• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 3311
  • سه شنبه 11/5/1384
  • تاريخ :

گزارش كامل آخرین سخنرانی خاتمی درمجلس

خاتمی پس از ارائه‌ گزارش عملكرد ‌8 ساله دولت:
هركه اندر راه ما خاری فكند از دشمنی / هر گلی كز باغ وصلش بشكفد بی‌خار باد


رییس‌جمهور پس از آخرین حضورش در مجلس در كسوت ریاست‌جمهوری و ایراد سخنرانی و ارائه‌ی گزارش به نمایندگان مجلس شورای اسلامی، در جمع خبرنگاران حضور یافت و با آنان سخن گفت.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمحمد خاتمی درباره‌ی احساس خود از تجلیل‌هایی كه از وی می‌شود، گفت: البته انسان همیشه از محبت دیگران اظهار خوشحالی می‌كند ولی طبق آموزه‌های اسلامی ما همیشه باید ضعفهای خودمان را ببینیم تا دچار غرور نشویم. اگر خدمتی در این كشور بوده وظیفه‌ی خود را انجام داده‌ایم و اگر هم نتوانستیم به این معنا نیست كه نخواستیم.

وی افزود: خیلی تلاش و سعی كردیم كه با همدلی و همكاری همه‌ی اركان نظام این مسیر دشوار را طی كنیم و اگر این همدلی و همكاری نبود، این موفقیت‌ها هم در این حد نمی‌توانست باشد. طبعا انسان همیشه آرمانهایش بالاتر از واقعیت‌هاست. یعنی خیلی چیزها می‌خواهد كه در عمل یا نمی‌تواند یا نمی‌شود. مهم این است كه انسان هدف را گم نكند و هدف ما خدمت به مردم، اعتلای كشور، استقرار نظام حاصل از انقلاب اسلامی كه مردمسالاری دینی است بود، اگر خدا خواسته باشد و در این مسیر گامی برداشته باشیم ما راضی هستیم و اگر هم كوتاهی كرده باشیم، امیدواریم كه از سر تقصیر نباشد و هم لطف مردم و هم عنایت خداوند شامل حال ما بشود.

رییس‌جمهور ادامه داد: احساسی كه شما گفتید من در آغاز مجلس گفتم؛ جایگاهی كه مجلس دارد در نظام ما و همه‌ی نظامهای مردم سالار بی‌بدیل است و به همین دلیل هم رییس‌جمهور كار خودش را با مجلس و در مجلس و با تحلیف در مجلس و با رأی‌گیری از مجلس برای وزرای خود آغاز می‌كند.

خاتمی اظهار داشت: افتخاری كه نصیب من شد این بود كه آغاز كارم با مجلس بود و روز پایانی كار من هم با مجلس و این به اصطلاح یك ذهنیت خوشایند برایم ایجاد كرد و از نمایندگان مجلس متشكرم به خصوص از جناب آقای حدادعادل رییس مجلس، هیات رییسه‌ی مجلس و حتما با خاطره‌ی خوش و دلی شاد ریاست‌جمهوری را ترك می‌كنم.

وی درباره‌ی رضایت خود از عملكرد مجلس هفتم خاطرنشان كرد: این امر بسته به این است كه چه چیز را معیار قرار دهید. اگر ایده‌آل‌ها را در نظر بگیرید از هیچ كار انسانی كه به هر حال دارای نقص است، نباید راضی بود؛ ولی اگر با توجه به امكانات، تشخیص اولویت‌ها را در نظر بگیریم، مجلس هفتم هم در مسیر خودش تلاش كرد و امیدوارم كه با هماهنگی قوه‌ی مجریه و قوه‌ی قضاییه شاهد پیشرفتها و كارهای بزرگتری باشیم. این كه مجلس هفتم برنامه‌ی چهارم را تصویب كرد گرچه خود نظراتی داشت و حقش هم بود و اعمال هم كرد، تكلیف را روشن كرد. ما همیشه و معمولا وقتی كه لوایحی و حرفهایی داشتیم با كمترین مشكل مواجه می‌شدیم. مجلس حق دارد تحقیق كند، تفحص كند، سوال كند و اگر ما این حق را به رسمیت بشناسیم و خودمان را هماهنگ كنیم، هیچ مشكلی میان قوه‌ی مجریه و مقننه نیست، مجلس هم اگر تكلیف مالایطاق نكند از دولت و از مدیران حمایت كند، نه اینكه نظارت نكند، كارها بهتر پیش می‌رود. من روی هم رفته اصلا احساس نمی‌كنم ما مشكل اساسی با مجلس داشتیم.

به گزارش ایسنا وی در ادامه درباره‌ی آغاز فعالیتهای صلح‌آمیز هسته‌ای كشورمان در اصفهان گفت: تصمیمش گرفته و كارهایش آغاز شد. الان نمی‌دانم از صبح تاكنون آژانس باید بیاید چون بالاخره آن مهر و موم‌ها را ببیند و بردارد. ما تصمیم گرفته‌ایم كه از دهم كار را آغاز كنیم و مقدمات كار را هم آماده كرده‌ایم. نمی‌دانم تا الان كه اینجا هستم راه افتاده یا نیفتاده ولی مطمئنا راه افتاده است.

وی در پاسخ به این سوال كه آیا با وی در خصوص كابینه آینده مشورتی شده و به چه میزان در مورد كابینه اطلاع دارد نیز گفت: در روزنامه‌ها مطالبی را خوانده‌ام.

بر اساس این گزارش حدادعادل نیز كه در جمع حضور داشت پس از سخنان خاتمی گفت: آقای خاتمی قرار است یك چای در دفتر ما مهمان باشند.

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری دانشجویان(ایسنا)، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدمحمد خاتمی كه صبح روز سه‌شنبه برای آخرین بار به عنوان رییس‌جمهور برای ارائه گزارش عملكرد هشت ساله خود در مجلس شورای اسلامی حاضر شد در آغاز سخنان خود خاطرنشان كرد كه به بركت انقلاب اسلامی با توجه به موقعیتی كه مجلس شورای اسلامی در این نظام دارد هر رییس‌جمهوری كار خود را با مجلس آغاز می‌كند یعنی پس از تنفیذ، تحلیف در مجلس یكی از اجزای استقرار ریاست جمهوری است و پس از آن ریاست جمهوری موظف است برای همكاران خود و اداره‌ی كشور از مجلس رأی اعتماد بگیرد و من نیز این افتخار را داشتم كه كار خود را با مجلس شروع كنم.

وی خاطرنشان كرد: در بین روسای جمهور من این موقعیت دل‌انگیز نصیبم شد كه آخرین روز كاری خود را نیز در مجلس و در بین نمایندگان محترم بگذرانم. این آغاز و فرجام را به فال نیك می‌گیرم و برای همه‌ی مسوولان نمایندگان مجلس و رییس‌مجلس و دولت و رییس‌دولت آینده آرزوی موفقیت دارم.

وی با تاكید بر اینكه جایگاه مجلس در یك نظام مردمسالار تشریفاتی نیست بلكه ركن و مبنای نظام مردمسالار است، اظهار داشت: درست است كه هم مجلس مركز قدرت است و هم ریاست جمهوری و هم دولت، ولی هر دو با رای مردم انتخاب می‌شوند و این مردم هستند كه برای سرنوشت خود تصمیم می‌گیرند. این ذات مردمسالاری است.

وی در عین‌حال اظهار داشت: مجلس قدرت منتشر است و ریاست جمهوری قدرت متمركز. درست است كه رییس قوه‌ی مجریه در جایگاه ریاست جمهوری نیز هست ولی موقعیت و اختیارات و وظایف ویژه دارد و معتقدم مهمترین آن، مسوولیت اجرای قانون اساسی است. این در حالیست كه در مقایسه با قدرت منتشره و متمركز سازوكار تضمین مردمسالاری در هر نظام این است كه قدرت متمركز پاسخگوی به قدرت منتشر باشد تا از هرگونه خودكامگی و سوءاستفاده از قدرت كاسته شود. این از دستاوردهای خوب انقلاب اسلامی است كه باید از آن پاسداری كنیم.

خاتمی اظهار داشت: مجلس نیز مهمترین رسالتش شناخت و دفاع از حق حاكمیت ملت است كه از جمله در وظایف و اختیارات مجلس متجلی است و به همین دلیل مجلس مركز قانونگذاری است و هیچ مركز و نهاد دیگری چنین حقی ندارد و تعیین انتظام و آهنگ جامعه با مجلس است. مجلس حق دارد در همه جا و همه‌ی كارها تحقیق و تفحص كند و نظارت خود را بر همه‌ی اركان اعمال نماید.

وی یادآور شد: در مجلس ششم هنگامی كه بحث در مورد تحقیق و تفحص از نهادهای وابسته به رهبری مطرح شد ایشان با اظهار نظر صریح خود این حق مسلم را به رسمیت شناختند. ما نیز باید با پاسداری از این موقعیت بكوشیم آنچه بدست آوردیم را حفظ كنیم، نقایصش را مرتفع، دموكراسی و مردمسالاری دینی را مستحكم سازیم.

خاتمی با بیان اینكه در طول مسوولیت خود با سه مجلس ششم و هفتم سر وكار داشته، خاطرنشان كرد كه در طول این مدت تمام تلاشش بر این بوده كه جایگاه و پایگاههایی كه نهادهای مختلف دارند محفوظ بمانند و همه‌ی تلاش وی و همكارانش در ادای این حق مسلم بوده است.

رییس جمهور با بیان اینكه در این زمینه وی و همكارانش در هر سه مجلس موفقیت‌هایی را بدست آورده‌اند، اظهار داشت كه بنای ما بر همدلی، همكاری و تلاش برای شناخت درست نیازها بود.

وی با سپاسگزاری از همه‌ی نمایندگان سه دوره‌ی مجالس پنجم، ششم و هفتم از روابط خوب بین قوه‌ی مقننه و مجریه در هر سه دوره یاد و با سپاسگزاری از خدا همچنین از ناطق نوری، مهدی كروبی و غلامعلی حدادعادل به عنوان روسای این سه دوره‌ی مجلس تشكر كرد و به ویژه برای نمایندگان، هیات رییسه و رییس مجلس هفتم آرزوی موفقیت و سلامت كرد.

خاتمی قبل از شروع به ارائه‌ی گزارش عملكرد هشت ساله‌ی دولت خود خاطرنشان كرد كه قرار بود ناهار امروز را – نه شام آخر – مهمان دوستان در مجلس باشد ولی تقدیر چیز دیگری را رقم زده ولی با این حال همیشه در خدمت مردم است.

در آغاز سخنان رییس جمهور، رییس مجلس شورای اسلامی از نمایندگانی كه در صندلی‌های ردیف‌ اول مجلس نشسته بودند خواست تا جای خود را تغییر دهند تا وزراء دولت بتوانند در این جایگاه قرار بگیرند.

بر اساس ماده‌ی 198 قانون برنامه‌ی توسعه سوم رییس‌جمهور موظف است همه ساله گزارش نظارت و ارزیابی و پیشرفت هر سال از اجرای قانون برنامه را به مجلس عرضه كند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایران)،سیدمحمد خاتمی رییس‌جمهور نیز صبح روز سه‌شنبه برای آخرین بار به عنوان رییس‌جمهور برای ارائه گزارش عملكرد هشت ساله خود در مجلس شورای اسلامی حاضر شد و پس از سخنان كوتاهی به ارائه‌ی گزارش فشرده‌ای از مهمترین "سیاست‌ها" و "اقدامات" و "شاخص‌های كلان" و "تحولات عمده" در بخش‌های مختلف پرداخت كه متن كامل آن به این شرح است:

« رب ادخلنی مدخل صدق و اخرجنی مخرج صدق و اجعل لی من لدنك سلطانا نصیرا.

خداوند بزرگ را سپاس می‌گویم كه هشت سال امكان خدمت به ملت بزرگوار ایران به من و همكارانم در دولت عطا فرمود تا آنچه را می‌دانستیم و می‌توانستیم در موقعیتی آكنده از فرصت‌ها و تهدیدهای گوناگون ملی و بین‌المللی به كار گیریم.

داوری نهایی در باب میزان توفیق دولت در این مدت كه پیمودن بخشی كوتاه از راه دشوار و طولانی مردمسالاری در ایران است، از آن خود ملت است كه انقلاب اسلامی‌اش مردمی‌ترین انقلاب دوران بود. من بر همان باورم و بر همان خواهم بود كه باید و می‌توان به نام دین و در قالب جمهوری اسلامی راههایی ممكن به سوی آزادی، استقلال، عدالت و پیشرفت كشور گشود. اینكه تا چه حد خواستیم و توانستیم و گذاشتند كه این مهم را به پیش بریم، نیاز به داوری‌های منصفانه‌ی پس از این دارد، امید آنكه هرچه كردیم و هرچه كوشیدیم مورد رضایت حضرت حق و در جهت خواست مردم باشد.

امروز در قالب گزارش عملكرد برنامه سوم توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مسوولیت دارم كه در برابر نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی آخرین گفتار رسمی خود را درباره‌ی عملكرد دولت در پنج سال برنامه عرضه دارم.

برنامه سوم، ظرفی ممكن برای پیشبرد توسعه همه‌جانبه، بهبود سطح كیفیت زندگی عمومی، تامین عدالت اجتماعی، آزادی و حقوق اساسی مردم بود.

در برنامه سوم توسعه عمده‌ترین ضرورت‌ها و نیازهای جامعه در مسیر اهتمام به امر عدالت اجتماعی و حقوق اساسی ملت به عنوان هدف و مبنای پیشرفت جامعه مدنظر بود.

افزایش سطح تولید، سرمایه‌گذاری، اشتغال، آموزش و تامین اجتماعی به عنوان مهمترین عوامل زیربنایی برای تحقق عدالت اجتماعی و تامین حقوق و آزادی‌های مشروع و قانونی همه شهروندان و ایجاد فضای مطمئن، قانونمند و باثبات برای فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی، علمی و فرهنگی در این برنامه مورد تاكید قرار داشت.

حال كه هم دوره‌ی اجرای این برنامه و هم دوران مسوولیت دولت اینجانب به پایان رسید، خوشحالم كه می‌توانیم از موفقیت‌های برنامه در عرصه مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، علمی و سیاسی سخن بگوییم.

روند موفق این برنامه اجازه داد كه برای نخستین بار امر برنامه‌ریزی كشور تحول یابد و بتواند در چشم‌اندازی به افق بیست ساله، به برنامه‌های بعدی توسعه بیندیشد.

گزارش اقتصادی سال 1383 و ارزیابی عملكرد پنج ساله برنامه سوم به صورت تفصیلی به نمایندگان محترم تقدیم شده است، از این‌رو می‌كوشم به فشرده‌ای از مهمترین "سیاست‌ها" و "اقدامات" و "شاخص‌های كلان" و "تحولات عمده" در بخش‌های مختلف بپردازم.

1- مهمترین سیاست‌ها و اقدامات برنامه سوم

مهمترین سیاست و اقدام‌هایی كه در طول برنامه با موفقیت به انجام رسید عبارتند از:

- اجرای دقیق یكسان‌سازی نرخ ارز به منظور شفاف‌سازی و سالم‌سازی اقتصاد كشور

-ایجاد و تقویت حساب ذخیره ارزی و تسریع در فرآیند استفاده سرمایه‌گذاران غیردولتی از منابع این حساب

- كنترل برنامه‌ریزی شده نرخ تورم، نرخ بیكاری و افزایش سرمایه‌گذاری

- رسیدن به خودكفایی در گندم و بعضی محصولات استراتژیك كشاورزی

- تلاش در جهت حفظ و یا افزایش یارانه كالاهای اساسی به منظور كمك به معیشت قشرهای كم‌درآمد

- گسترش تسهیلات جهت سرمایه‌گذاری و ایجاد رشد و اشتغال و كاهش نرخ تسهیلات بانكی از سقف 24 درصد به 16 درصد

- پرهیز از استقراض از بانك مركزی در اجرای عملیات بودجه‌های سالانه و كاهش بدهی‌های دولت

- تدوین و تصویب نظام تامین اجتماعی و انجام الزام‌های اجرای این نظام با شكل‌گیری وزارت رفاه و تامین اجتماعی جهت بسط و تحقق عدالت اجتماعی و هدفمند كردن یارانه‌ها

- پرداخت مستمری به نیازمندان فاقد توان كار و فعالیت و گسترش بیمه‌های درمان

- فراهم آوردن امكان حضور بیشتر در بازارها و عرصه‌های جهانی

- تنظیم و اجرای قوانین بنیادی نظیر قانون جذب و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی، تجمیع عوارض قانون بازار غیرمتشكل بومی، بخشی از مقررات مالی دولت، نوسازی و روزآمد كردن صنایع، تجارت الكترونیك و اصلاح قانون مالیت‌های مستقیم

- جایگزینی تدریجی موانع تعرفه‌ای به جای موانع غیرتعرفه‌ای واردات كالا

- لغو مقررات پیمان سپاری ارزی و تعدیل سود بازرگانی برای رقابتی كردن صادرات

- اعطای جوایز صادراتی و جبران خسارت ارزی صادركنندگان

- ساماندهی مناطق ویژه و آزاد تجاری با جهت‌گیری هم‌پیوندی این مناطق با اقتصاد جهانی و ملی

- گسترش بازار بورس (راه‌اندازی بورس‌های كشاورزی و فلزات و بورس‌های منطقه‌ای و كالایی) و هدایت منابع و نقدینگی بخش خصوصی به بازار بورس در جهت تقویت سرمایه‌گذاری داخلی

- تسریع در فرآیند انحصارزدایی و اطمینان‌بخشی به فعالیت‌های خصوصی با اجازه فعالیت بانك‌های خصوصی در داخل كشور و بانك‌های خارجی در مناطق آزاد تجاری جهت وسعت دادن به بازار پول و سرمایه

- اصلاح نظام بودجه‌ریزی و شفاف شدن بودجه عمومی دولت و افزایش نسبت بودجه عمرانی به بودجه جاری

- كوچك كردن دولت و ادغام وزارتخانه‌ها و سازمان‌های موازی و مشابه

- طراحی و اجرای موفقیت‌آمیز طرح توازن منطقه‌ای در استان‌ها و مناطق كمتر توسعه‌یافته جهت حضور بالنده این مناطق در توسعه كشور

- تمركززدایی و تفویض گسترده اختیارات مركز به استان‌ها و معنی و مفهوم بخشیدن به شورای برنامه‌ریزی استانی و تعادل‌بخشی به مقوله مسوولیت داشتن و اختیار داشتن

- تصویب و اجرای كلیات وظایف مربوط به واگذاری فعالیت‌های دستگاه‌های ملی به استانی و دستگاه‌های اجرایی به شهرداری‌ها و نهادهای غیردولتی و مدنی

- گسترش حوزه‌ی فناوری‌های نوین در كشور و حمایت از نوآوران

- گسترش فرهنگ و تولید IT جهت تحقق توسعه همه‌جانبه دانش‌محور

- تصویب و اجرای برنامه تكفا و مقدمات ایجاد دولت الكترونیك و پول الكترونیكی

- ایجاد شرایط لازم رشد بالای صنعت كشور به ویژه رشد صنعت خودروسازی و پتروشیمی

- بهره‌گیری از امكانات حساب ذخیره ارزی جهت ایجاد مراكز صنعتی و تولیدی

- پیشبرد سیاست گسترش اختیارات و استقلال دانشگاه‌ها و مراكز تحقیقاتی و تحول ساختاری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و تدوین و تصویب و اجرای قانون تشكیل آن

- بهره‌برداری از میدان گازی پارس جنوبی و شكل‌دهی مجموعه بزرگ عسلویه

- گسترش همه جانبه شبكه راه‌ها، راه‌آهن و فرودگاه‌ها از جمله راه‌اندازی فرودگاه بین‌المللی امام خمینی(ره) و خط راه‌آهن بافق - مشهد،

- توجه جدی و اساسی به مقوله‌ی انباشت، توزیع و بهره‌برداری از آب از تكمیل و راه‌اندازی بیش از پنجاه سد در مناطق مختلف كشور،

- گسترش شبكه‌ی تلفن همراه و ثابت،

- ساماندهی امور تقویت بخش گردشگری از طریق اجرای قانون تشكیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و ایجاد زیربناها و بسترهای لازم برای آن،

- موضوعیت دادن به امر حفاظت زیست در همه بخش‌ها و تبدیل آن به عنوان فرهنگ عمومی،

- توانمندسازی زنان و ارتقای سرمایه‌ی انسانی و اجتماعی آنان و افزایش نقش و سهم زنان در نظام اجرایی كشور،

- بررسی جایگاه سازمانی امور مروبط به نهاد ایثارگران

- برقراری امنیت داخلی و موضوعیت دادن به حقوق همه شهروندان،

- پی‌ریزی تعامل با جهان و كشورهای همسایه با راهبرد تنش‌زدایی، اعتمادسازی و افزایش قدرت منطقه‌ای ایران و كاهش ریسك اقتصادی سرمایه‌گذاری در كشور،

- بالا بردن اعتبار و ضریب نفوذ سیاسی ایران در دنیا و در مجامع بین‌المللی،

- مدیریت بحران‌ها و خروج از بسیاری از بن‌بست‌های سیاسی و اقتصادی در منطقه و جهان به خصوص شرایط حاد و حساس حمله به افغانستان و عراق و نیز امور انرژی هسته‌یی،

- تاكید بر توسعه‌ی فرهنگی و علمی به عنوان جوهر برنامه‌های توسعه‌یی،

- افزایش سهم و نقش نهادهای مدنی و غیر دولتی در توسعه،

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایران)،سیدمحمد خاتمی رییس‌جمهور در ادامه‌ی ارائه گزارش عملكرد هشت ساله خود در مجلس شورای اسلامی افزود:

2- شاخص‌های كلان و فرابخشی

در اینجا به ده شاخص كلان توسعه‌ای در برنامه‌ی سوم به اختصار می‌پردازم:

جمعیت و اشتغال

* مهم‌ترین موفقیت كشور در زمینه‌ی مسائل جمعیتی، توسعه‌ی برنامه‌های بهداشتی و تثبیت نرخ رشد جمعیت به میزان متوسط سالانه 6/1 درصد می‌باشد.

