• تعداد بازديد :
  • پنج شنبه 1382/09/27
  • تاريخ :

امام صادق علیه السلام و جوان

جوانى بهار عمر و جوان بهترین و مفیدترین قشر جامعه است.جوانان قشر متحرك، فعال و پرشور و نشاط جامعه را تشكیل مى‏دهند.آن‏ها با استعدادهاى فراوان و نشاط بسیار راه‏هاى سخت و ناهموارپیشرفت را مى‏پیمایند و زمام فرداى جامعه را به دست مى‏گیرند.بدین جهت تمام نظام‏ها و حكومت‏ها روى این قشر عظیم سرمایه گذارى‏مى‏كنند. در این راستا انبیاء و معصومان نیز توجه ویژه‏اى به‏جوانان داشته‏اند. در این نوشتار پرتوى از سخنان و سیره امام‏صادق(ع) را در زمینه مربوط به جوانان مطرح می نماییم.

الف- جوانان و دین شناسى

یكى از علل فاصله گرفتن جوانان از دین و مسایل مذهبى نا آگاهى‏آن‏ها از دین است. جوانان چون بصیرت و آگاهى كافى از دین‏ ندارند، تحت تاثیر تبلیغات سوء دشمنان قرار مى‏گیرند. امام ‏صادق(ع) به بشیر فرمود:

«لاخیر فى من لا یتفقه من اصحابنا یا بشیر ان الرجل منكم اذا لم‏ یستغن بفقهه احتاج الیهم فاذا احتاج الیهم ادخلوه فى باب ‏ضلالتهم و هو یعلم.‏» (1)خیرى نیست در آن گروه از اصحاب ما كه ‏تفقه در دین نمى‏كنند. اى بشیر! اگر یكى از شما به مسایل دینى‏اش ‏آشنا نباشد به دیگران محتاج مى‏شود و زمانى كه به آن‏ها نیازمند شد آن‏ها ناخواسته او را در وادى گمراهى خود وارد مى‏سازند.

امام صادق(ع) عنایت ویژه‏اى به بصیرت و بینش دینى ‏جوانان داشت. آن حضرت فرمود: « لواتیت ‏بشاب من شباب الشیعه لایتفقه لادبته‏» اگر به جوانى از جوانان شیعه برخورد كنم كه دردین تفقه نمى‏كند او را تأدیب خواهم كرد.

نیز فرمود: «العامل على غیر بصیره كالسائر على غیرالطریق و لا یزیده سرعه السیر من الطریق الا بعدا.» (2)كسى كه بدون آگاهى ‏و بینش به دین عمل مى‏كند همانند كسى است كه از بیراهه مى‏رود وتند روى او جز دورى از راه نمى‏افزاید.

نیز فرمود: «انظر لكل من لا یفیدك منفعه فى دینك فلا تعتدن به ولا ترغبن فى صحبته فان كل ماسوى الله تبارك و تعالى مضمحل وخیم‏عاقبته.‏» هركسى كه مفید به حال دین تو نیست ‏به او اعتنا مكن وعلاقه‏اى به رقابت ‏با او نشان مده. هر آن‏ چه غیرالهى است نابود شدنى است و عاقبت ناخوشایندى خواهد داشت. (3)

نیز فرمود:

«بادروا احداثكم بالحدیث قبل ان یسبقكم الیهم المرجئه.‏» (4)نوجوانان را با حدیث و فرهنگ اهل‏بیت علیهم السلام آشنا كنید؛ قبل از آن كه مرجئه (5)بر شما سبقت‏ بگیرند.

فضیل بن یسار مى‏گوید: امام صادق(ع) به شیعیان فرمود:

«احذرو على شبابكم الغلاه لا یفسدوهم فان الغلاه شر خلق یصغرون‏عظمه الله و یدعون الربوبیه لعبادالله و الله ان الغلاه (6)لشر من الیهود و النصارى والمجوس‏.»؛ جوانانتان را از غلات‏( غلو كنندگان) برحذر دارید. مبادا آن‏ها را فاسد كنند. غلات ( غلو كنندگان ) بدترین خلق خدا هستند. آن‏ها عظمت‏ خدا را كوچك به حساب مى‏آورند و ربوبیت را براى ‏بندگان نیز اعتقاد دارند. به خدا قسم! غلات از یهود، نصارى ومجوس بدترند.

امام صادق(ع) به یكى از یارانش فرمود:

«یابن جندب! بلغ معاشر شیعتنا و قل لهم: لا تذهبن بكم المذاهب، فوالله لا تنال ولایتنا الا بالورع و الاجتهاد فى الدنیا و موساه‏الاخوان فى‏الله.‏» (7) ؛ اى پسرجندب! به شیعیان ما بگو: مواظب‏ باشید فرقه‏ها و گروه‏ها شما را منحرف نسازند. به خدا سوگند! هیچ ‏كس به جرگه ولایت ما در نمى‏آید، مگر با رعایت پارسایى و تلاش دردنیا و همیارى با برادران دینى.

ب- جوانان و آموزش

امام صادق(ع) فرمود:

«لست احب ان ارى الشاب منكم الا غادیا فى حالین: اما عالما اومتعلما.» (8)؛ دوست ندارم یكى از شما جوانان را ببینم؛ مگر دریكى از دو حال: یا دانا یا در حال یادگیرى و دانش اندوزى.

ج- جوانان و ادب آموزى

امام صادق(ع) فرمود:

«لیس منا من لم یوقر كبیرنا و لم یرحم صغیرنا.» (9)؛ از ما نیست كسى كه به بزرگترها احترام و به كوچكترها رحم نكند.

از امام صادق(ع) نقل شده است كه هرگزامام حسین(ع) جلوتر ازامام حسن(ع) حركت نمى‏كرد و اگر آن دو باهم بودند هرگز امام‏حسین(ع) جلوتر از امام حسن(ع) سخن نمى‏گفت. (10)

امام صادق(ع) فرمود:

«جاء رجلان الى النبى شیخا و شابا فتكلم الشاب قبل الشیخ فقال‏النبى الكبیر الكبیر.» (11)؛ روزى دو نفر كه یكى پیر و دیگرى‏ جوان بود به خدمت پیامبر(ص) مشرف شدند. جوان قبل از پیرمرد شروع به سخن كرد. پیامبر(ص) فرمود: بزرگ. بزرگ( منظور احترام گذاشتن به بزرگتران است ) .

جوانان و تقوا

یكى از خطراتى كه جوانان را تهدید مى‏كند هوسرانى و بى‏بندوبارى‏است و تقوا مى‏تواند سدى در برابر هوس‏ها باشد. لذا امام صادق(ع) فرمود:

«یامعشر الاحداث! اتقواالله‏» اى گروه جوانان! از خدابترسید. (12)نیز فرمود: «لاینبغى للمؤمن ان یجلس مجلسا یعصى‏الله فیه و لا یقدر على تغییره‏» (13)؛ سزاوار نیست ‏براى مؤمن ‏كه در مجلسى بنشیند كه در آن معصیت مى‏شود و نمى‏تواند جلوى آن‏ را بگیرد.

ه- جوانان و قرآن

یكى از عواملى كه مى‏تواند جوانان را به درجات عالیه برساند ارتباط و انس با قرآن است. امام صادق(ع) در این باره‏ فرمود: «من قرء القرآن و هو شاب مؤمن اختلط القرآن بلحمه ودمه‏» (14)؛ جوان مومنى كه به قرائت قرآن بپردازد قرآن با گوشت و خونش در مى‏آمیزد.

و- جوانان و نماز

یكى از عوامل بازدارنده جوانان از گناه  نماز است.

نماز در كلمات و سیره امام صادق(ع) جایگاه خاصى دارد. روایات ‏نقل شده از آن حضرت درباره نماز به اندازه یك كتاب قطورمى‏باشد. در این جا فقط به یك روایت ‏بسنده مى‏كنیم. امام صادق(ع) فرمود: «اول ما یحاسب به العبد الصلاه فاءن قبلت قبل سائر عمله ‏و ان ردت رد سائر عمله.‏» (15)؛ اولین عملى كه در قیامت مورد محاسبه قرار مى‏گیرد نماز است. اگر نماز قبول شود سایر اعمال‏ قبول مى‏شود و اگر نماز رد شود سایر اعمال نیز رد خواهد شد.

پى‏نوشتها:

1- كافى، ج 1، ص‏33.

2- كافى، ج 1، ص‏43؛ تحف العقول، ص‏269.

3- میزان الحكمه، ج 5، ص‏306.

4- اصول كافى، ج‏6، ص‏47؛ وسایل الشیعه، ج 15، ص‏196.

5- مرجئه گروه منحرفى در زمان بنى‏امیه بودند كه صرف داشتن‏اعتقاد را كافى مى‏دانستند و عمل و تكلیف را جزو ایمان به حساب‏ نمى‏آوردند. (درعدل الهى، ص‏313؛ در كتاب الفرق بین الفرق‏آمده است: مرجئه مبلغانى داشتند كه مردم را به عقاید مرجئه ‏دعوت مى‏كردند.

6- غلات كسانى هستند كه درباره حضرت على(ع) غلو مى‏كنند و او را رب مى‏دانند و معتقدند كه مصالح جهان به دست او انجام‏ مى‏گیرد. آن‏ها براى پنج نفر از یاران آن حضرت چنین ربوبیتى را قائلند. (مجمع البحرین، ص 328.)

7- تحف العقول، ص‏33.

8- بحارالانوار، ج 1، ص‏17.

9- همان، ج 75، ص 138.

10- مشكاة الانوار، ص 170.

11- همان، ص 168؛ ینابیع الحكمه، ج‏3، ص 230.

12- میزان الحكمه، ج 4، ص‏273.

13- وسایل الشیعه، ج 11، ص‏503.

14- كافى، ج 4، ص 414 وسایل الشیعه، ج 2، ص 140.

15- وسایل الشیعه، ج‏3، ص 22.

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName