعد مى‏فرماید: شما را بعد از مرگ دوباره برانگیختیم.)                     

به هر حال درخواست مطرح شده در آیه اول ممكن است به خاطر جهل آنها بوده، چرا كه درك افراد نادان فراتر از محسوساتشان نیست، حتى مى‏خواهند خدا را با چشم خود ببینند و یا به خاطر لجاجت و بهانه‏جویى بوده است كه یكى از ویژگی هاى این قوم بوده است.

در هر صورت آنها صریحاً به موسى گفتند: تا خدا را  با همین چشم نبینیم هرگز ایمان نخواهیم آورد!

بعضى از مفسران اهل تسنن از آنجا كه مایل بوده‏اند رجعت و بازگشت به زندگى" را نپذیرند براى آیه فوق توجیهى ذكر كرده‏اند و گفته‏اند منظور این است كه" بعد از مردن گروهى از شما در حادثه صاعقه، خداوند فرزندان و نسل هاى فراوان به شما داد تا دودمانتان منقرض نشود.

روحیّه‏ى سؤال كنندگان، یكسان نیست. موسى و مردم هر دو تقاضاى دیدن خدا كردند، لكن موسى به نمایندگى از مردم و با ادب گفت: «أَرِنِی»، ولى قوم موسى با تكبّر گفتند: «لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً» ؛ ما هرگز ایمان نخواهیم آورد مگر آنكه خدا را آشكارا ببینیم.

لذا خداوند در جواب موسى فرمود: «لَنْ تَرانِی»، تو هرگز مرا نخواهى دید امّا در برابر قوم، قهرش را فرستاد.

(این آیه پیامبر اسلام را نیز تسلیت و دلدارى مى‏دهد كه از درخواست‏هاى بیهوده مردم نگران مباش ؛ زیرا مردم از موسى درخواست‏هاى خطرناك تر داشتند.)

صاعقه‏اى فرود آمد و بر كوه خورد، برق خیره‏كننده و صداى رعب‏انگیز و زلزله‏اى كه همراه داشت آن چنان همه را در وحشت فرو برد كه بى‏جان به روى زمین افتادند.

حضرت موسی

چنان كه قرآن در دنبال جمله فوق مى‏گوید: "سپس در همین حال صاعقه شما را گرفت در حالى كه نگاه مى‏كردید" (فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ)

موسى از این ماجرا سخت ناراحت شد، چرا كه از بین رفتن هفتاد نفر از سران بنى اسرائیل در این ماجرا بهانه بسیار مهمى به دست ماجراجویان بنى اسرائیل مى‏داد كه زندگى را بر او تیره و تار كند، لذا از خدا تقاضاى بازگشت آنها را به زندگى كرد و این تقاضاى او پذیرفته شد. (طبق آیه بعد)

آنچه به طور اجمال در این دو آیه آمده است به صورت مشروح تر در سوره اعراف در آیه 155 و سوره نساء آیه 153 بیان شده است.

به هر حال این داستان نشان مى‏دهد كه پیامبران بزرگ خدا در مسیر دعوت مردم نادان و لجوج با چه مشكلات بزرگى روبرو بودند، گاه معجزات اقتراحى از آنها مى‏طلبیدند و گاه قدم را فراتر نهاده مشاهده خدا را با چشم ظاهر تقاضا مى‏كردند و قاطعانه مى‏گفتند : تا چنین درخواستى انجام نگیرد ایمان آوردن محال است! و هنگامى كه با عكس العمل شدیدى از ناحیه پروردگار روبرو مى‏شدند باز هم مشكل تازه‏اى پیش مى‏آمد، كه اگر لطف خدا نبود، مقاومت در برابر این بهانه‏جوئی ها امكان نداشت.

ضمناً این آیه از آیاتى است كه دلالت بر امكان "رجعت" و بازگشت به زندگى در این دنیا را دارد، چرا كه وقوع آن در یك مورد دلیل بر امكان آن در سایر موارد است.

روحیّه‏ى سؤال كنندگان، یكسان نیست. موسى و مردم هر دو تقاضاى دیدن خدا كردند، لكن موسى به نمایندگى از مردم و با ادب گفت: «أَرِنِی»، ولى قوم موسى با تكبّر گفتند: «لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً»، ما هرگز ایمان نخواهیم آورد مگر آنكه خدا را آشكارا ببینیم .

بعضى از مفسران اهل تسنن از آنجا كه مایل بوده‏اند "رجعت و بازگشت به زندگى" را نپذیرند براى آیه فوق توجیهى ذكر كرده‏اند و گفته‏اند منظور این است كه " بعد از مردن گروهى از شما در حادثه صاعقه، خداوند فرزندان و نسل هاى فراوان به شما داد تا دودمانتان منقرض نشود ."! (تفسیر المنار جلد 1 صفحه 322)

ولى ناگفته پیدا است كه این تفسیر كاملاً بر خلاف ظاهر آیه فوق است، زیرا ظاهر جمله ثُمَّ بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ: " شما را بعد از مرگتان برانگیختیم" به هیچ وجه با این معنى سازگار نیست.(بعضى از مفسران- چنان كه " آلوسى" در " روح المعانى" نقل كرده-" موت" را در اینجا به معنى بیهوشى گرفته‏اند، و مى‏گویند بنى اسرائیل از مشاهده آن صاعقه عظیم همگى بیهوش شدند، سپس به فرمان خدا به هوش آمدند .

بعضى دیگر در توجیه‏گرى پا را از این فراتر نهاده و " موت" را به معنى جهل، و " بعث" را به سنن" تعلیم" دانسته‏اند!، ولى دقت در تعبیرات این آیه و آیات مشابه آن در سوره اعراف به خوبى نشان مى‏دهد كه این گونه توجیهات زیبنده یك مفسر حقیقت طلب نیست.)

 

پیام‏های آیه 55

از عاقبت لجاجت، جسارت، بى‏ادبى و توقّعات نابجاى گذشتگان، عبرت بگیرید. «لَنْ نُؤْمِنَ» ، «فَأَخَذَتْكُمُ»

2ـ براى گروهى منطق و استدلال و موعظه كافى است، ولى براى گروهى قهر و غلبه لازم است. «فَأَخَذَتْكُمُ»

3ـ اگر خداوند نیست تا او را ببینید، امّا آثار او كه دیدنى است ؛ چرا با دیدن آنها ایمان نمى‏آورید. «فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ»

 

پیام های آیه 56

1ـ رجعت و معاد، امر محالى نیست. بعضى از مردگان در همین دنیا زنده شده‏اند. «بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ»

رمز بروز برخى تلخى‏ها و سپس نجات از آنها، پیدا شدن روحیّه‏ى شكرگزارى است. «بَعَثْناكُمْ» ، «لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ»                  

آمنه اسفنریاری

بخش قرآن تبیان


منابع:

1-  تفسیر نور ج1

2-  تفسیر نمونه ج1

3-  تفسیر المنار جلد 1

4-  تفسیر روح المعانی

 

نقش اهل بیت در زندگی مسلمانان

نقش اهل بیت در زندگی مسلمانان

موقعی که در تاریکی گمراهی و نادانی بودید به سبب ما هدایت شدید و به راه راست قدم نهادید و بر کوهان بلندی سوار شدید و به واسطه ما از تیرگی شبهای آخر ماه داخل روشنایی صبح گردیدید. کر شود گوشی که از فریاد رهنما پند نگرفته....
گناه بعضی از افراد مضاعف است !

گناه بعضی از افراد مضاعف است !

اگر كيفر بستگان متخلّفِ يك مسئول چند برابر است ، كيفر خود مسئولِ متخلّف چه ميزان است ؟ «نِساءَ النَّبِيِّ ... الْعَذابُ ضِعْفَيْنِ» (قرآن در مورد كيفر تخلّف خود پيامبر مى‏فرمايد : «لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ ... لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِي
چرا دعای نیکان هم مستجاب نمی شود ؟!

چرا دعای نیکان هم مستجاب نمی شود ؟!

براي هميشه تاريخ بيان مي كند كه هر جا فسادى ظاهر شود ، بازتاب اعمال مردم است ، و در ضمن يك هدف تربيتى دارد ، تا مردم طعم تلخ نتيجه اعمالشان را بچشند، شايد به خود آيند .
UserName