* در برنامه‌ی سوم به طور متوسط سالانه 580 هزار شغل ایجاد شده است كه نسبت به متوسط سالانه 380 هزار شغل در برنامه‌ی اول و 280 هزار شغل در برنامه‌ی دوم، افزایش قابل ملاحظه‌ای دارد كه بر این اساس، نرخ بیكاری در كشور از 2/14 درصد در سال 1379 به 3/10 درصد در سال 1383 كاهش یافته است.

* اجرای طرح‌های تولیدی با استفاده از منابع حساب ذخیره‌ی ارزی، پرداخت تسهیلات از طریق وجوه اداره شده به میزان 13 هزار و 760 میلیارد ریال و هم‌چنین همكاری ویژه سیستم بانكی در اجرای طرح‌های اشتغال‌زا از جمله‌اقدام‌های موثر در برنامه در ایجاد و گسترش اشتغال بوده است.

تولید و سرمایه‌گذاری

* متوسط رشد سالانه تولید ناخالص داخلی در برنامه‌ی سوم 5/4 درصد بوده است كه با توجه به پیش‌بینی برنامه به میزان 6/0 درصد، كمتر از پیش‌بینی برنامه بوده است، اما در مقایسه با عملكرد برنامه‌ی دوم به میزان 8/3 درصد افزایش قابل ملاحظه‌ای نشان می‌دهد. گفتنی است كه كشور در سال‌های 1381 و 1382 به ترتیب به نرخ رشدهای 4/7 درصد و 7/6 درصد دست یافت كه در 12 سال گذشته بی‌سابقه بوده است. درآمد سرانه نیز در برنامه‌ی سوم به طور متوسط سالانه 8/3 درصد رشد یافته است.

* بخش صنعت در بین بخش‌های اقتصادی با متوسط رشد سالانه 1/11 درصد در برنامه‌ی سوم و سهم حدود 8/18 درصد در تولید ناخالص داخلی به همراه بخش خدمات با متوسط رشد سالانه 8/4 درصد و سهم 8/51 درصدی در كل تولید كشور بیشترین نقش را در افزایش تولید و رشد اقتصادی داشته‌اند. بخش كشاورزی در برنامه‌ی سوم از متوسط رشد سالانه 3/4 درصد برخوردار بود و در سال‌های 1381 و 1382 به رشدی فراتر از پیش‌بینی برنامه دست یافت.

* متوسط رشد سالانه تشكیل سرمایه‌ی ثابت ناخالص (سرمایه‌گذاری) در دوره‌ی برنامه سوم 3/9 درصد است كه بیش از 2 درصد از هدف پیش‌بینی شده یعنی 1/7 درصد جلوتر بوده است. نرخ سرمایه‌گذاری (نسبت سرمایه‌گذاری به تولید) كه در سال 1379 معادل 8/29 درصد بود با یك روند چشمگیر در سال 1383 تا حد 8/35 درصد افزایش یافته است.

* متوسط رشد هزینه‌های مصرفی در برنامه‌ی سوم با رقم 6/6 درصد حدود دو برابر هدف برنامه یعنی 3/3 درصد است. این امر به طور عمده انعكاس رشد چشمگیر درآمدهای نفتی، بهبود وضعیت اقتصادی و رشد حجم واقعی پول است. در عین حال سهم هزینه‌های مصرفی دولتی در تولید ناخالص داخلی در سال پایانی برنامه نسبت به سال 1379 حدود 2 درصد كاهش یافته است كه در جهت سیاست‌های برنامه بوده است.

بهره‌وری

* شاخص‌های بهره‌وری نشان می‌دهند كه بهره‌وری نیروی كار به طور متوسط سالانه 2 درصد افزایش یافته كه این حد نسبت به هدف برنامه 7/0 درصد بیشتر است. این رشد به واسطه گرایش بیشتر به سمت تكنیك‌های سرمایه‌بر و افزایش سرمایه‌ی انسانی و مهارت نیروی كار رخ داده است.

* به رغم رشد با ثبات 1/0 درصدی سالانه بهره‌وری سرمایه، پایین بودن قیمت نسبی سرمایه و عدم قیمت‌های واقعی عوامل تولید و ناهمخوانی قوانین و مقررات بازار كار، هدف برنامه در این زمینه محقق نشد كه امید است در برنامه‌های آتی به این موضوع توجه ویژه‌ای بشود.

* شاخص بهره‌وری كل عوامل كه عملكرد كلی اقتصاد را در زمینه‌ی استفاده‌ی بهینه از منابع نشان می‌دهد در برنامه‌ی سوم توسعه سالانه به طور متوسط حدود 8/0 درصد افزایش یافته است كه حاكی از تحقق كامل هدف برنامه در خصوص این شاخص است. در برنامه سوم توسعه حدود 9/14 درصد از رشد تولید ناخالص داخلی از طریق ارتقای بهره‌وری كل عوامل تولید حاصل شده است.

رفاه اجتماعی و توزیع درآمد

* در چهار سال اول برنامه‌ی سوم، شاخص راه اجتماعی به دلیل بالا رفتن درآمد سالانه و بهبود نسبی توزیع درآمد، به طور متوسط سالانه 6 درصد رشد داشته است. پیش‌بینی می‌شود كه در سال 1383 رشد شاخص مذكور به 4/8 درصد افزایش یابد.

* طی چهار سال اول برنامه‌ی سوم نسبت هزینه دهك بالا (ثروتمندترین) به دهك پایین (فقیرترین) از 5/20 برابر به 7/17 برابر تقلیل یافت كه معادل كاهش متوسط رشد سالانه به میزان 9/4 درصد است. روند كاهش این شاخص كه نشان دهنده بهبود توزیع درآمد است در مناطق روستایی بیش از مناطق شهری می‌باشد.

پول و تورم

* به رغم بهبود تركیب نقدینگی در طول برنامه‌ی سوم توسعه یعنی افزایش سهم شبه پول و كاهش سهم پول در این دوره، نقدینگی بخش خصوصی به طور متوسط سالانه 9/28 درصد افزایش یافته كه نسبت به هدف برنامه (4/16 درصد) افزایش قابل ملاحظه‌ای یافته است. افزایش تقاضا برای اعتبارات در جهت ساخت و ساز و تولید بیشتر و رشد چشمگیر ذخایر ارزی از جمله دلایل عمده رشد نقدینگی بخش خصوصی است.

• متوسط عملكرد نرخ تورم در دوره برنامه سوم توسعه در حدود 1/14 درصد بوده كه كمتر از هدف پیش‌بینی‌شده برنامه (9/15 درصد) است. این امر نشان دهنده آن است كه با وجود رشد بی‌رویه نقدینگی، سیاست‌های اقتصادی به طور عمده در راستای كاهش سطح عمومی قیمت‌ها و ثبات در نرخ تورم بوده است.

تجارت خارجی و تراز پرداخت‌ها

• عملكرد صادرات كالا و خدمات در برنامه سوم از متوسط رشد سالانه 18 درصد برخوردار شد و در مجموع بالغ بر 182 میلیارد دلار از این محل عاید كشور گردید كه نسبت به رقم 3/111 میلیارد دلار هدف برنامه حاكی از تحقق 64 درصد بیش از پیش‌بینی برنامه می‌باشد. همچنین دستیابی به 2/28 میلیارد دلار صادرات غیرنفتی نشان از تحقق كامل و حتی بیش از هدف برنامه می‌باشد.

• واردات كالا و خدمات در برنامه سوم با متوسط رشد سالانه به میزان 2/24 درصد بالغ بر 160 میلیارد دلار بوده است كه در مقایسه با رقم پیش‌بینی‌شده در برنامه (معادل 7/122 میلیارد دلار) حدود 32 درصد بیش از برنامه تحقق یافته است.

• افزایش ارزش صادرات كالا و خدمات در برنامه سوم باعث شد تا تراز بازرگانی و تراز حساب جاری كشور از مازاد قابل توجهی برخوردار شود. مازاد تراز بازرگانی در مجموع دوره بالغ بر 5/37 میلیارد دلار بود كه بر ذخایر بین‌المللی حدود 28 میلیارد دلار افزوده شد.

بودجه و وضع مالی دولت

• دریافتی‌های دولت در برنامه سوم، سالانه به طور متوسط 2/28 درصد رشد داشته است كه بخش عمده آن از طریق دریافتی‌های ناشی از فروش نفت تامین شده است. به رغم شتاب مناسب سالانه 1/18 درصدی درآمدهای مالیاتی در طول برنامه سوم، ولی این بخش به دلیل رشد بالای درآمدهای نفتی نتوانست سهمی بیش از 3/26 درصد در تركیب درآمدهای دولت به دست آورد.

• رشد اعتبارات تملك دارایی‌های سرمایه‌ای (عمرانی) به طور متوسط سالانه 19 درصد بوده و به دلیل رشد بیشتر اعتبارات هزینه‌ای كه به طور عمده در زمینه افزایش حقوق كاركنان دولت به خصوص فرهنگیان و معلمین عزیز و همچنین افزایش شدید یارانه كالاهای اساسی در جهت تامین معیشت اقشار آسیب‌پدیر جامعه صورت گرفت سهم این بخش در كل مصارف عمومی كشور كاهش یافت، و به همین دلیل (یعنی افزایش پرداختهای هزینه‌ای) دولت مجبور گردید جهت افزایش‌های ضروری و مصوبات مجلس شورای اسلامی در سال پایانی برنامه سوم 128 هزار و 335 میلیارد ریال از عایدات فروش نفت را صرف هزینه‌های جاری كند.

• مازاد حساب ذخیره ارزی از آغاز عملیاتی شدن این حساب در برنامه سوم توسعه تا پایان سال 1383 بالغ بر 30 هزار و 17 میلیون دلار بوده است كه در مجموع در دوره یادشده 22 هزار و 599 میلیون دلار آن به مصرف رسیده و مانده حساب مذكور در پایان برنامه بالغ بر 8 هزار و 727 میلیون دلار بوده است. استفاده از تسهیلات توسط بخش غیردولتی در طول مدت گشایش این حساب بالغ بر 3 هزار و 349 میلیون دلار است و در مقابل معادل 11 هزار و 326 میلیون دلار برداشت از سوی دولت در شكل تكالیف بودجه‌ای صورت گرفته است. گفتنی است كه میزان دارایی حساب در پایان سال 1383 بالغ بر 11 هزار و 940 میلیون دلار است.

نظام اداری و مدیریت

• روند نزولی تعداد كاركنان دولت كه برای اولین بار در سال‌های پس از انقلاب در سال 1381 نسبت به دوره قبل آغاز گردید، با شتاب بیشتری ادامه یافته است، به طوری كه تعداد كاركنان دستگاه‌های اجرایی در پایان سال 1382 نسبت به ابتدای برنامه سوم به میزان 9/2 درصد كاهش یافته است.

• از نظر نقش‌آفرینی و مشاركت زنان در نظام اداری، به رغم كاهش تعداد كاركنان دولت، تعداد كاركنان زن در سال 1382 نسبت به سال آغاز برنامه، 12/1 درصد افزایش یافته است.

ساماندهی شركت‌های دولتی و خصوصی‌سازی

• در جهت اجرای ماده 4 قانون برنامه سوم توسعه، هیات وزیران فهرست 59 شركت مادر تخصصی را به تصویب رسانده است كه از این تعداد اساسنامه 6 شركت تنفیذشده و اساسنامه 22 شركت دیگر در طول سال‌های برنامه به تصویب رسیده است.

• مجموع تعداد شركت‌های دولتی، بانك‌ها و موسسات انتفاعی از تعداد 550 شركت در سال 1379 به 533 شركت در سال پایانی برنامه رسیده است.

• ارزش سهام واگذارشده در طول سال‌های اجرای برنامه از سال 1379 به بعد به ترتیب معادل 81، 461 و 306 درصد رشد داشته است.

• نتیجه بررسی مصوبات هیات عالی واگذاری و هیات وزیران نشان می‌دهد كه در سال‌های اجرای برنامه نسبت به انحلال یا ادغام و واگذاری سهام 636 شركت دولتی یا سهام متعلق به دولت تصمیم‌گیری شده است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایران)،سیدمحمد خاتمی رییس‌جمهور در ادامه‌ی ارائه‌ی گزارش عملكرد هشت ساله‌ی خود در مجلس شورای اسلامی افزود:

3- تحولات عمده در بخش‌های مختلف

تحولات برجسته در بخش‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی برنامه به تفصیل در گزارش بخش‌های گوناگون آمده است، از این‌رو برای بیان تحولات توسعه‌ای كشور در طول برنامه به برخی شاخص‌های عمده اشاره می‌كنم.

* رشد سالانه ارزش افزوده بخش صنعت و معدن معادل 1/11 درصد

* افزایش محصولات فولادی از 5 میلیون و 445 هزار تن در سال 1378 به 9 میلیون تن در سال 1383

* افزایش تولید شمش آلومینیوم از 137 هزار تن در سال 1378 به 312 هزار تن در سال 1383

* رشد تولید سیمان از 22 میلیون تن در سال 1378 به 32 میلیون تن در سال 1383

* افزایش صادرات بخش صنعت و معدن از 9/1 میلیارد دلار به 56/4 میلیارد دلار

* رشد 153 درصدی تولید خودروی سواری و 232 درصدی تولید خودروی سنگین

* دستیابی به خودكفایی گندم و ارتقای سریع تولید محصولات استراتژیك كشور

* توسعه سیستم‌های آبیاری تحت فشار از 33 هزار هكتار به 55 هزار هكتار

* اجرای بیش از 50 سد در جهت تقویت و پایداری بخش آب و كشاورزی

* تنظیم بیش از 5000 میلیون متر مكعب آب از طریق احداث سدهای مخزنی

* اجرای 14 طرح در زمینه پتروشیمی و افزایش صادرات محصولات پتروشیمی از 339 میلیون دلار به 1730 میلیون دلار

* اتمام بخش‌های عمده طرح عسلویه و پالایشگاه پارس جنوبی

* تحقق 115 درصدی هدف برنامه در جهت اكتشاف نفت و گاز

برخورداری 4 هزار و 605 خانوار از گاز طبیعی در طول برنامه.

* افزایش میانگین قدرت عملی نیروگاه‌ها به میزان 3/10 هزار مگاوات نسبت به قبل از برنامه.

* كاهش مدت خاموشی برق به 14/3 دقیقه به ازای هر مشترك در طول شبانه روز.

* اجرای برنامه دولت سبز و تلقی محیط زیست به عنوان یكی از مولفه‌های درونی و محوری برنامه‌ی توسعه.

* رشد سالانه 14 درصدی حمل بار و 3 درصدی جابجایی مسافر.

* رشد سالانه طول آزاد راه‌ها، بزرگراه‌ها و راه‌های اصلی به میزان 8/8، 2/8 و 1/2 درصد در مدت برنامه.

* تحقق 4/102 درصدی و 91 درصدی هدف برنامه در حمل بار و مسافر از طریق راه‌آهن.

* افزایش سهم ناوگان هوایی غیر دولتی به 2/37 درصد در تردد 4/22 میلیون نفری مسافر از فرودگاه‌ها.

* استفاده از 100 درصد ظرفیت اسمی بنادر و گذشتن از مرز 4/93 میلیون تنی كالا از بنادر.

* رشد 5/14 درصدی سالانه ضریب نفوذ تلفن، 3/16 درصدی رشد سالانه دایری تلفن ثابت و 7/13 درصدی تعدادی از روستاهای دارای ارتباط.

* برخورداری جمعیت روستاهای بالای 20 خانوار:

- از آب آشامیدنی سالم به میزان 92 درصد،

- از راه مناسب روستایی به میزان 3/89 درصد،

- و از برق روستایی به میزان 100 درصد،

* افزایش روستاهای بالای 100 خانوار تحت پوشش طرح‌های هادی از 5/29 درصد به 92 درصد.

* رشد سالانه 3/10 درصدی تولید مسكن از 350 هزار واحد به 530 هزار واحد.

