• تعداد بازديد :
  • سه شنبه 1389/11/19
  • تاريخ :

کتاب برتر دانشگاهي

دانشگاه تهران

مراسم نوزدهمين دوره‌ي کتاب برتر دانشگاهي صبح ديروز، با حضور رييس دانشگاه تهران، مسوولان آموزش و انتشارات دانشگاه، برگزيدگان آثار برتر، چهره‌هاي ماندگار و اساتيد دانشگاه تهران، در سالن شهيد دهشور پرديس علوم دانشگاه تهران برگزار شد.

متن زير گفت‌وگوي اختصاصي خبرنگار تبيان با دکتر بيات، از مسوولان برگزاري اين مراسم است.

 

- اين دوره چه تفاوتي با دوره هاي قبل داشت؟

- فرق اين دوره با دوره هاي قبل در اين است که طي دوره هاي قبلي انتخاب کتاب برتر دانشگاهي در هفته پژوهش برگزار مي شد ولي امسال اين روز را مجزا کردند. در هفته آخر آذر ماه روز پژوهش برگزار شد و پژهش گران نمونه و آثارشان معرفي شدند.

 

- آثار منتشر‌شده به چه صورت به اين مرحله راه پيدا مي‌کنند و چگونه انتخاب مي‌شوند؟

- براي انتخاب کتاب سال دانشگاهي دعوت نامه هايي به دانشگاه هاي کل کشور، انتشارت هاي مختلف که کتاب دانشگاهي چاپ مي کنند ارسال مي شود بعد آن ها در صورت تمايل کتابهايشان را به دبيرخانه کتاب برتر دانشگاه تهران واقع در محل انتشارات دانشگاه تهران ارسال مي کنند.

کميته هايي تشکيل مي شود و کتاب هاي داراي استانداردهاي مد نظر را جدا مي کنند و آن ها را به کميته هاي مختلف مي سپارند. کميته ها با توجه به موضوعات کتاب ها تشکيل مي شوند. اين کميته ها تشخيص مي دهند که کدام کتاب ها قابليت اين را دارند که به داور سپرده شود. براي هر کتاب دو يا سه داور انتخاب مي شود.

 

- داورها چگونه انتخاب مي‌شوند و روش داوري براي انتخاب کتاب برتر چگونه است؟

- داورها افرادي هستند که در حوزه اي خاص داراي تاليفات بسيار و تخصص علمي لازم را داشته باشند. کتاب براي داورها ارسال مي شود و به آن ها پنج يا شش ماه فرصت داده مي شود تا کتاب ها را کامل و دقيق مطالعه کنند. هر داور بعد از مطالعه کتاب فرم همراه کتاب را پر مي کنند و بر اساس آن سوال ها به کتاب نمره داده مي شود کتاب هايي که نمره اي بالاي 85 يا 90 کسب مي کنند به مرحله دوم راه پيدا مي کنند .

اين کتاب ها جمع آوري مي شود و کميته اي بالاتر از کميته قبل تشکيل مي شود. در اين کميته نمايندگان تمام گروه هاي علمي حضور دارند. دلايل داورها و خصوصيات کتاب هاي منتخب در کميته مطرح مي شود.

 

- اگر در يک بخش چند کتاب انتخاب شود، ملاک انتخاب کتاب نهايي چيست؟

- خوب است بدانيد اگر در گروهي بيش از يک کتاب منتخب وجود داشته باشد قابليت هاي علمي کتابي را که بالاترين نمره را دارد بررسي مي شود و تعريف و تمجيد اصحاب فن در مورد کتاب امتياز محسوب مي شود. در اين مرحله شوراي 12 نفره به کتاب ها راي مي دهند. اين راي گيري به صورت راي مخفي انجام مي شود و کتابي که حداکثر آرا را به دست بياورد به عنوان کتاب برتر سال دانشگاهي معرفي مي شود.

کتاب هايي که در مرحله آخر نتواند راي حداکثري را کسب کند به عنوان کتاب شايسته تقدير معرفي مي شود. که امسال 6 کتاب «برتر دانشگاهي» و 9 کتاب «شايسته تقدير» معرفي شدند.

کتاب هاي برگزيده عبارتند از : زيب اللغات، فلزات استراتژيک، آناليز حقيقي، مباني تکامل مولکولي،بهداشت گوشت و داده هاي ساختارها

 

زيب‌اللغات

کتاب برگزيده در بخش ادبيات

دکتر علي بيات


فرهنگ "زيب اللغات" اولين فرهنگ اردوزبان به همت پژوهشگران ايراني است. تا کنون هيچ فرهنگ لغت اردو به فارسي توسط اساتيد ايراني نوشته نشده است. از فرهنگ هايي که تا قبل از چاپ زيب اللغات مورد استفاده دانشجويان رشته زبان و ادبيات اردو بود مي توان به "فيروزاللغات" چاپ مؤسسه فيروز سنز پاکستان، فرهنگ مختصر مرحوم شهريار نقوي يا فرهنگ سه زبانه عليرضا نقوي اشاره کرد. زيب اللغات اولين ديکشنري اردو به فارسي است که توسط ايراني ها نوشته شده است.

