• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 3540
  • يکشنبه 1384/4/12
  • تاريخ :

«او» دیگر یک کودک  نیست

زمانی که فرزندتان کودکی بیش نبود، شما همه کارهای او را انجام می دادید. زمانی که خودش را خیس می کرد پوشکش را عوض می کردید، زمانی که صورتش را کثیف می کرد شما بودید که آن را تمیز می کردید و یا حتی کمکش می کردید که بعد از غذا آروغ بزند. اما هر چه کودکتان بزرگتر می شود، یاد می گیرد که کارهایش را خود انجام بدهد : از در آوردن لباس گرفته تا خوردن صبحانه اش. گرچه مشاهده رشد استقلال کودکتان برای شما هم تلخ است و هم شیرین، اما این که کودک بتواند کارهای خود را انجام بدهد از ضروریات رشد فردی و اجتماعی اوست.

12 تا 18 ماهگی

اولین نشانه های استقلال کودک در حدود یک سالگی او ظهور می کنند. درک کودک از شخصیت خود ( در حدود 15 ماهگی، کودک قادر است تصویر خود را در آینه تشخیص دهد و دیگر فکر نمی کند که آن تصویر متعلق به کودک دیگری است) موجب می گردد که او هر چه بیشتر به سمت مستقل شدن پیش برود. و خیلی زود همچون دیگر کودکان در مقابل همه چیز «نه» خواهد گفت. مثلاً اگر بخواهید دکمه لباسش را ببندید شما را به عقب می راند. او سعی خواهد کرد خودش دکمه های لباسش را ببندد ولی چون هنوز به حد کافی برای انجام این کار توانایی ندارد به کج خلقی  روی می آورد. در واقع پافشاری او در انجام کارهایش به سبک خود، او را مطمئن می سازد که به شما وابسته نیست.

 بعضی از والدین برای صرفه جویی در وقت ، قبل از رفتن به خرید از کودکشان می خواهند که تصمیم بگیرد چه لباسی را می خواهد انتخاب کند. احساس غروری که کودک از انتخاب لباس هایش به دست می آورد ارزش این همه زحمت را دارد.

در حدود 13 ماهگی، کودک شما ممکن است که سعی کند لباسهایش را خود از تن در آورد و معمولاً این کار را با شلوارها و جوراب هایی شروع می کند که کمرکشی دارند و به راحتی بیرون کشیده می شوند. حتی ممکن است بر لباس  هایی همچون پیراهن و پوشاکی که تا حدودی در آوردنشان سخت تر است نیز فائق آید. و وقتی شما مجبور شوید با عصبانیت برای چندمین بار جورابش را دوباره به پایش کنید، او در خیال خود به یک موفقیت مهم دست یافته و به آن افتخار می کند.

یکی دیگر از مهارت هایی که در این زمان توسط کودک کسب می شود، استفاده از وسایل غذاخوری است. بعضی از کودکان در حدود 13 ماهگی قاشق و چنگال را مورد استفاده قرار می دهند و قریب به تمام بچه ها تا 18 ماهگی چنین کاری را می آموزند. اما از فرزندتان انتظار نداشته باشید که در انجام آن، مهارت بالایی داشته باشد چرا که صرف به دست گرفتن قاشق بدین معنی نیست که او می تواند به درستی غذا را به دهان ببرد. احتمالاً کودک شما تا حدود چهار سالگی قادر نخواهد بود از قاشق و چنگال به درستی یک بزرگسال استفاده کند بنابراین تا آن زمان انتظار بسیاری از کثیف کاری ها را داشته باشید.

19 تا 24 ماهگی

تا حدود 20 ماهگی اکثر کودکان یاد می گیرند که چگونه لباس خود را از تن خارج کنند. این موفقیت برای او اهمیت بالایی دارد و سعی می کند مهارتش را مدام به رخ شما بکشد. به همین خاطر بارها او را خواهید دید که برای خود در خانه لخت گشت می زند! در همین زمان با یاد گرفتن این مهارت، پوشیدن لباس را نیز فرا می گیرد. اما در نظر داشته باشید که مدتی طول خواهد کشید تا از پـَسِ تی شرت یا لباس های که لازم است از روی سرش به تن کند، بر آید. علت این است که انجام چنین کاری به مهارت بالاتری نیاز دارد.

 کودکان زودرس معمولاً دیرتر از دیگر کودکان این مهارت ها را کسب می کنند.

در این مرحله، زمانی کودک ممکن است به یادگیری دستشویی رفتن نیز علاقه نشان دهد ولی توجه داشته باشید که بعضی از کودکان علی رغم علاقه ای که نشان داده اند تا یک سال بعد هم توانایی انجام اینکار را نخواهند داشت. دو عامل بیانگر این امر است که کودک آمادگی لازم برای کسب چنین مهارتی را دارد: اول این که او باید یاد بگیرد چگونه شلوارش را در بیاورد و بپوشد. دوم این که بایستی دستشویی برود (قبل از آنکه خود را خیس کند).

به علاوه باید بیاموزد که دستهایش را قبل از بیرون آمدن از دستشویی تمیز بشوید و خشک کند (شما که نمی خواهید او آلودگی را همه جا پخش کند؟)

لازم است که شما این کارها را مرحله به مرحله به او آموزش دهید و هر از چند گاهی نیز دوباره به او متذکر شوید تا آن کارها را فراموش نکند.

25 تا 30 ماهگی

کودک احتمالاً تا این سن آموخته است که چگونه لباسهایش را بپوشد و در بیاورد، برای همین به در آوردن کفش علاقه نشان می دهد. اگرچه این کار ساده به نظر می رسد، اما در حقیقت به توانایی زیادی احتیاج است تا کودک بتواند کفش های خود را یکی یکی از پا در آورد و اگر بخواهد این کار را ایستاده انجام دهد باید بگیرد که چگونه روی یک پا تعادل خود را حفظ نماید. کودکتان حتی ممکن است که روزی چند بار لباس عوض کند و این بسیار خوب است. توجه داشته باشید که کودکان در شلختگی سرآمد هستند و احتمال دارد که با لباس های کثیف در خانه بچرخد. در این مرحله، اگر او نمی خواهد در مقابل اصرار شما لباس های کثیفش را تعویض کند، بهتر است شما کوتاه بیایید.

در این دوره کودک می تواند بعضی از اصول بهداشتی را فرا بگیرد. شاید او نتواند یاد بگیرد که برای پاک کردن بینی خود از دستمال استفاده کند و نیاز باشد که شما صورت او را تمیز کنید، اما می توانید به او بیاموزید که در هنگام عطسه کردن سر را به سمت آرنج بگیرد. کلاس های پیش دبستانی برای جلوگیری از انتشار میکروب ها از این روش به جای پوشاندن دهان با دست استفاده می کنند.

این سن برای کودک سن « می خواهم خودم انجام بدهم» محسوب می گردد. بدین سبب او احتمالاً می خواهد که خودش مسواک بزند. به وی اجازه بدهید که ابتدا خودش مسواک بزند ولی بعد شما نیز دندانهایش را مسواک بزنید تا کاملاً تمیز شوند. در حقیقت فرزندتان تقریباً تا حدود شش یا هفت سالگی قادر نخواهد بود که درست مسواک بزند، چرا که کودکتان برای مسواک زدن صحیح ، به هماهنگی بیشتری در اعضاء بدنش نیازمند است.

31 تا 36 ماهگی

کودک با نزدیک شدن سومین سال تولدش، بیشتر و بیشتر به سوی عدم وابستگی گام برمی دارد. درست است که او نمی تواند بعضی کارها را کامل انجام دهد ولی شما می توانید آن کار را مرحله به مرحله کنید و اجازه دهید که هر مقدار را که می تواند بر عهده بگیرد. به عنوان مثال می توانید از او بخواهید که لیوانی را بیاورد و شما در آن برایش شیر بریزید. برای تشویق وی در راه مستقل شدن، می توانید ظروف نشکن و بعضی تنقلات همچون کشمش و بیسکویت را در دسترس او بگذارید تا خود از آنها بردارد و استفاده کند. شاید کودک بعضی چیزها را زمین بیندازد ولی او را در کارهایش حمایت و تشویق  کنید.

در این سن کودکتان تلاش خواهد کرد تا کفشهایش را به پا کند و حتی سعی خواهد کرد که اگر کفش ها سگک دارد و یا چسبی است خود آنها را ببندد (گره زدن بندها هنوز زود است). گرچه انجام این عمل توسط کودکتان تا حدودی وقت شما را تلف می کند اما ارزشش را دارد که صبح زودتر از خواب  برخیزید و این وقت را به فرزندتان اختصاص دهید. به علاوه کودک از کمک کردن به شما نیز خوشحال خواهد شد. مثلاً به او اجازه بدهید که شانه یا گیره های سر را برای شما بیاورد ، یا حتی در چیدن سفره کمک کند.

از این دوره سنی کودکتان بهره ببرید و به او بیاموزید که کارهایش را خودش انجام بدهد. به عنوان مثال خودش وسایل بازی را جمع کند. گرچه او نمی تواند اتاق را تمیز کند ولی می تواند با علاقه فراوان در جمع کردن خرت و پرت ها تا حدودی شما را یاری دهد.

چه زمانی باید نگران شد؟

زمان رشد مهارت ها در کودکان متفاوت است. بعضی کند و بعضی خیلی سریع پیش می روند اما اگر فرزند دو ساله شما علاقه ای به انجام هیچ کدام از کارهای خود نشان نمی دهد و یا به نظر می رسد که از پس نیازهای ابتدایی خود همچون غذا خوردن با قاشق بر نمی آید با پزشک کودکتان مشورت کنید [البته الزاماً مشکلی وجود ندارد] و به خاطر داشته باشید که کودکان زودرس معمولاً دیرتر از دیگر کودکان این مهارت ها را کسب می کنند.

و اما بعد

کودکان معمولاً تا سن سه سالگی در هنگام خرید به انتخاب لباس توجهی ندارند اما بعضی کودکان دوره پیش دبستانی چنان در انتخاب لباس وسواس نشان می دهند که والدین خود را با انتخاب لباس های عجیب و غریب عصبانی می کنند و این والدین عصبانی که وقت زیادی برای تلف کردن در بازار ندارند به فواید این کار کودکشان نمی اندیشند. اگر کودک شما اصرار دارد که خود لباس هایش را انتخاب کند وقت کافی برای این کار در نظر بگیرید و یا لااقل از بین دو لباس به او حق انتخاب بدهید حتی اگر نتیجه کار یک دست لباس رنگی عجیب و غریب باشد. بعضی از والدین برای صرفه جویی در وقت ، قبل از رفتن به خرید از کودکشان می خواهند که تصمیم بگیرد چه لباسی را می خواهد انتخاب کند. احساس غروری که کودک از انتخاب لباس هایش به دست می آورد ارزش این همه زحمت را دارد.

کودک در دوره پیش دبستانی مهارت های خود را توسعه خواهد داد. بسیاری از کودکان کارهای ابتدایی همچون لباس پوشیدن، شستن دست ها، غذاخوردن و حمام رفتن ( البته نه تمیز شستن خود) را تا حدی یاد گرفته اند که در حدود چهار سالگی در آنها مهارت بیشتری کسب می کنند.

هر چه کودک بزرگتر می شود کارهای مربوط به خود را بهتر و بهتر انجام می دهد و پیش از آنکه شما انتظار داشته باشید قادر خواهد بود که بند کفشهایش را ببندد و حمام برود. او خیلی زود لباس خواهد شست، غذا خواهد پخت و رانندگی خواهد کرد ؛ آن زمان آرزو خواهید کرد که ای کاش می توانستید مانند یک کودک او را نوازش کنید، اما مقاومت او در برابر این کار شاهدی است بر تمام زحماتی که شما متحمل شدید تا او یاد بگیرد که از خود مراقبت کند و مستقل بار بیابد.

منبع:کیهان

لینک ها

 چگونه ضریب هوشی کودکم را افزایش دهم 

 تست آدمک ( گودیناف) 

 دانستنی هایی درباره ی سه سال اول زندگی 

 مراحل تكامل كودك از 2تا 5 سالگی 

 نخستین لبخند کودک 

 روند رشد و تكامل كودک 

 روند تكامل كودك از هفت الی ده ماهگی 

 رفتارها و واكنش های كودك از یك ماهگی تا شش ماهگی 

 با روند تكامل كودك خود آشنا شوید ؟ 

 کودکان 4 تا 6 ساله را بهتر بشناسیم 

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName