• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • دوشنبه 1389/11/18
  • تاريخ :

خطر قیامت جدّى است!

اهدای قرآن به کتابخانه آستان قدس


آیات و سوره های بسیاری در قرآن کریم پیرامون قیامت و احوالات آن ، سخن گفته شده است .

سوره لقمان یکی دیگر از سوره هایی است که پیرامون حالاتی از قبیل احساس قربت ، در ماندگی  ، تنهایی و ...که برای آدمی در قیامت پدیدار می شود ،  بحث و گفتگو می کند .


* فضیلت سوره لقمان‏

روایات متعددى در فضیلت این سوره از پیامبر گرامى اسلام (ص) و بعضى از ائمه (ع) نقل شده است، از جمله: در حدیثى از پیامبر (ص) مى‏خوانیم :

« من قرء سورة لقمان، كان لقمان له رفیقا یوم القیامة، و اعطى من الحسنات عشرا بعدد من عمل بالمعروف و عمل بالمنكر ؛ كسى كه سوره لقمان را بخواند ، لقمان در قیامت رفیق و دوست او است ، و به عدد كسانى كه كار نیك یا بد انجام داده‏اند (به حكم امر به معروف و نهى از منكر در برابر آنها) ده حسنه به او داده مى‏شود . »(مجمع البیان ، ج 8 ،ص 312)

و در حدیث دیگرى از امام باقر (ع) مى‏خوانیم :

« من قرء سورة لقمان فى لیلة و كل اللَّه به فى لیلته ثلاثین ملكا یحفظونه من ابلیس و جنوده حتى یصبح، فاذا قرأها بالنهار لم یزالوا یحفظونه من ابلیس و جنوده حتى یمسى ؛ كسى كه سوره لقمان را در شب بخواند ، خدا سى فرشته را مأمور حفظ او تا به صبح در برابر شیطان و لشكر شیطان مى‏كند ، و اگر در روز بخواند این سى فرشته او را تا به غروب از ابلیس و لشكرش محافظت مى‏نمایند .» (نور الثقلین  ، ج 4 ، ص 193)

 

تلاوت مقدمه ای برای اندیشیدن!

بارها گفته‏ایم و باز هم مى‏گوئیم كه این همه فضیلت و ثواب و افتخار براى خواندن یك سوره قرآن به خاطر آنست كه تلاوت مقدمه‏اى است براى اندیشه و فكر و آن نیز مقدمه‏اى است براى عمل و تنها با لقلقه لسان نباید این همه فضیلت را انتظار داشت .

 

* روزى كه حتّى پدر و فرزند به داد یكدیگر نمى‏رسند!!

 «یا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَ اخْشَوْا یَوْماً لا یَجْزِی والِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَ لا مَوْلُودٌ هُوَ جازٍ عَنْ والِدِهِ شَیْئاً إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَیاةُ الدُّنْیا وَ لا یَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ  ؛ اى مردم! از پروردگارتان پروا كنید و بترسید از روزى كه هیچ پدرى مسئولیّت (اعمال) فرزندش را نمى‏پذیرد و هیچ فرزندى به جاى پدرش قبول مسئولیّت نمى‏كند ، قطعاً وعده‏ى خداوند حقّ است ، پس زندگى دنیا شما را نفریبد و (شیطانِ) فریبكار، شما را نسبت به خدا فریب ندهد . » (لقمان 33)

در حدیث از امام باقر (ع) مى‏خوانیم :« كسى كه سوره لقمان را در شب بخواند ، خدا سى فرشته را مأمور حفظ او تا به صبح در برابر شیطان و لشكر شیطان مى‏كند، و اگر در روز بخواند این سى فرشته او را تا به غروب از ابلیس و لشكرش محافظت مى‏نمایند»

نكات آیه:

1ـ همه باید از خدا پروا داشته باشیم و از انواع انحرافات عقیدتى، اخلاقى و عملى بپرهیزیم : « یا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ »

2ـ بهترین زاد و توشه براى روزى كه حتّى پدر و فرزند به داد یكدیگر نمى‏رسند ، تقواست : « اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَ اخْشَوْا یَوْماً لا یَجْزِی والِدٌ» ...

3ـ خطر قیامت جدّى است ، لذا هشدارهاى پى در پى لازم است : (دو بار امر و دو بار نهى در آیه آمده است : « اتَّقُوا ... اخْشَوْا ... فَلا تَغُرَّنَّكُمُ ... لا یَغُرَّنَّكُمْ»)

4ـ روز قیامت ، روز بزرگى است : (كلمه‏ى «یَوْماً»، نكره و با تنوین آمده، نشانه‏ى عظمت و بزرگى است.) «اخْشَوْا یَوْماً»

5ـ در قیامت ، هر كس گرفتار عمل خویش است و عهده‏دار كار دیگرى نیست : «لا یَجْزِی ... شَیْئاً»

6ـ آنچه انسان را از قیامت غافل مى‏كند ، دنیا و شیطان فریبنده است : «فَلا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَیاةُ الدُّنْیا وَ لا یَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»

 7ـ حَسَب و نَسَب، در قیامت كارایى ندارد : «لا یَجْزِی والِدٌ ... وَ لا مَوْلُودٌ » (وقتى پدر و فرزند به فریاد یكدیگر نمى‏رسند ، حساب دیگران روشن است)

8ـ ترس از قیامت ، مانع فریفتگى انسان به زندگى دنیا است : « اخْشَوْا یَوْماً ... وَ لا یَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ »

9ـ شیطان در بعضى اوقات ، حتّى در مقدّس‏ترین امور براى فریب افراد استفاده مى‏كند. «وَ لا یَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»

 

قیامت، روز تنهایى‏

قرآن

خداوند ، حكیم است و خداىِ حكیم ، ساخته‏ى خود را نابود نمى‏كند.