دکتر علي بيات يکي از نويسندگان زيب اللغات درباره مراحل نوشتن اين لغت نامه به خبرنگار تبيان گفت:

- من به همراه استادم خانم دکتر عليخان کار روي اين کتاب را به عنوان يک کار پژوهشي شروع کرديم. در گام اول واژه هاي فارسي، عربي و انگليسي (صرف واژه) که در زبان اردو استفاده مي شود را از دايره لغاتمان حذف کرديم. ولي ترکيبهايي که با کلمات فارسي، انگليسي و عربي ساخته شده را حفظ کرديم. پس از غربال کردن کلمات سعي کرديم با کمک فرهنگ هاي فارسي مانند از فرهنگ دهخدا، فرهنگ معين، آريان پور مناسب ترين معادل رو انتخاب کنيم .

 

- آيا ساختار زيب اللغات مانند فرهنگ هاي گذشته است؟

- برخلاف ديگر فرهنگ هاي موجود فونتيک را با حروف فارسي و با اعراب گذاري فارسي نوشتيم. و در گروه فعلي جايگاه دستوري اسامي را هم مشخص کرديم يعني مقابل هر کلمه علاوه بر مشخص کردن جنسيت، نوع کلمه را هم مشخص کرده ايم. و اين مشخصه خاص زيب اللغات است و در کمتر فرهنگي اين طرز کار ديده شده. اگر خدا توفيقي بدهد قصد داريم کلمات غير اردويي رايج در جهان اردو زبانان را در کتابي با نام "زيب اللغات جامع" بياوريم.

 

- ميزان استقبال دانشجويان را چگونه ارزيابي مي کنيد؟ آيا به گونه اي بود که سختي کار را فراموش کنيد؟

- دانشجوها از چاپ کتاب استقبال خوبي کردند ولي دانشجويان حوزه علوم انساني کمتر براي کتاب هزينه مي کنند و دانشجويان رشته زبان و ادبيات اردو از اين قاعده مستثني نيستند. نکته قابل توجه اين است که ناشر اين کتاب نود درصد کتاب ها را به افغانستان و تاجيکستان فروخته است. و حتي يک جلد هم در اختيار ندارد. حدود پنجاه جلد از اين کتاب در اختيار دانشگاه است که به حسب موقعيت به دوستان هديه مي دهيم. شايد برگزيده شدن اين کتاب دانشجويان را به تهيه اين کتاب تشويق کند و کتاب به چاپ دوم برسد.

 

- آيا اين کتاب مورد تاييداساتيد پاکستاني هم هست؟

- پروفسور تحسين فراقي مدير گروه زبان اردوي دانشگاه پنجاب بعد از ديدن کتاب ضمن برشمردن خصوصيات مميز اين کتاب آن را در خور توجه دانستند. دکتر اقبال ثاقب رئيس گروه فارسي دانشگاه دولتي لاهور وقتي در ايران بودند خيلي اصرار داشتند حداقل دو جلد از اين کتاب را همراه خود ببرند و در کتابخانه دانشگاه خود استفاده کنند.

 

دکتر راشد نقوي نيز در پاسخ به اين سوال که فرهنگ زيب اللغات به عنوان يک کتاب ادبي چه فائده و ثمره‌اي دارد، گفت:

- تعداد کمي فرهنگ اردو به فارسي نوشته شده است و البته کاملا غير تخصصي. دکتر عليخان و دکتر بيات خيلي زحمت کشيدند تا فرهنگي تهيه کنند که جوابگوي نياز دانشجويان رشته زبان و ادبيات اردو باشد. در اين فرهنگ روي تلفظ هم خيلي کار شده و براي يک فارسي زبان که مي خواهد اردو را به عنوان يک رشته دانشگاهي بياموزد بسيار مفيد است.

 

- آيا فرهنگ هاي موجود براي زبان اردو به عنوان يک زبان زنده کافي است؟

- نکته ديگر اين است که فرهنگ هاي موجود، قديمي شده اند و درصدي از لغات موجود در اين فرهنگ ها ديگر استفاده نمي شود. زبان اردو زنده است و هر روز کلماتي از آن کم يا به آن افزوده مي شود. حتي کلمات يا اصطلاحاتي داريم که با گذشت زمان با مفهوم جديدي استفاده مي شوند.

امروزه خيلي از کلمات انگليسي را در قالب زبان اردو ريخته و استفاده مي کنند. اين اساتيد بزرگوار تلاش کرند کلمات اصل اردو را بياورند. دکتر راشد اضافه کرد که روي يک فرهنگ اصطلاحات مطبوعات سه زبانه فارسي ،انگليسي، اردو کار کرده اند و به زودي به چاپ مي رسد.

 

بخش کتاب‌خواني تبيان

UserName