* افزایش نرخ امید به زندگی از 70 سال به 7/71 سال با توسعه برنامه‌های بهداشتی و كاهش مرگ و میر كودكان زیر پنج سال.

* توسعه‌ی بیمارستان‌های كشور از 705 بیمارستان به 738 بیمارستان.

* توسعه‌ی تعداد مراكز بهداشتی درمانی از 6 هزار و 389 واحد به 7 هزار و 633 واحد.

* افزایش شاخص نسبت جمعیت تحت پوشش بیمه‌های اجتماعی از 5/56 درصد به 1/67 درصد.

* تحت پوشش بیمه درمان قرار گرفتن 21 میلیون نفر روستایی و 5 میلیون نفر از قشرهای محروم جامعه.

* رشد متوسط سالانه 8/5 درصدی دانش آموزان متوسط فنی و حرفه‌ای و كار و دانش و افزایش سهم دانش آموزان این دوره‌ها در متوسطه از 4/24 درصد به 8/36 درصد.

* افزایش سهم دانش آموزان دختر در فنی و حرفه‌ای از 9/36 درصد به 8/37 درصد.

* رشد 4/15 درصدی متوسط سالانه آموزش‌های كاردانی فنی و حرفه‌ای.

* رشد متوسط سالانه 7 درصدی دانشجویان كشور.

* افزایش سهم اعتبارات پژوهش و فناوری دولتی از تولید ناخالص داخلی از 31/0 به 5/0 درصد.

* رشد متوسط سالانه كاربران اینترنت معادل 6/139 درصد.

* افزایش نسبت شمارگان كتاب‌های منتشر شده به جمعیت از 9/1 نسخه به ازای هر نفر به 4/2 نسخه.

* رشد سالانه 4/7درصد كتاب‌های موجودر كتابخانه‌های عمومی.

* رشد متوسط سالانه 8/32 درصدی نشریات كشور (از 907 عنوان به 2817 عنوان).

آنچه گفته شد، تصویری فشرده از فعالیت‌های گسترده خانواده دولت در بخش‌های مختلف برنامه‌ی سوم بود. نه ابعاد و نه آثار این برنامه را محدود به این ارقام و اعداد نمی‌كنم. برنامه سوم توانست در سال‌های پایانی، ایران را به نقطه خیز اقتصادی برساند و بارقه‌های امید به توسعه همه جانبه را به وجود آورد. اكنون راه بیست ساله توسعه‌ی كشور با آغاز برنامه‌ی چهارم گشوده شده است. اجرای برنامه‌ی سوم اثبات كرد كه ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی جدید برای دست‌یابی ایران به مراحل نوین توسعه وجود دارد و تدوین و تصویب برنامه چهارم نشان داد كه می‌توان با پذیرش ویژگی‌های ملی، تجارب گذشته و تحولات جهانی آهنگی نو را در اصلاح رویكردها، روندها و ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی كشور برگزید.

امروز در حالی مسوولیت دولت من به پایان می‌رسد كه خوشبختانه دولت آینده می‌تواند با برخورداری از سرمایه‌های معنوی و مادی جدید برای برآوردن نیازهای ملت و تحقق برنامه‌های خویش گام بردارد. یكپارچگی و هماهنگی همه اركان و نهادهای قدرت و وجود زیرساخت‌ها و زمینه‌های فراهم شده در مسیر توسعه، لوازم و ابزارهای جدیدی است كه می‌تواند راه خدمت را برای دولت آینده هموار كند.

خداوند بزرگ را صمیمانه سپاس می‌گویم كه در این هشت سال به من و همكارانم توفیق داد كه در پرتو لطف و عنایت او و آگاهی و اعتماد ملت تا جایی پیش رویم كه تهدیدهای ملی و بین‌المللی به فرصت تبدیل شود. من در شرایطی مسوولیت را به دولت بعد تحویل می‌دهم كه در سیاست خارجی، ایران دچار مشكلی نیست و بحران‌های مهمی چون انرژی هسته‌یی تاكنون به خوبی مدیریت شده است. مدیریت شرایط بحرانی منطقه‌ای و جهانی در جهت مصالح كشور نه تنها مخاطرات و تهدیدهای فراوان از دامان ایران دور كرد بلكه هزینه‌ی توسعه‌ی اقتصادی و ایجاد فرصت‌های جدید توسعه را نیز برای كشور پایین آورد.

مطمئنا روابط بسیار خوب ما با همسایگان و روابط بهبود یافته ما با جهان، ضریب امنیت ملی را ارتقاء داده است. اینكه ایران توانست از یك كشور آسیب‌پذیر به یك بازیگر موثر و فعال در منطقه و جهان برسد فرصتی مهم برای توسعه‌ی ملی است. امیدواریم این فرصت از سوی دولت آینده پاس داشته شود.

فرصت را مغتنم می‌شمارم و از ملت عزیز ایران به خاطر همه‌ی محبت‌های بی‌شائبه و از همه نخبگان و از همه گروه‌های اجتماعی و نهادهای مدنی به خاطر الطاف فراوان، صمیمانه تشكر و خداحافظی می‌كنم و از قصورهای خویش در برابر بزرگی آنان حلیت می‌طلبم.

از این پس:

هر كه ما را یاد كرد ایزد مر او را یار باد

هر كه ما را خوار كرد از عمر برخوردار باد

هر كه اندر راه ما خاری فكند از دشمنی

هر گلی كز باغ وصلش بشكفد بی‌خار باد

برگرفته از سایت : HTTP://WWW.ISNA.IR

UserName