دنیا ، خانه‏اى است كه مهندسش آن را خراب مى‏كند تا، بناى بهترى بسازد. بنا بر روایات مرگ ، تغییر لباس ، تغییر منزل و مقدّمه‏اى براى تكامل و زندگى ابدى است.

به علاوه عدالتِ خداوند ، وجود قیامت را براى انسان ضرورى مى‏كند، زیرا ما خوبان و بدانى را مى‏بینیم كه در دنیا به پاداش و كیفر نمى‏رسند ، بنا بر این خداوند عادل باید سراى دیگرى را براى آن پاداش و كیفر آنها قرار دهد .

گرچه گاه و بیگاه كیفر و پاداشهایى در دنیا مشاهده مى‏شود ، ولى جایگاه بسیارى از اعمال تنها قیامت است ، زیرا در بعضى موارد امكان آن در دنیا وجود ندارد ؛. مثلًا كسى كه در راه خدا شهید شده ، در دنیا حضور ندارد تا پاداش بگیرد و یا كسى كه افراد زیادى را كشته ، در دنیا امكان تحمّل بیش از یك كیفر را ندارد .

علاوه بر آنكه رنج و كیفر خلافكار در دنیا به تمام بستگان بى‏تقصیرش نیز سرایت مى‏كند ، پس باید پاداش و كیفر در جایى باشد كه به دیگران سرایت نكند .

جمع شدن ذرّات پخش شده‏ى مردگان نیز كار محالى نیست . همان گونه كه ذرّات چربىِ پخش شده در مَشكِ دوغ ، در اثر تكانِ مَشك، یك جا جمع مى‏شود ، خداوند نیز با تكان شدید زمین، اجزاى همه‏ى مردگان را یك جا جمع مى‏كند : «إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها»(زلزال، 1 2)

 اى مردم! از پروردگارتان پروا كنید و بترسید از روزى كه هیچ پدرى مسئولیّت (اعمال) فرزندش را نمى‏پذیرد و هیچ فرزندى به جاى پدرش قبول مسئولیّت نمى‏كند ، قطعاً وعده‏ى خداوند حقّ است ، پس زندگى دنیا شما را نفریبد و (شیطانِ) فریبكار، شما را نسبت به خدا فریب ندهد
قیامت

بگذریم كه خود ما نیز از یك تك سلول آفریده شده‏ایم كه این سلول نیز از ذرّات خاكى است كه تبدیل به گندم ، برنج ، سبزى و ... شده و به صورت غذاى والدین و سپس نطفه و سرانجام به شكل انسانى كامل در آمده است .

آنچه در این آیه مورد توجّه قرار گرفته ، صحنه دلخراشى است كه پدر نمى‏تواند كارى براى فرزند خود انجام دهد . در موارد دیگر قرآن، صحنه‏هایى مطرح شده كه اگر آن آیات را یك جا بنگریم ؛ غربت، ذلّت و وحشت انسان را درك خواهیم كرد ؛

در آن روز، نه مال به فریاد انسان مى‏رسد و نه فرزند : «یَوْمَ لا یَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ» (شعراء، 88)

در آن روز، دوستان گرم و صمیمى از حال یكدیگر نمى‏پرسند : «وَ لا یَسْئَلُ حَمِیمٌ حَمِیماً» (معارج، 10)

در آن روز، پشیمانى و عذرخواهى سودى ندارد : «وَ لا یُؤْذَنُ لَهُمْ فَیَعْتَذِرُونَ» (مرسلات، 36)

در آن روز، نسبت‏ها و آشنایى‏ها سودى ندارند : « فَلا أَنْسابَ بَیْنَهُمْ یَوْمَئِذٍ» (مؤمنون، 101)

در آن روز ، وسیله‏ها و سبب‏ها از كار مى‏افتد : «تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ» (بقره، 166)

به هر حال، روز قیامت ،روز غربت و تنهایى انسان است‏ . 

 

نتیجه گیری :

با توجه به آیات قرآن کریم ، تا وقتی که راه نفس کشیدنی برایمان باقی مانده و توانی در بدن داریم، به فکر آخرت و روزی که از دست هیچ کس جز اعمالمان کاری بر نمی آید ، باشیم و مواظب باشیم که تا دیر نشده ، اسباب زندگی جاودانه مان در قیامت را به بهترین شکل فراهم آوریم .  

 

آمنه اسفندیاری

بخش قرآن تبیان


منابع:

1-  تفسیر نور ، ج 9

2- تفسیر نمونه ، ج 17

3- مجمع البیان ، ج 8 ، ص 312

4- نور الثقلین ، ج 4 ، ص 193

مسابقه ...

امتياز این سوال :
UserName