• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • دوشنبه 1384/02/12
  • تاريخ :

دوپینگ و اثرات مضر آن در سلامتی ورزشکاران

واژه 

دوپینگ از زبان آفریقای جنوبی مشتق شده است. اشاره به یك نوشیدنی الكلی باستانی دارد كه به عنوان محرك در مراسم رقص استفاده می گردید. به تدریج استفاده از این واژه گسترده تر شد و امروزه در ورزش به معضلی تبدیل شده است.این واژه در دنیای امروز به معنای استفاده ورزشكار از مواد یا روش هایی برای افزایش كارآیی و نیرو در ورزش است.

دوپینگ به معنای استفاده از 

داروهای ممنوع ، محدود شده و یا استفاده از روش های گوناگون غیرمجاز می باشد. دوپینگ نوعی تقلب است كه از جنبه های مختلف منجر به انحطاط و مرگ ورزشکار می شود. از جملهمرگ جسمی است؛ چرا كه دست كاری غیر قانونی در فرایند طبیعی بدن باعث تغییرات شدید و گاهاً برگشت ناپذیری می شود.

از سایر پیامدهای دوپینگ، انحطاط روانی و شخصیتی ناشی از رضایت شخص به تقلب، نادیده انگاشتن توانایی ها و ظرفیت های شخصی و بزرگ كردن ناتوانی ها و معایب ، و بالاخره انحطاط اخلاقی به واسطه تجاوز فرد از قوانین جامعه بشری است.

علل مخالفت با دوپینگ

چرا با اینكه دوپینگ باعث افزایش كارآیی ورزشكار می شود، با انجام آن در ورزش مخالفت می گردد؟

مبارزه بر علیه دوپینگ بر سه اصل استور است :

- احترام به اخلاق پزشكی و ورزشی

- حفظ سلامتی ورزشكاران

- فراهم آوردن شرایطی یکسان برای تمامی ورزشكاران

داروهای دوپینگ

این داروها معمولاً در پنج گروه طبقه بندی می شوند:

الف)

داروهای محرك سیستم عصبی مركزی : مانند آمفتامین ، كوكائین ، افدرین ، پسودو افدرین ، فلیل پروپانولامین .

ب)

داروهای مخدر: مانند هروئین ، مورفین ، مِتادون .

ج)

استروئیدهای آنابولیک : داروهایی نظیر ناندرولون ، تستوسترون ، اكسی متولون ، استانوزولول .

د)

داروهای ادرار آور : در این گروه می توان از فوروسماید ، تیازید ، اسپیرونالاكتون نام برد.

ه)

هورمون های پپتیدی و گلیكوپروتئینی و آنالوگ های آنها : داروهایی مثل هورمون رشد،اریتروپویتین.

دوپینگ با داروهای معمولی

آیا دوپینگ تنها از طریق تزریق داروهای پیچیده و یا كمیاب صورت می گیرد؟

خیر، بسیاری از داروها و فرآورده های ساده كه حتی نیاز به نسخه پزشك ندارد ( نظیر داروهای ضد 

سرفه  ، ضد سرماخوردگی و... )ممكن است حاوی موادی باشد که تست دوپینگ را مثبت نماید. به همین جهت قبل از مصرف هر گونه دارو ، ورزشكار باید با پزشك مشورت کند.

عوارض دوپینگ در سلامتی بدن

آیا می دانید از عواض جانبی استروئیدهای آنابولیک نظیر تستوسترون و ناندرولون كه گاهی توسط ورزشكاران مورد سوءاستفاده قرار می گیرد، چیست؟

این داروها دارای عوارض جانبی بسیاری هستند كه برخی از آنها برگشت پذیر و بعضی دیگر غیرقابل برگشت می باشند. از جمله آنها می توان موارد ذیل را نام برد :

الف)

عوارض قلبی و عروقی  : احتباس آب و نمک در بدن ، افزایش حجم خون ، ازدیاد فشار خون  ، افزایش چربی های خون ، بی نظمی ریتم قلبی ، تغییر ابعاد قلب ، سکته قلبی  و سکته مغزی  .

ب)

عوارض كبدی : اختلال كبدی ، اختلال در عملكرد كبد ، افزایش آنزیم های كبدی ، یرقان  و سرطان كبد.

ج)

عوارض جانبی خاص مردان : كاهش تعداد اسپرم ها ، تحلیل رفتن بیضه ها ، عقیم شدن ، بزرگ شدن سینه ها ، احساس دفع فوری و مكرر ادرار، كاهش توانایی جنسی.

د)

عوارض جانبی خاص زناناختلال در قاعدگی  ، هیرسوتیسم ( ضخیم شدن و افزایش تعداد موهای بدن) ، تاسی ، كلفت شدن صدا ، تحلیل سینه ها ، سركوب شیردهی  ، پوست چرب  و آكنه .

ه)

عوارض جانبی در پسران نابالغ : سفت شدن زودرس غضروف های رشد و توقف رشد قدی  ، رشد غیر طبیعی مو، تیرگی پوست .

و)

عوارض روانیافسردگی  ، هیجان  بیش از حد ، پرخاشگری  ، بی ثباتی عاطفی ، حالت تهاجمی  و خشونت  ، بی خوابی  ، اضطراب  ، اختلالات شخصیت و وابستگی روانی به دارو.

دوپینگ خونی

تزریق خون به یك فرد با مقدار طبیعی گلبول قرمز در جهت افزایش هموگلوبین را دوپینگ خونی می گویند. هدف از این كار افزایش توانایی حمل اكسیژن در خون و بنابراین افزایش قدرت استقامتی آن شخص می باشد. انتقال خون می تواند از یك دهنده با گروه خونی مشابه و سازگار ( انتقال همسان ) انجام شود و یا تزریق مجدد خون فرد به خودش بعد از یك دوره ذخیره صورت گیرد ( انتقال از خود) . بدین ترتیب افزایش ناگهانی توده گلبول های قرمز خون موجب افزایش توان هوازی و آمادگی جسمانی هوازی می گردد. با توجه به اینكه دوپینگ خونی مقاومت را افزایش می دهد، استفاده از آن در 

ورزش های استقامتی  مثل اسكی ، دوی ماراتن  و دوچرخه سواری گزارش شده است.

نمونه گیری برای آزمایش دوپینگ

در موارد معمول،آزمایش دوپینگ بر روی نمونه ادراری انجام میشود. درصورت مثبت شدن نمونه ادرار، برای تایید نتیجه از نمونه خون استفاده می شود.در صورت شك به دوپینگ خونی و یا مصرف موادی كه با آزمایش خون بهتر قابل شناسایی هستند نمونه خونی از فرد گرفته خواهد شد.

دوپینگ با چای ، قهوه و كولا

آیا مصرف 

چای  ، قهوه یا كولا  می تواند باعث مثبت شدن تست دوپینگ شود؟

كافئین یك ماده دارویی فعال است كه در نوشیدنی های مرسوم نظیر چای ، 

قهوه  و كولا وجود دارد. میان آن بسته به نوع نوشیدنی و نحوه تهیه آن متغیر است.بر اساس یك پژوهش مصرف حدود 1000 میلی گرم كافئین می تواند سطح آن را در ادرار به حد غیر مجاز برساند.غلظت متوسط كافئین در چای و قهوه به ترتیب 80-50 و 150-80 میلی گرم می باشد. بنابراین می توان دریافت كه با مصرف مفرط و بیش از اندازه این نوشیدنی ها ممكن است تست دوپینگ مثبت شود، هر چند كه مصرف معمولی آن چنین اثراتی ندارد . علاوه بر این، كافئین یكی از محتویات برخی داروها نظیر داروهای سرماخوردگی  و میگرن  است كه البته میزان آن در هر دوز كمتر از 100 میلی گرم است. كافئین دارای یك اثر تحریك مركزی مشابه با آمفتامین است كه خستگی را تقلیل داده و تمركز و هوشیاری را افزایش می دهد، ولی دوزهای بالای آن می تواند باعث لرزش اندام ها ، اضطراب ، بی خوابی و عصبانیت  شود.

منبع : WWW.IRTEB.COM

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName